Hồ Nhị đến Hạnh Lâm Đường vào ngày năm mươi tám, đúng giờ Ngọ, mang theo mười hai người và một tờ giấy.
Hắn thấy gã trước khi gã thấy hắn. Hắn đang ngồi bậc cửa sau, tay cầm bát cháo nguội, chân đau sau buổi tập sáng với Cao Thạch, thì tiếng bước chân dồn dập vang lên ngoài phố Đông Hạnh, mười hai đôi giày đạp đá cùng nhịp. Tri Hạ đang bán thuốc ở gian trước. Hắn nghe nàng ngừng nói giữa chừng một câu, rồi nghe nàng nói tiếp, rất đều, như không có gì xảy ra.
“Mời quý khách xếp hàng.”
“Cô Liễu,” Hồ Nhị nói. Giọng ngọt như đường.
Hắn đặt bát xuống, đứng dậy.
* * *
Gã đứng giữa gian trước tiệm, gầy, mắt chuột, áo lụa nâu thêu lại, khuôn mặt hồng lên vì nắng hay vì giận, hắn không phân biệt được. Trong tay gã là một tờ giấy vàng, dấu đỏ hình hai con sư tử ngậm bi, và đằng sau gã, ở ngưỡng cửa, mười hai người đàn ông mặc áo đen xếp thành hai hàng, tay buông xuôi, không ai cầm vũ khí lộ ra.
Cũng không cần.
「Chủ sổ,」 Chủ Bạ nói, nhanh. 「Mười hai người. Dẫn Khí, sáu người. Phàm nhân, sáu người. Người đứng đầu bên trái, Thọ Số hai mươi bảy nghìn, Dẫn Khí tầng bốn. Tại hạ ước tính Cao Thạch xử lý được hai người trong năm hơi thở. Không hơn.」
Hắn ngoảnh nhìn quanh. Cao Thạch ngồi trong góc quầy, đang đóng gói thuốc, tay to thô cuốn giấy như một người vụng về, không ngẩng đầu. Nhưng hắn thấy gã đã đặt cái xẻng nhỏ xuống, và hai chân gã, dưới quầy, thay đổi tư thế.
“Hồ quản sự,” hắn nói. “Ông có việc?”
“Có.” Hồ Nhị mỉm cười. “Phiếu nhắc nợ ba lượng. Phí kiểm định cân đồng.” Gã giơ tờ giấy lên. “Đình chỉ ba mươi ngày, từ ngày mười tám đến ngày bốn mươi tám. Hôm nay ngày năm mươi tám. Đã quá hạn mười ngày.”
“Tôi biết.”
“Thế thì,” gã nói ngọt, “cậu trả hay để ta lấy?”
Tri Hạ đứng sau quầy, hai tay đặt trên mặt gỗ. Ông Liễu ngồi ở ghế đầu bàn, mắt nhắm, nghe. Bà Quế đứng ở bậc cửa bếp, mặt trơ.
Hắn không nhìn họ. Hắn thò tay vào ngực áo.
Hồ Nhị theo dõi từng cử động của hắn, mắt sáng lên, thích thú. Gã đoán hắn sẽ lấy bạc. Gã đã chờ ba mươi ngày để thấy một thằng nhóc mười sáu tuổi móc túi.
Hắn lấy ra một tờ giấy gấp tư, vàng, nét chữ sắc và thanh như viết bằng móng dao.
Hắn mở nó, giơ lên.
“Chứng thư,” hắn nói. “Thu Thọ Sứ ngũ phẩm Vệ. Đang kiểm toán hồ sơ Giáp Tý bảy trăm hai mươi chín. Trong thời gian kiểm toán, mọi hành vi pháp lý nhằm vào Tạ Niên và người liên quan trực tiếp, kể cả Trướng Phòng địa phương, Thọ Hành, hay bất cứ cơ quan nào, đều phải qua bà ấy.” Hắn ngừng. “Hiệu lực một trăm hai mươi ngày. Hôm nay là ngày thứ tám.”
Nụ cười của Hồ Nhị đông lại.
“Phiếu của ông,” hắn nói, “nhắm vào tôi. Phiếu của ông chưa qua Thu Thọ Sứ Vệ.”
Im lặng.
Gã nhìn tờ giấy. Nhìn con dấu đỏ ở cuối. Nhìn hắn. Một vệt mồ hôi nhỏ lăn từ thái dương xuống má gã, và hắn thấy gã nuốt khan.
“Cái đó,” Hồ Nhị nói, “có thể giả.”
“Ông có thể gọi Trướng Lại đến xác minh.”
“Tôi…”
“Ông Mã đang ở Trướng Phòng,” Tri Hạ nói, từ sau quầy, giọng bình thản. “Cách đây ba trăm bước. Tôi gửi người?”
Hồ Nhị im.
「Chủ sổ,」 Chủ Bạ nói, thấp. 「Nhịp tim của gã tăng mười bảy nhịp. Tại hạ ghi nhận: gã không còn sợ phiếu. Gã sợ một việc khác.」
* * *
“Tao biết mày.”
Giọng Hồ Nhị đột ngột đổi.
Không còn ngọt. Khô, thấp, đứt đoạn, giọng của một người vừa tháo mặt nạ.
“Mày nghĩ mày thắng,” gã nói. Gã bước một bước. “Mày nghĩ giấy bảo vệ mày. Mày nghĩ bà ngũ phẩm kia sẽ ở mãi.” Gã cười, một tiếng cười khàn. “Ba tháng. Bà ấy về kinh. Chứng thư hết hạn. Thông Bảo vẫn ở Lục Khê.”
“Hồ Nhị.”
“Mày làm tao mất mặt trước Tiền Quý. Mày làm tao mất mặt trước Khuất Phi, thằng mọt đó, thằng ăn lương mà không biết làm việc.” Gã nghiến răng. “Mày làm ông chủ mất tám nghìn chín trăm lượng. Mày biết tao đã làm gì suốt mười hai năm cho ông chủ không? Tao mua ngày. Tao thu. Tao chịu bẩn thay ổng. Tao…”
“Giếng,” hắn nói.
Hồ Nhị khựng.
“Giếng Hòe Hạ Thôn,” hắn nói chậm. “Mười một đứa trẻ. Một đứa bảy tuổi suýt chết.”
Gã nhìn hắn.
“Tao không biết mày nói gì.”
“Một gã gầy, áo nâu, không đi theo xe.” Hắn giữ giọng đều. “Chui vào hầm đá cạnh gốc hòe lúc ông còn nói chuyện với Trướng Lại.”
Hắn nhìn trán gã. Một giọt mồ hôi nữa.
“Tao không…”
“Ông Khuất,” hắn nói, không nhìn Hồ Nhị, mà nhìn ra cửa.
Mười hai người áo đen quay đầu.
* * *
Khuất Phi đứng ngoài cổng tiệm, tay cầm tẩu, vai rộng như cánh cửa, mặt vuông, mắt nhỏ. Y đã đứng đó bao lâu, hắn không biết. Nhưng khi mười hai cặp mắt quay lại, y bước vào một bước, và các hàng người áo đen đồng loạt hạ thấp vai, nửa bước lùi lại, như một bầy chó thấy con chó lớn.
“Quản đội,” Hồ Nhị nói, giọng bắt đầu lạc. “Ông… ông làm gì ở đây?”
“Tôi không ở đây,” Khuất Phi nói.
“Cái gì?”
“Hợp đồng của tôi, canh đầu ngõ Hòe Hạ Thôn. Hết hạn hôm ba mươi lăm.” Y rút tẩu khỏi miệng, nhìn khói bay. “Ông Hồ không báo gia hạn. Tôi nghĩ ông Hồ không muốn gia hạn.”
“Tôi…”
“Tôi đã đi bộ từ Hòe Hạ,” Khuất Phi nói. “Ba ngày. Tôi đến để làm chứng.”
Cả tiệm im bặt.
Hồ Nhị há miệng.
“Ông Mã,” Khuất Phi nói. “Mời.”
Từ ngoài hẻm, tiếng bước chân đều, chậm, kèm tiếng cân đồng khẽ chạm vào bàn tính ngọc ở thắt lưng. Mã Phúc bước vào, áo xanh thẫm, mặt lờ đờ, theo sau là hai thư lại trẻ ôm hồ sơ. Ông ta không nhìn ai. Ông ta đi thẳng đến chiếc bàn trước quầy, đặt cân đồng xuống, mở một cuộn giấy, và đọc, giọng đều như đọc giá chợ:
“Lời khai của Khuất Phi. Quản đội canh thôn của Thông Bảo Thọ Hành, nay chấm dứt hợp đồng. Ngày ba mươi ba, Hòe Hạ Thôn, giờ Mão. Sau khi Hồ Nhị quản sự rời thôn, người làm chứng thấy một gã gầy, mặc áo nâu, không đi theo xe, từ phía hầm đá cạnh giếng chung bước ra, tay cầm một túi vải. Người làm chứng nhận ra gã: Giả Tiểu Lục, gia nhân của Hồ Nhị.” Ông ta ngẩng lên. “Người làm chứng không ngăn, vì ngoài hợp đồng. Người làm chứng xin nhận trách nhiệm đạo đức.”
“Mày nói dối!” Hồ Nhị gào lên.
“Tôi không nói dối,” Khuất Phi nói, chậm, từng chữ. “Tôi là kẻ ăn lương. Tôi chưa từng nói dối chủ. Tôi chỉ chưa từng nói hết.”
Y nhìn hắn một lúc.
“Cậu hỏi tôi hôm ba mươi ba,” y nói. “Cậu hỏi: ông có thấy ai không? Tôi nói không phải đội tôi.” Y thở ra. “Tôi nói thật. Tôi không nói đủ. Tôi xin lỗi.”
Hắn không biết nói gì.
「Chủ sổ,」 Chủ Bạ nói, rất khẽ. 「Nhịp thở của Khuất Phi. Hô hấp đều. Cơ mặt không đổi. Tại hạ ghi nhận: đây là lần đầu tiên người này nói lời xin lỗi. Tại hạ ước tính ông ta chưa quen với nó.」
* * *
“Giả Tiểu Lục.”
Mã Phúc đọc cái tên. Hắn thấy một trong mười hai người áo đen, đứng cuối hàng, gầy, áo nâu lẫn trong đám áo đen, giật nhẹ. Gã ấy quay đầu, như định bỏ chạy.
Gã chưa kịp bước thì Cao Thạch đã đứng sau lưng gã.
Hắn không thấy Cao Thạch rời quầy. Hắn chỉ thấy một bàn tay to như cái mai rùa đặt lên vai gã áo nâu, nhẹ, và gã đứng yên như bị đóng đinh.
“Tao không đánh,” Cao Thạch nói, giọng thân mật như đang kể chuyện đồng ruộng. “Tao chỉ giữ.”
Mã Phúc gật. Ông ta rút từ tay áo một con dấu ngọc xanh, đóng xuống tờ giấy trước mặt, rồi đọc to, bằng cái giọng của người đọc bản án:
“Điều hai trăm chín mươi: đầu độc nguồn nước chung của làng, thôn, hay khu phố, là tội gây hại cho công. Mức phạt: ba nghìn ngày thọ nguyên, trừ vào người thực hiện và người ra lệnh.” Ông ta ngừng. “Giả Tiểu Lục, người thực hiện.”
Gã áo nâu run.
“Và người ra lệnh.” Mã Phúc nhìn Hồ Nhị. “Nếu có.”
Hồ Nhị đứng trơ.
Hắn nhìn gã. Gầy, mắt chuột, áo lụa mới thêu. Gã đã mất cái cười, mất cái ngọt, mất cái nhìn của kẻ quen tát. Hắn chỉ còn một thằng đàn ông ba mươi hai tuổi đứng giữa gian nhà lạ, mười hai người đằng sau, nhưng không ai trong mười hai người ấy nhìn gã.
“Ông chủ,” Hồ Nhị thì thầm.
Hắn quay lại.
Cánh cửa tiệm đã mở rộng. Ánh nắng ban ngày đổ vào, và ở ngưỡng cửa, tay cầm nửa chiếc bánh bao nhân đậu, áo lụa trắng thêu chỉ vàng, bụng tròn, mặt mềm, má hồng, Lưu Thông Bảo đứng đó như thể ông ta đã đứng từ rất lâu.
* * *
“Hồ Nhị,” Lưu Thông Bảo nói.
Giọng ông ta ấm, mềm, rất dễ nghe.
“Ông chủ.” Hồ Nhị quỳ xuống. Hắn chưa từng thấy gã quỳ trước ai. “Tôi… tôi làm theo lời ông. Ông bảo dạy bài học cho thôn. Ông bảo…”
“Ta bảo,” Lưu Thông Bảo nói, nhai, nuốt, “dạy bài học.”
“Ông bảo giếng…”
“Ta chưa bao giờ nói chữ giếng.” Ông ta lau tay vào khăn lụa, chậm, từng ngón. “Ta nói thôn. Ta nói bài học. Ta không nói độc.” Ông ta nhìn xuống Hồ Nhị, và trong đôi mắt híp ấy không có giận, không có thương hại. Chỉ có một sự bình tĩnh tròn, đầy, của một người vừa đóng một cuốn sổ. “Ngươi hiểu sai.”
“Ông chủ!”
“Ngươi hiểu sai,” ông ta nhắc, “và ngươi làm điều sai. Mười hai năm ta tin ngươi.” Giọng ông ta trầm xuống. “Ta không bao giờ nói điều đó với ai khác.”
Hồ Nhị ngẩng lên. Hắn thấy mặt gã trắng bệch, môi run, nước mắt chảy xuống má lấm bụi.
“Ông chủ…”
“Thông Bảo Thọ Hành,” Lưu Thông Bảo nói, và ông ta quay sang Mã Phúc, đầy lễ độ, “nhận không có chỉ đạo, không có tri thức, không có hưởng lợi từ hành vi đầu độc nguồn nước chung Hòe Hạ Thôn. Nhà tôi tuyên bố đoạn tuyệt với Hồ Nhị, kể từ hôm nay.” Ông ta cúi đầu một cái nhỏ. “Nhà tôi sẽ trả ba nghìn ngày phạt của gã gia nhân Giả Tiểu Lục, vì gã là người trong nhà tôi. Còn của Hồ quản sự…”
Ông ta dừng. Ánh mắt ông ta lướt qua Hồ Nhị đang quỳ, qua Khuất Phi, qua Cao Thạch, dừng lại ở hắn.
“…nhà tôi không có thẩm quyền.”
Hắn lạnh sống lưng.
「Chủ sổ,」 Chủ Bạ nói, rất chậm. 「Tại hạ ghi nhận: đây là một tuyệt tác. Ông ta trả cho kẻ nhỏ để giữ danh. Ông ta bỏ kẻ lớn để giữ khoảng cách. Ông ta không nói một câu sai. Tại hạ… tại hạ nên khen, và tại hạ không muốn.」
Mã Phúc nhìn Lưu Thông Bảo rất lâu.
“Ông Lưu,” ông ta nói. “Ông thông minh.”
“Tôi chỉ tách hai cột.” Lưu Thông Bảo mỉm cười. Ông ta quay sang Hồ Nhị, cúi nhìn, giọng nhẹ như lời ru. “Hồ Nhị. Ngươi đã làm việc cho ta mười hai năm. Ta không để ngươi chết đói.” Một nhịp. “Ta để ngươi tự trả.”
Ông ta quay đi, bước ra cửa, bóng áo trắng chói dưới nắng. Không ai cản. Ngoài phố, tiếng bánh xe bịt đồng lăn đi.
Hồ Nhị quỳ giữa gian tiệm, cúi đầu, vai rung. Mười hai người áo đen đứng đó như mười hai cái cột, rồi một người, rồi hai người, rồi tất cả, lặng lẽ quay đi, ra cửa, để lại gã một mình.
Mã Phúc cúi xuống.
“Hồ Nhị,” ông ta nói, rất khẽ. “Đứng dậy. Đi với ta.”
Gã không nhúc nhích.
“Đi,” Mã Phúc nhắc. “Ba nghìn ngày của ngươi là ba nghìn ngày. Ngươi vẫn còn tám nghìn tám trăm. Ngươi có thể sống đến sáu mươi.” Ông ta nhìn gã bằng cặp mắt lờ đờ. “Ta không khuyên ngươi hối hận. Ta chỉ khuyên ngươi tính.”
Hồ Nhị ngẩng lên, nhìn ông ta, rồi nhìn hắn.
Hắn không nói gì.
Gã đứng dậy, loạng choạng, và đi theo Mã Phúc ra cửa như một con thú mất lồng.
* * *
Khuất Phi đứng nán lại, tẩu đã tắt, nhìn hắn bằng đôi mắt nhỏ.
“Hợp đồng của tôi hết,” y nói.
“Tôi biết.”
“Tôi không có chủ.”
“Tôi biết.”
“Tôi ba mươi tám tuổi. Ngưng Hải tầng hai. Tôi không biết làm gì khác ngoài canh cửa.” Y nhún vai. “Cậu có cần người canh cửa?”
Hắn nhìn y một lúc. Rồi hắn quay sang Tri Hạ. Nàng đang nhìn hắn, mắt tròn đen mở lớn, và hắn thấy khóe môi nàng giật một cái.
“Hạnh Lâm Đường không thuê Ngưng Hải,” nàng nói, giọng khô. “Chúng tôi không đủ tiền.”
“Tôi không cần nhiều.”
“Bao nhiêu?”
“Cơm.” Khuất Phi gãi cằm, hơi lúng túng. “Một chỗ ngủ. Và một cánh cửa.”
“Cánh cửa nào?”
“Đầu ngõ.” Y chỉ ra ngoài. “Hòe Hạ Thôn không có ai canh.”
Hắn nghe câu đó như nghe một tiếng chuông.
“Lão Tứ,” hắn nói chậm. “Mạc Lão Tứ có thể thuê anh. Khế Bao Tiêu có điều khoản bảo vệ thôn. Hạnh Lâm Đường trả một nửa.”
“Hạnh Lâm Đường,” Tri Hạ nói, “trả một phần ba.”
“Một phần ba,” Khuất Phi nói.
“Và anh canh cả giếng,” hắn nói.
Khuất Phi nhìn hắn rất lâu. Rồi y cúi đầu, không phải cái cúi đầu của kẻ nhận lệnh, mà cái cúi đầu chậm, thật, của người đặt một thứ xuống.
“Giếng nữa,” y nói. “Tôi nhớ.”