Nhà Cao Thạch nằm ở xóm Ba Cầu, nơi ba cây cầu đá bắc qua một con kênh bẩn, cách tường thành hai dặm về phía nam, và tên xóm là cái tên duy nhất ở đó còn nghe sạch.
Hắn đến vào trưa ngày năm mươi hai, cùng Tri Hạ và Mã Phúc, theo một con đường đất lầy do mưa đêm trước. Những căn nhà ở đây thấp, mái lợp rạ đen, vách đất dán giấy vàng cũ, và từ mỗi cửa sổ hé mở đều có một đôi mắt nhìn ra: không thù địch, cũng không chào. Dân Ba Cầu quen nhìn người lạ đến rồi đi. Họ chỉ không quen người lạ tới đây vì họ.
“Chỗ này,” Tiểu Mộc nói, dừng trước một căn nhà ở cuối xóm, sát bờ kênh.
Cậu ta đã chờ họ ở đầu xóm từ sáng sớm, đứng co ro như người chờ một cái án. Cánh cổng nhà là hai tấm ván ghép vội, đóng hờ. Qua khe, hắn thấy một khoảng sân nhỏ, mấy chậu nấm trồng trên giàn tre, và một bóng người đang quỳ giữa sân, tay khuấy một nồi gì đó bốc khói.
Bóng người ngẩng lên.
Cô bé gầy, rám nắng, tóc bện thành hai bím dài buộc bằng sợi gai, áo vải thô vá đầu gối. Mắt to, đen, rất sáng, và khi nhìn thấy hắn qua khe cổng, cô bé đứng bật dậy, cái muôi gỗ rơi xuống đất.
“Anh Niên,” cô bé thì thầm.
Hắn chưa kịp đáp, cô đã chạy tới mở cổng, đứng đó thở gấp, hai tay xoắn vào vạt áo, ngước nhìn hắn như người ngước nhìn một cái cây cao.
【Thọ Số: 28.650 ngày】
“Em là Tiểu Hoa,” cô bé nói. “Cao Tiểu Hoa. Em… em viết chữ.” Cô bé nuốt khan. “Mảnh vải. Là em viết. Anh Mộc dạy em ba chữ.”
“Anh đọc rồi,” hắn nói. “Chữ em đẹp.”
“Không đẹp.” Cô bé cười, một nụ cười ngượng. “Em viết ngược chữ ơn. Anh Mộc bảo ngược cũng được.”
Hắn không nhịn được. Hắn cười.
“Ngược cũng được,” hắn nói.
* * *
Mẹ Cao Thạch nằm trong gian trong, dưới một chiếc chăn vá, mặt trắng như sáp.
Căn nhà chỉ có hai gian. Gian ngoài là bếp, bàn ăn, giường của hai anh em. Gian trong là một cái giường rạ kê sát vách, và trên đó, bà Cao, sáu mươi tuổi, tóc bạc thưa, môi tím, thở những hơi ngắn, nông, mỗi lần kèm một tiếng rít nhỏ. Cao Thạch quỳ cạnh giường, to lớn như một con gấu bị nhốt trong căn phòng quá bé, hai bàn tay thô nắm chặt bàn tay gầy của mẹ.
“Mày đến,” gã nói. Không ngẩng đầu. Giọng gã khàn, thô, và hắn nghe trong đó một thứ hắn chưa từng nghe ở Cao Thạch: sự yếu đuối, không giấu.
“Tôi nói tôi sẽ tìm cách.”
“Tao không nhờ.”
“Tôi biết.”
Tri Hạ đã quỳ xuống bên giường, đặt hai ngón tay lên cổ tay bà Cao, nhắm mắt. Nàng ở yên như thế rất lâu, hơi thở chậm, rồi nhấc tay, hé mi mắt bà ra xem, nghe hơi thở, ấn nhẹ vào bụng, cuối cùng nhìn hắn.
“Ho huyết,” nàng nói. “Ba năm. Lá phổi trái hỏng nặng, phải còn một nửa.”
Hắn nhìn lên đầu bà.
【Thọ Số: 61 ngày】
Hắn không nói gì. Nhưng Cao Thạch đã thấy ánh mắt hắn, và hai vai gã chùng xuống, như người vừa nghe điều mình biết từ lâu.
“Còn bao nhiêu?” gã hỏi.
“Anh không muốn…”
“Còn bao nhiêu.”
“Sáu mươi mốt ngày.”
Cao Thạch gật chậm. Rồi gã bật một tiếng cười khàn, vô hồn.
“Tào nói ba tháng,” gã nói. “Hắn nói mẹ tao còn ba tháng. Hắn tính ngày khéo.”
「Chủ sổ,」 Chủ Bạ nói, thấp. 「Tại hạ ghi nhận: Thông Bảo đã cho vay ba trăm ngày để chữa người có sáu mươi mốt ngày. Tại hạ không bình luận.」
“Tri Hạ,” hắn nói.
“Tôi biết.” Nàng không ngẩng. Tay nàng đã thò vào túi áo lấy ra một hộp ngọc nhỏ, một trong hai hộp dự phòng. “Một lá. Tôi tính rồi. Phổi hỏng nửa, một lá không cứu hết, nhưng đủ qua cơn này, sau đó cần thêm hai tháng thuốc nền.” Nàng ngước nhìn Cao Thạch. “Anh Thạch.”
“Hả?”
“Tôi cứu bà. Tôi cần anh đồng ý một điều.”
Cao Thạch nhìn nàng.
“Khế Cứu Chữa,” Tri Hạ nói. “Tôi thu một phần mười số ngày bà tăng thêm, tối đa ba mươi ngày. Không lãi. Không bảo lãnh. Không phạt.” Nàng ngừng. “Tôi sẽ nói rõ: ba mươi ngày, là bà chuyển cho tôi, hay cho Tạ Niên, hay cho Hạnh Lâm Đường, tùy bà. Hoặc anh đi làm cho tiệm ba tháng, tôi trừ vào.”
“Đi làm?”
“Trông xe. Khiêng thuốc.” Nàng nhìn thẳng gã. “Anh có tay.”
Cao Thạch không đáp. Gã nhìn mẹ, nhìn bàn tay gầy trong tay mình, nhìn cô em gái đứng ở cửa, hai tay xoắn vào vạt áo. Hắn thấy mắt gã đỏ.
“Tao không trả được ba mươi ngày cho ai,” gã nói. “Tao đã nợ ba trăm.”
“Vậy đi làm.”
“Mày không hỏi vì sao tao không…”
“Anh Thạch.” Tri Hạ ngắt lời, nhẹ nhưng chắc. “Tôi cắn bút. Tôi không hỏi. Tôi tính.”
Gã im.
Rồi, rất chậm, gã nói: “Làm.”
* * *
Lá tan trong chén nước ấm, và bà Cao uống.
Hắn nhìn con số trên đầu bà, hắn không thể không nhìn.
【Thọ Số: 61 ngày】
【Thọ Số: 64 ngày】
【Thọ Số: 90 ngày】
【Thọ Số: 400 ngày】
【Thọ Số: 2.100 ngày】
Nó ngừng ở 【2.100 ngày】. Chưa chạm đến mức bà nên có, nhưng đủ để hơi thở bà dài ra, môi bà từ tím chuyển sang hồng nhạt, và bàn tay trong tay con trai nhúc nhích, siết nhẹ.
Bà mở mắt.
“Thạch,” bà nói. Giọng như tiếng giấy.
“Mẹ.”
“Mẹ đói.”
Cao Thạch bật ra một tiếng, không phải cười, cũng không phải khóc, mà gì đó ở giữa, vỡ ra từ lồng ngực như tiếng củi nứt. Gã gục đầu xuống tay mẹ, vai rung. Tiểu Hoa chạy tới, quỳ cạnh, ôm cả hai. Tiểu Mộc đứng ở cửa, quay mặt đi.
Hắn lùi ra gian ngoài.
Mã Phúc đứng ở góc bếp, ôm cái cân đồng, nhìn bức vách như nhìn một cuốn sổ. Ông ta không nói gì từ lúc vào nhà. Khi hắn lại gần, ông ta khẽ nghiêng đầu.
“Cậu đọc khế của họ chưa?” ông ta hỏi.
“Khế nào?”
“Khế bảo lãnh.” Ông ta rút từ tay áo một cuộn giấy nhỏ. “Tiểu Mộc đưa ta sáng nay. Ba tờ. Ba lần cô bé điểm chỉ.”
Hắn nhận. Ba tờ giấy vàng, chữ nhỏ, dấu đỏ của Thông Bảo Thọ Hành ở cuối. Hắn đọc. Chậm. Từng dòng.
Khế vay thọ nguyên, số Bính Dần, hai trăm mười một. Bên vay: Cao Thạch, ba mươi hai tuổi. Bảo lãnh nhân thứ cấp: Cao Tiểu Hoa, mười hai tuổi, em gái…
Hắn dừng.
Đọc lại một lần.
…mười hai tuổi.
Ba năm trước. Khi Tiểu Hoa mười hai.
Hắn lật tờ thứ hai. Cao Tiểu Hoa, mười ba tuổi. Tờ thứ ba. Cao Tiểu Hoa, mười bốn tuổi.
「Chủ sổ,」 Chủ Bạ nói, rất chậm, và hắn nghe nó thở ra, nếu một tiểu linh có thể thở. 「Tại hạ biết điều luật liên quan. Tại hạ cố tình chờ.」
“Chờ gì?”
「Chờ chủ sổ nhìn thấy trước.」
“Điều ba trăm lẻ sáu,” Mã Phúc nói.
Hắn quay sang. Mặt Mã Phúc lờ đờ như thường, nhưng đôi mắt ông ta, hắn thấy, sáng.
“Người dưới mười sáu tuổi không được làm bảo lãnh nhân cho bất kỳ Thọ Khế nào,” ông ta đọc, giọng đều như đọc bảng giá. “Khế bảo lãnh do người dưới mười sáu tuổi ký vô hiệu từ thời điểm ký. Chủ nợ mất quyền đòi phần thế chấp từ bảo lãnh nhân ấy.” Ông ta ngừng. “Ta thuộc nó từ khi còn học việc. Mười bảy năm ta ngồi nhìn bụi trên quầy, ta đọc nó ba lần một năm.”
“Tại sao Thông Bảo…”
“Vì Thông Bảo biết,” Mã Phúc nói. “Vì Tào Quản Sự biết. Vì không ai trong Lục Khê dám kiện một Thọ Hành bằng điều ba trăm lẻ sáu, khi người kiện không có tiền, không có thế, không có ai đọc cho.” Ông ta nhìn xuống ba tờ giấy. “Ba tờ khế, ba cái tuổi ghi rõ ràng. Họ không giấu. Họ không cần giấu. Vì họ biết sẽ không ai hỏi.”
Hắn nhìn những tờ giấy trong tay mình. Dấu tay nhỏ, đen, in ở cuối mỗi tờ, to bằng đầu ngón cái của một đứa trẻ.
Nó ấn dấu tay ba lần vì tao bảo ký đi, chỉ là thủ tục.
“Cô bé sinh nhật bao giờ?” hắn hỏi.
“Em mười sáu vào đầu tháng chạp,” Tiểu Hoa nói.
Hắn quay lại. Cô bé đã ra đứng ở cửa gian trong, mặt còn ướt, hai bím tóc rối, nhưng ánh mắt rất sáng và rất tỉnh.
“Còn hai mươi hai ngày,” hắn nói.
“Dạ.”
“Từ giờ đến đó, em đừng ký bất cứ giấy gì. Với bất cứ ai. Kể cả tôi.”
“Dạ.”
“Sau mười sáu, em cũng không ký gì mà không có người đọc to cho nghe.”
“Dạ.” Cô bé nuốt khan. “Anh Niên.”
“Hả?”
“Chữ ký của em, ba lần ấy,” cô bé nói, nhỏ, “là… là không tính nữa?”
Hắn nhìn cô bé. Mười lăm tuổi, rám nắng, gầy, đôi mắt đen to như hai viên đá ướt, đứng giữa gian nhà tối, tay xoắn vạt áo vá.
“Không tính,” hắn nói. “Ngay từ đầu.”
Tiểu Hoa không nói gì. Cô bé đứng đó, rất lâu, mắt mở to, và hắn thấy cô cắn môi dưới, cố nén, rồi bật khóc, không tiếng, nước mắt chảy dài xuống cằm, ướt cổ áo. Cao Thạch từ trong gian trong đi ra, lặng lẽ ôm cô vào lòng, to như một cái cây che một cành non.
* * *
Lâm Bá Dung ký xác nhận vào sáng hôm sau.
Chỉ một tờ giấy, một dòng chữ, một con dấu ngọc xanh: Ba tờ khế bảo lãnh Bính Dần hai trăm mười một, do Cao Tiểu Hoa ký khi chưa đủ mười sáu tuổi, vô hiệu theo điều ba trăm lẻ sáu. Mã Phúc đứng cạnh, thổi vào vết mực. Tào Quản Sự không đến phản đối.
Tào Quản Sự chỉ cử một người.
Một người gia nhân áo đen, đứng ở cửa phòng xử, hai tay nâng một cái hộp gỗ nhỏ, mặt vô cảm. Khi Lâm Bá Dung ký xong, gã bước vào, đặt hộp lên bàn, cúi đầu.
“Ông chủ nhà tôi gửi,” gã nói.
Mã Phúc mở nắp.
Bên trong, trên một lớp gấm đỏ, là ba tờ khế vàng, nguyên dấu tay Tiểu Hoa, và một mảnh giấy nhỏ.
Hắn đọc qua vai Mã Phúc.
Hai cột. Cột này ta lỗ. Ta không tranh. — T.B.
Lâm Bá Dung nhìn mảnh giấy rất lâu.
“Đây,” ông ta nói chậm, “là lần đầu tiên Thông Bảo Thọ Hành tự rút một tờ khế khỏi sổ mà không có phán quyết.”
“Ông ấy tính,” Mã Phúc nói.
“Ông ấy tính.” Lâm Bá Dung gấp mảnh giấy lại. “Vậy mà ta không thấy điều đó làm ta yên tâm.”
Hắn không nói gì.
* * *
Cao Thạch đến Hạnh Lâm Đường vào buổi chiều, một mình.
Gã đứng ngoài cửa tiệm, không bước vào, to lớn như một cột đá, tay buông xuôi, mặt cạo râu lần đầu tiên hắn nhìn thấy, lộ ra hàm vuông và một vết sẹo mờ dưới cằm. Gã không nhìn hắn. Gã nhìn cây hạnh khô.
“Mẹ tao ăn hai bát cháo,” gã nói.
“Tốt.”
“Con Hoa nói cả buổi. Nó nói ba trăm câu. Tao đếm.” Gã nuốt khan. “Tao chưa nghe nó nói nhiều thế từ hồi bố chết.”
Hắn đứng cạnh gã.
“Tao nợ mày,” Cao Thạch nói.
“Không.”
“Tao nợ.”
“Anh nợ Tri Hạ ba tháng làm việc,” hắn nói. “Chuyện đó thì phải trả.”
Cao Thạch bật cười, một tiếng khàn. “Chuyện đó dễ.”
“Còn chuyện kia…” Hắn nhớ Chung Đại Hà, trong gian trong Hạnh Lâm Đường, trên chiếc ghế gỗ, tay ôm bát mì không. Đừng trả vội. Giữ đó. Hắn nhìn Cao Thạch, người đàn ông đã cầm dao trên Vách Sương, đã nói dối Hồ Nhị, đã đứng chờ ở đèo Hai Tảng. “Đừng trả vội. Giữ đó.”
Cao Thạch quay lại nhìn hắn.
“Một ngày mày sẽ cần người để mày còn nợ,” hắn nói, và nghe chính giọng mình, già hơn tuổi.
Cao Thạch nhìn hắn rất lâu.
Rồi gã làm một việc hắn không ngờ. Gã giơ bàn tay to, thô, đầy chai, và đặt nó lên vai hắn, nặng, ấm. Không nói gì. Chỉ để đó một nhịp, hai nhịp.
“Hai mươi ba ngày,” gã nói.
“Hả?”
“Mày đi Thanh Hà Môn. Cả thành biết.” Gã nhấc tay, nhìn xuống. “Hai mươi ba ngày. Tao dạy mày đánh.”
Hắn trố mắt.
“Mày không biết đánh,” Cao Thạch nói, thản nhiên. “Mày biết đọc. Biết đếm. Biết leo. Nhưng mày đánh như con gà bị bắt. Nếu Thanh Hà Môn là nơi tao nghĩ, chúng nó sẽ bắt nạt mày trước khi mày kịp đọc cho chúng nghe điều nào.” Gã nhếch môi, một nụ cười thô, thật. “Tao dạy.”
“Anh phải làm cho Tri Hạ…”
“Ba tháng. Tao có thời gian.” Gã nhún vai. “Hai canh mỗi sáng.”
Hắn không biết nói gì.
「Chủ sổ,」 Chủ Bạ nói, khẽ. 「Tại hạ ghi nhận: đây là một khế ngầm khác. Không giấy. Không dấu. Nhưng tại hạ ước tính xác suất người này giữ lời: một trăm phần trăm.」
“Anh Thạch,” hắn nói.
“Gì?”
“Cảm ơn.”
“Đừng cảm ơn.” Cao Thạch cau mày, rồi dịu lại. “Mày nói thế không có nghĩa gì với tao. Tao là thằng khiêng hàng.” Gã quay đi, bước ra phố, vai rộng như tảng đá. “Sáng mai, giờ Mão, sân sau. Mặc áo cũ.”