Hôm nay Tống đoàn tan làm, cùng tư lệnh trở về đại viện.
Hai người vừa đi vừa trò chuyện, ý của tư lệnh là để Chi Chi đi Hương Cảng một chuyến, bây giờ chuyện đi du học không hề dễ dàng.
“Chủ nghĩa tư bản không phải hoàn toàn là những viên đạn bọc đường, họ giàu có và mạnh mẽ hơn chúng ta. Thậm chí tôi còn hy vọng tất cả các cậu đi ra ngoài học thêm kiến thức rồi về, đứa trẻ có cơ hội tại sao không cho đi?” tư lệnh Vương nói.
“Tôi không phản đối chuyện con cái ra nước ngoài, nhưng khi bọn trẻ còn nhỏ, chưa được giáo dục một cách có hệ thống, tôi không nghĩ chuyện đi du học là việc tốt. Dẫu sao, toàn bộ hệ thống văn hoá của các nước tư bản không giống với chúng ta. Đứa trẻ nếu không dung nhập vào nền văn hoá thì làm sao học được? Nếu chúng hoà nhập, sẽ trở thành tội đồ của chủ nghĩa cộng sản chúng ta, cho nên tôi nghĩ để bọn trẻ lớn lên rồi mới xuất ngoại”, Tống Thanh Sơn nói.
Tư lệnh Vương thấy xung quanh hồ nước toàn là đá, liền nói: “Đoán chừng đám trẻ nhà anh và nhà Trần đoàn lại đánh nhau rồi”
Người lớn hai nhà quan hệ tốt như vậy, mà bọn trẻ cứ hở ra là đánh nhau, cũng là một cảnh lạ trong sân viện này.
Nhưng Tống đoàn nhìn thấy trên mặt đất có vết máu, may mà tư lệnh Vương không nhìn kỹ, quay người đi.
Về đến nhà, chưa vào cửa, Tống đoàn đã nhìn thấy bốn đứa trẻ con đứng xếp hàng bên bờ tường, ngay cả Lý Thừa Trạch cũng ở đây.
“Ba”, Cẩu Đản kêu một tiếng rồi lấy tay xoa bụng, vẻ mặt đáng thương: “Con đói”
“Đói cũng phải chịu. Mẹ nói bao nhiêu lần rồi, không được tức giận. Người khác tức mình không tức, tức giận hại thân, mang bệnh vào người, con đã làm gì?” bang một tiếng, cửa sổ đóng lại.
Chi Chi cũng kêu: “Ba, con đau chân”
Tống đoàn nghĩ Tô Hướng Vãn sẽ thương xót con gái hơn, vừa mới nhìn một cái, cửa sổ lại mở ra: “Tống Nam Khê vừa rồi nhảy nhót vui vẻ nhất, trèo cao như vậy không hề nghĩ tới chuyện ngã xuống sẽ gãy chân đúng không, con còn muốn nhảy múa nữa không?”
Mấy đứa bé chưa từng thấy mẹ nổi giận như vậy, trong nháy mắt tất cả đều đứng thẳng tắp.
Vào cửa, Tống đoàn thấy một mùi thơm nồng đậm.
Tô Hướng Vãn đang phô trương đao pháp trên thớt, một nồi lẩu đang sôi ùng ục trên bếp than tổ ong. Trên thớt, một hàng chén nhỏ đựng tỏi băm, rau mùi thái nhỏ, dầu mè và một vài loại nước sốt không rõ tên.
Một con ngỗng mập lớn, đây là sau khi Lý Thừa Trạch về, Tô Hướng Vãn lái xe đến huyện Thanh Thuỷ, bỏ 2 đồng mua từ trang trại nuôi heo.
Giá một cân thịt ngỗng không đắt, nhưng hiếm thấy, trong cửa hàng cung ứng đặc biệt không có.
Bộ xương được hầm trong nước lẩu, thịt được thái thành lát mỏng, bày trên đĩa.
Tống Thanh Sơn cầm một lát lên nhìn, mỏng đến mức gần như có thể nhìn thấy từng đường vân thớ thịt.
Có thể tưởng tượng, thả miếng thịt vào trong nồi nước lẩu, vớt ra, chấm với nước tương, rau mùi, ngon đến thế nào.
“Rốt cuộc chuyện gì xảy ra?” Tống Thanh Sơn hạ thấp giọng: “Tôi nghe có người đồn đại là áp phích chữ to đó của Quách Mai, không nhìn ra nữ đồng chí đó trông cũng khá đàng hoàng”
Nhắc đến chuyện này, Tô Hướng Vãn lại tức giận.
Bởi vì buổi chiều, Lưu Tại Dã đã tới, nói thật tối hôm qua Cục công an bọn họ cùng an ninh của đại viện Vinh Quang đã bắt được người, đáng giận là người đi dán áp phích đó lại là thím hai của Thường Lệ Bình, Lưu Mai.
Lưu Mai làm việc trong cửa hàng cung ứng đặc biệt, công việc này vốn do Thường Lệ Bình đi quan hệ với lãnh đạo mới xin được.
Bây giờ không có lệnh cấm đăng áp phích chữ lớn, vì thế nếu có bắt được cũng chỉ phê bình giáo dục một trận là xong.
“Nói như vậy tức là không quan hệ gì tới Quách Mai?” Tống Thanh Sơn nói.
Tô Hướng Vãn lại hừ một tiếng: “Quách Mai ở hội phụ nữ, hội phụ nữ toàn mua hàng từ cửa hàng cung ứng đặc biệt, anh nói hai người đó có quan hệ không?”
Cho nên Quách Mai không tự mình ra mặt, nhưng sai bảo thím hai của Thường Lệ Bình đi dán áp phích trong đại viện.
Mấu chốt là chuyện bọn trẻ đánh nhau.
“Mấy đứa trẻ đó đánh là có lý, tôi cũng muốn đánh thay bọn chúng”, Tống Thanh Sơn nói.
Tô Hướng Vãn chặt một dao lên thớt: “Vấn đề không phải chỗ đó, anh tự đi hỏi Thừa Trạch xem chuyện gì xảy ra”
“Vậy có thể cho bọn nó vào ăn cơm không, vừa ăn vừa nói?”
“Không được, khi nào biết mình sai thì mới được ăn”, Tô Hướng Vãn nói.
Tống Thanh Sơn thật ra thì có chuyện muốn nói với Tô Hướng Vãn, chuyện liên quan đến hắn, nhưng dẫu sao cùng là vợ chồng trung niên, con cái quan trọng hơn bản thân nên hắn quay người đi ra.
“Chuyện gì xảy ra?” Tống Thanh Sơn cố ý nháy mắt với Lý Thừa Trạch: “Con cũng tham gia đánh nhau à?”
“Nào chỉ có tham gia”, Cốc Đông giơ một tay lên: “Lúc con bị Trần Vinh Quang đánh bẹp, anh trai xách dao chạy ra ngoài, trên dao còn có máu chảy từng giọt xuống đất. Trần Vinh Quang bị doạ sợ cho tê liệt ngồi trên mặt đất, không chạy được, bị anh trai gọt cho một trận”
Tống đoàn cảm thấy có gì không đúng, vì Lý Thừa Trạch luôn ngất xỉu khi thấy máu.
Thằng nhỏ này bây giờ có vẻ như không còn choáng váng khi thấy máu nữa.
“Một thời gian dài con nhìn chằm chằm vào máu để huấn luyện, giờ đã vững vàng, không còn ngất xỉu nữa, báo cáo thủ trưởng”, Lý Thừa Trạch ngẩng đầu ưỡn ngực nói.
“Vậy thì nhanh chóng suy nghĩ lại lỗi lầm của mình đi, nghĩ xong thì có thể vào ăn”
Lẩu thịt ngỗng, đừng nói bọn trẻ, Tống Thanh Sơn cũng là lần đầu tiên được ăn, sau khi Tô Hướng Vãn yêu thích nấu ăn, nguyên liệu và món ăn của cô ngày càng tinh tế.
Một đống chén đĩa, chỉ cần ngửi thấy mùi thơm từ cửa sổ, bụng đã sôi lên òng ọc.
Lý Thừa Trạch mấy năm làm lính, đầu óc thẳng thắn nhưng không tỉnh ngộ nhanh bằng mấy đứa nhỏ.
Bụng Cốc Đông kêu to nhất, nó ôm bụng, nước miếng chảy ròng ròng.
Tống Thanh Sơn đành phải chỉ điểm cho bọn chúng: “Địch tới ta tránh, địch đi ta quấy nhiễu, bọn trẻ nhà Trần đoàn kia rõ ràng là tới quấy nhiễu các con, muốn các con ra tay để người khác nhìn thấy, vậy mà các con vẫn mắc mưu. Nói với mẹ các con, là lần tới có người muốn đánh thì mình trốn, có được không?”
“Không được, ai dám mắng mẹ con, con sẽ quang minh chính đại mà đánh nó”, Lư Đản đỉnh thiên lập địa, ai cũng không phục.
Tống Thanh Sơn dừng một lát mới nói: “Mấy đứa trẻ kia mắng mẹ con?”
“Đúng vậy”, mấy đứa bé đồng thanh.
“Không cần chiến thuật, trực tiếp đánh, đánh không thắng thì có thể gọi ba, cái này phải đánh”, Tống Thanh Sơn nói xong cũng đứng vào bờ tường: “Vì mẹ các con, cơm không ăn cũng được, chúng ta không thể mất khí thế”
Nhưng Tống đoàn cũng làm bộ thở dài một tiếng: “Thật là đói”
“Nhìn bộ dạng của mấy người kìa, mau vào ăn đi”, Tô Hướng Vãn đẩy cửa sổ ra nói.
Lúc Watanabe tiên sinh tới, cả nhà Tô Hướng Vãn đang vây quanh bếp than tổ ong trong sân sau ăn lẩu.
Sân sau chỉ là một không gian nhỏ, có một bếp than tổ ong, một nồi thịt, một nồi rau các loại, mỗi người một bát. Trong thời tiết tháng 10, mọi người ăn lẩu đến đầm đìa mồ hôi.
Watanabe đúng là vì Cẩu Đản mà đến. Lúc đi Bắc Kinh, trong suốt chặng đường ngồi xe lửa, bà ta không thể hiểu vì sao một đứa trẻ 14, 15 tuổi lại có thể nói ra những câu như vậy.
Bà ta tới cùng Hàn Minh.
Hàn Minh bây giờ là người đứng đầu thành phố Tần Châu, ở bên ngoài dĩ nhiên cũng có dáng vẻ của người làm quan, nhưng khi ở Tống gia, khi hắn một đũa gắp thịt ngỗng, vẫn có một đứa con trai dùng ánh mắt giết người nhìn chằm chằm hắn.
“Con có hiểu Đôn Hoàng không?” Watanabe dù sao cùng là một người có kiến thức, có văn hoá, ngồi trên ghế mà Tô Hướng Vãn kéo ra, tò mò hỏi Cẩu Đản.
Cẩu Đản cầm cái chén, lấy chiếc khăn nhỏ trong ngực ra, cẩn thận lau miệng rồi nói: “Con không biết”
“Con đã nói đến tượng cốt cách thanh tú, nhất định phải hiểu lịch sử, phải hiểu Bắc Nguỵ, mà theo ta biết, sách giáo khoa bây giờ không hề nói đến những thứ này”
Cẩu Đản rất là mắc cỡ, ngẩng đầu nhìn Tô Hướng Vãn rồi nói: “Watanabe tiên sinh có thể không tin, những thứ này đều là mẹ nói cho chúng con nghe”
Lần này không chỉ có Watanabe, ngay cả Hàn Minh cũng ngạc nhiên: “Đồng chí Tiểu Tô, cô còn có thể dạy lịch sử cho bọn nhỏ?”
“Lịch sử chính là câu chuyện, tôi chẳng qua kể chuyện cho bọn trẻ mà thôi. Ví dụ như thời nhà Tống, vì sao họ Triệu lên ngôi và họ Dương lại bảo vệ giang sơn? Đó là bởi vì lúc cao tổ của Triệu gia và Dương gia đánh cá ở bờ biển, thấy một con rồng xanh từ dưới biển nhô lên, cao tổ Triệu gia đặt con trai mình lên đầu rồng, còn cao tổ Dương gia chậm tay, chỉ treo được con trai lên sừng rồng. Cho nên mới có Tống triều mà Triệu gia ngồi ngôi thiên tử còn Dương gia đời đời bảo hộ. Hán triều cũng có lịch sử của nó, các người có muốn nghe không?” Tô Hướng Vãn cười nói.
Watanabe tự nhận hiểu biết sâu sắc và lịch sử, văn hoá và thần thoại Trung Quốc, câu chuyện của Tô Hướng Vãn, quả thật bà mơ hồ nhớ đã đọc qua ở một quyển sách nào đó.
“Cô đọc được những điều này ở sách nào?” Watanabe lại hỏi.
Tô Hướng Vãn cười nói: “Bà nội nói với tôi, cho dù là lịch sử hay dã sử đều được truyền lại dưới dạng những câu chuyện dân gian Trung Quốc. Ví dụ như bà ra ngoài hỏi, mọi người đều biết, các bức tượng thời Tuỳ Đường lấy tươi đẹp phiêu dật làm chủ. Vì sao? Bởi vì thời điểm đó, người ta coi gầy là đẹp. Bắt đầu từ Tuỳ Đường, các bức tượng dần thay đổi, đầy đặn tròn trịa hơn, bởi vì quân vương nhà Tuỳ và Đường có huyết thống từ tộc Tiên Ti*, mà người Tiên Ti ngưỡng mộ sự đầy đặn”
(*tộc Tiên Ti: là một dân tộc du mục cổ đại hùng mạnh, nguồn gốc từ nhóm Đông Hồ, cư trú chủ yếu ở vùng đông bắc Trung Quốc và Mông Cổ. Họ nổi tiếng với vó ngựa quân sự, từng xưng hùng xưng bá sau khi đánh bại Hung Nô, thành lập các triều đại như Bắc Nguỵ, Tiền Yên. Sau thế kỷ 6, người Tiên Ti dần đồng hoá vào người Hán)
Những lời này nếu là một người có kiến thức, có văn hoá nói, Watanabe không thấy có gì lạ.
Nhưng vấn đề là Tô Hướng Vãn mới chỉ học hết lớp 2.
Nồi lẩu vẫn đang sôi ùng ục, Hàn Minh ăn một đầu đầy mồ hôi, giơ ngón tay lên nói: “Bà nội tôi cũng kể cho tôi nghe rất nhiều câu chuyện, nếu Watanabe tiên sinh muốn nghe, tối nay tôi sẽ kể cho nghe”
Mặc dù Tô Hướng Vãn đưa đồ chấm cho Watanabe, nhưng bà ta không ăn lẩu.
Võ công cao đến mấy cũng sợ dao làm bếp, mà đáng sợ hơn là dao làm bếp của mẹ.
Watanabe không nói gì, khẽ thở dài, thấy Hàn Minh vẫn đang ăn lẩu, quay người đi vào nhà, đứng đó một lúc lâu, đột nhiên phát hiện trong một gian phòng có một bức tranh, chính là vẽ Tống Nam Khê.
Trong bức tranh, cô bé mặc bộ quần áo xanh quân đội, bím tóc thắt hai bên, hai tay chắp hình chữ thập, cười giống như bồ tát.
Chỉ cần nhìn những bút màu vẽ lộn xộn ở bên cạnh, rõ ràng là do một cậu bé mới vẽ phỏng theo mà thôi.
Cẩu Đản chạy vào bếp, dọn dẹp rửa từng cái chén bát.
Watanabe thử trò chuyện với nó, nói chuyện một lúc liền phát hiện, hiểu biết của đứa trẻ này còn nhiều hơn những câu chuyện và lịch sử mà nó đã kể. Bên trong thằng nhóc điềm đạm, hướng nội và dễ xấu hổ này là một trình độ hiểu biết truyền thống văn hoá, lịch sử vô cùng sâu sắc và độc đáo.
Bà đột nhiên nhận ra, văn hoá và truyền thống của một quốc gia, ngay cả khi giai cấp lãnh đạo không thúc đẩy, chỉ cần vẫn còn người dân thì nó không bao giờ biến mất, không một người ngoại lai nào có thể hiểu văn hoá nhiều bằng người dân của đất nước này.
Suy cho cùng, lịch sử là do con người tạo ra, không phải do ghi chép lại.
Đi đôi với đả kích, dĩ nhiên còn có một cảm giác đặc biệt xấu hổ. Hiểu biết của bà ta về Đôn Hoàng cũng chỉ bằng với một người phụ nữ và đứa trẻ bình thường nhất của đất nước này, có gì đáng phải tự hào?
“Watanabe tiên sinh có vẻ như mất hứng”, Hàn Minh vớt một miếng thịt lên, vừa thổi vừa nói.
Tống đoàn ăn no, đang lau miệng, tối nay hắn có buổi huấn luyện, phải ra ngoài.
Hắn giơ cánh tay càng ngày càng rắn chắc theo tuổi tác ra nói: “Nhìn bộ dạng kia là bị đả kích sâu sắc, đoán chừng bà ta còn phải dừng chân ở Đôn Hoàng vài năm nữa, nếu không bà ta sao có thể tự hào là hiểu biết về lịch sử, hiểu biết về Đôn Hoàng”
....
Tô Hướng Vãn còn tưởng rằng, sau khi làm ầm ĩ như vậy, Quách Mai sẽ đối đầu trực diện với cô.
Nhưng không nghĩ đến, ngoài việc dụ bọn trẻ ra mặt, bản thân cô ta trốn rất sâu, hầu như không lộ diện.
Hơn nữa lần này Lý Thừa Trạch cầm đầu, chặn đánh mấy anh em Trần Vinh Quang một trận không nhẹ, cô ta vẫn lặng lẽ kìm nén.
Watanabe không nói đến chuyện về nước nữa, trực tiếp đổi hướng đến Đôn Hoàng.
Nhưng theo lời Hàn Minh, bây giờ ngoài việc khai thác, tu bổ văn vật, bà thường xuyên chạy xuống nông thôn nghe các bà lão kể chuyện. Không cần phải nói, bà ta đã biên soạn thành một bộ sưu tập truyện thần thoại, sau đó đưa cho Cẩu Đản, Cẩu Đản đọc một cách nồng nhiệt mê say, hai người trở thành bạn tâm đầu ý hợp.
Cuộc sống thuận lợi đương nhiên trôi qua rất nhanh.
Chớp mắt lại qua một năm. Mùa hè năm 77, tin tức sắp sửa khôi phục kỳ thi đại học được đăng lên báo, Lý Thừa Trạch vẫn còn đang trong quân ngũ và Tô Hướng Vãn đã ghi danh dự thi.
Kỳ thi diễn ra vào mùa đông, trước khi Tô Hướng Vãn vào trường thi, Lư Đản cùng Cẩu Đản mặt đầy mụn trứng cá và mấy người Cốc Đông, Chi Chi, Tống Thanh Sơn động viên tinh thần cho cô.
Lý Thừa Trạch trong quân đội không thể tham gia kỳ thi, nhưng nó nộp đơn vào Học viện khoa học quân sự sẽ đến Bắc Kinh dự thi.
Tô Hướng Vãn đã từng thi đại học một lần, mặc dù lo lắng nhưng mức độ vừa phải, dù sao cũng đã có kinh nghiệm. Thi xong, cô tự đánh giá mình làm bài cũng không tệ lắm.
Nhưng cô phát hiện, Tống Thanh Sơn vốn rất khẩn trương lúc cô thi đại học, bây giờ lại không khẩn trương lắm, hơn nữa còn rất nhiệt tình, cùng cô nghiên cứu thật kỹ xem lúc đó nên báo danh vào trường đại học nào.
“Anh không sợ tôi đi học ở nơi khác, ví dụ như Thanh Hoa Bắc Đại, lúc đó anh phải nuôi con một mình sao?” Tô Hướng Vãn nói.
Tống Thanh Sơn gần đây rất bận với báo cáo về việc chuyển đổi Nhà máy 504 thành cơ sở chế biến thép trong tương lai. Hắn xuất thân là kỹ sư, giỏi vẽ, trong lúc viết báo cáo còn tự vẽ cả bản đồ quy hoạch.
“Em muốn đi thì đi, Chi Chi có thể đi theo Lý Dật Phàm, hai đứa lớn tự ở với nhau, đem Cốc Đông giao cho Hàn Minh, chẳng phải là ổn thoả sao?” Tống Thanh Sơn trả lời nhẹ nhàng.
Tô Hướng Vãn không hiểu sao cảm thấy dạo này Tống Thanh Sơn gầy đi rất nhiều: “Tống Thanh Sơn, anh không bị bệnh đấy chứ? Dạo này thấy anh gầy đi nhiều lắm”
“Sao tôi bị bệnh được chứ?” Tống đoàn ném bút, đứng ở đó một lúc lâu, Tô Hướng Vãn thấy hắn có chút bứt rứt.
Theo thói quen đứng nghiêm, hai tay buông hai bên, Tống Thanh Sơn đột nhiên nói: “Em hẳn cũng biết điều này, Tô Hướng Vãn, tôi đặc biệt yêu em”
Tô Hướng Vãn cười không hiểu: “Dĩ nhiên, tôi là một phụ nữ vô cùng ưu tú, đáng giá cho bất kỳ người đàn ông nào yêu thương. Anh yêu tôi, cái này không có gì kỳ quái”
Tống Thanh Sơn hít một hơi thật sâu nói: “Đại học là 4 năm, hơn 1 năm qua, sân nhà tôi sửa sang, quần áo bọn nhỏ tự chúng tôi giặt, quần áo em tôi cũng giặt, dọn dẹp vệ sinh tôi cùng bọn nhỏ thay phiên làm, tôi cũng đã nghĩ xong, chúng tôi chờ em 4 năm, chờ em sau khi tốt nghiệp đại học về làm việc ở Tần Châu, đến lúc đó nếu em cảm thấy tôi không xứng với em, tôi sẽ mang bọn nhỏ cầu hôn em một lần nữa, được không?”
Trình độ học vấn chưa bao giờ là sợi dây trói buộc Tô Hướng Vãn, cho tới giờ cô vẫn ở bên cạnh Tống Thanh Sơn, ngoài việc giáo dục bọn trẻ ra, lý do lớn hơn là cô đang chống lại số mạng, cố gắng sống cuộc sống khác với trong sách.
Khi cô thay đổi số phận của tất cả bọn trẻ, bây giờ đến lượt cô thay đổi số phận của chính mình.
Tống Thanh Sơn vì thế đã chuẩn bị mọi thứ, nhưng không thể không nói, nghĩ đến chuyện người vợ luôn chung chăn gối bên mình 10 năm chưa từng tách xa, bây giờ đến một nơi hoàn toàn xa lạ để học, loại khổ sở đó đến mức Tống Thanh Sơn mỗi lần thức giấc nửa đêm đều phải quay sang nhìn vợ mình một chút, sợ cô không quen sống xa nhà, sợ rằng cô đi rồi sẽ không quay về nữa.
Nhiều lần chỉ cần nghĩ đến chuyện đó, hắn đã thấy nghẹn, làm Tống Thanh Sơn cảm thấy mình không còn là đàn ông nữa.
“Không đúng, anh tuyệt đối còn có chuyện khác”, Tô Hướng Vãn thấy Tống Thanh Sơn sắc mặt rất khó nhìn, quả quyết nói.
Tống Thanh Sơn quả thật chỉ vì chuyện này mà khổ sở, cũng không kiềm chế được.
Nhưng sống đến 37 tuổi, hắn cho tới bây giờ chưa từng vì chuyện hôn nhân mà thất thố, để che giấu sự hốt hoảng của mình, nghĩ tới nghĩ lui, hắn đột nhiên nhớ ra một chuyện, liền trải nỗi buồn của mình ra: “Em biết không, Thường Lệ Bình cùng Lưu Tại Dã lặng lẽ kết hôn rồi, hơn nữa còn sinh cho hắn một đứa con gái”
“Hả?” lúc này, đến lượt Tô Hướng Vãn cả kinh thất sắc.