Thiệp mời đến Hạnh Lâm Đường vào sáng ngày năm mươi mốt, trong một cái hộp gỗ sơn mài đỏ, và người mang nó là Tào Quản Sự.
Ông ta đứng ngoài ngưỡng cửa, không bước vào, áo gấm tím, quạt lông khép lại, hai tay nâng chiếc hộp như nâng một thứ dễ vỡ. Sau lưng ông ta chỉ có một gia nhân. Không Trướng Lại. Không bốn người áo đen. Hắn nhìn ông ta một lúc lâu trước khi nhận ra điều khác thường nhất ở người đàn ông này hôm nay: ông ta không cười.
“Tạ công tử,” Tào Quản Sự nói. Giọng vẫn mềm, nhưng mềm theo một kiểu khác, như vải cũ giặt nhiều. “Ông chủ nhà tôi kính mời công tử dùng bữa tối nay. Không có ai khác. Không có Trướng Lại. Không có Hồ Nhị. Chỉ ông chủ và công tử.”
Hắn nhận chiếc hộp. Nó nhẹ.
“Nếu tôi không đi?”
“Thì ông chủ nhà tôi sẽ ăn một mình.” Tào Quản Sự mỉm cười, lần đầu tiên, một nụ cười ngắn, mệt. “Ông ấy đã quen.”
Ông ta cúi đầu, quay đi. Nhưng bước được ba bước, ông ta dừng, không ngoái lại.
“Công tử.”
“Ông Tào.”
“Hôm nọ,” Tào Quản Sự nói, rất khẽ, “tôi nói ‘thế gian vận hành như vậy.’ Tôi nói với cô Liễu. Tôi nói như nói một điều đúng.” Ông ta thở ra. “Mười hai năm tôi làm việc cho ông chủ. Đêm qua tôi không ngủ. Tôi chỉ muốn nói tôi không biết ông chủ định nói gì với công tử. Tôi không được nghe.”
“Tại sao ông nói với tôi?”
“Tôi cũng không biết.” Tào Quản Sự lắc đầu, nhẹ. “Có lẽ vì quạt tôi dừng ba lần.”
Ông ta đi.
「Chủ sổ,」 Chủ Bạ nói, rất khẽ. 「Tại hạ ghi nhận: đây là lần đầu tiên người này nói một câu mà tại hạ không đoán được mục đích.」
* * *
“Cậu không đi,” Tri Hạ nói.
Nàng đứng chặn trước cánh cửa gian trong, tay chống hông, vệt mực ở cằm đậm như vết cháy. Hắn chưa từng thấy nàng giận như thế, không phải giận kiểu khi thương lượng, mà giận kiểu của người đã nhìn một con đường dẫn đến vực quá nhiều lần.
“Cô nghe Tào nói rồi.”
“Tôi nghe một kẻ đã cười với tôi mười bảy ngày rồi bỗng không cười.” Nàng cắn môi. “Đó là cách, Tạ Niên. Họ đổi nhịp để cậu mất nhịp. Ông béo ấy không bao giờ mời ai ăn bữa nào mà không đã tính xong từng đũa.”
“Tôi biết.”
“Vậy sao…”
“Vì ông ấy hỏi tôi một câu,” hắn nói. “Hôm ba mươi, trước cửa tiệm. Công tử định trả ba nghìn hai trăm mười ba niên bằng gì? Tôi chưa trả lời.”
Tri Hạ im.
“Tôi muốn nghe ông ấy đặt câu hỏi lần nữa,” hắn nói. “Khi không có ai đứng sau.”
Nàng nhìn hắn rất lâu.
“Cậu có hạt ngọc,” nàng nói.
“Có.”
“Cậu có chứng thư.”
“Có.”
“Cậu có…” Giọng nàng nghẹn. Nàng nhắm mắt, hít một hơi, rồi mở ra. “Nếu đến giờ Tý chưa về, tôi sẽ lôi cả Lục Khê tới.”
“Giờ Hợi.”
“Giờ Tuất.”
“Cô cắn bút nhiều quá rồi,” hắn nói. “Giờ Hợi, được không?”
Nàng bật cười, một tiếng nấc khô. “Giờ Hợi. Nhưng cậu mà quên, tôi mang ông Mã đến phá cổng.”
Từ bếp, bà Quế nói vọng ra, không quay đầu, giọng trầm và rất rõ:
“Đi.”
Hai người quay lại.
“Đi,” bà nhắc, tay vẫn đảo nồi cháo. “Ăn gì cũng được. Đừng ăn món đầu tiên nó gắp cho mày.”
“Bà…”
“Nó là thằng khóc nhè mà tao đỡ cho con.” Bà gõ muôi vào thành nồi. “Tao biết nó. Nó không hại người bằng độc. Nó hại bằng bánh bao.”
* * *
Thông Bảo Thọ Hành ban đêm không còn là một con cóc béo đang ngồi canh mồi.
Hắn đến lúc đèn lồng vừa lên. Cổng đôi nạm đồng mở sẵn, hai con sư tử đá ngậm bi nằm im, và đại sảnh bên trong vắng ngắt, cột sơn đỏ, bảng đá đen, quầy gỗ trống. Không có người xếp hàng. Không có Trướng Lại. Chỉ có tiếng bước chân của chính hắn dội lại từ trần cao. Một gia nhân dẫn hắn lên cầu thang, tầng một, tầng hai, tầng ba, qua kho thuốc, qua hành lang tối nơi hắn đã đi cùng Mã Phúc và Vệ Ngọc Hành, dừng trước một cánh cửa gỗ thấp ở cuối, cánh cửa hắn chưa thấy lần nào.
“Mời,” gã nói. Rồi gã lùi xuống cầu thang, và biến mất.
Hắn đẩy cửa.
Một gian phòng nhỏ. Không phải sảnh tiệc. Chỉ một cái bàn gỗ thấp, hai cái đệm ngồi, một ngọn đèn dầu, và ở đầu bàn, Lưu Thông Bảo, áo lụa trắng thêu chỉ vàng, bụng tròn tựa vào cạnh bàn, đang ăn một chiếc bánh bao nhân đậu, nhai chậm, như một ông già bán bánh ở đầu ngõ.
“Công tử,” ông ta nói, nuốt, và mỉm cười. “Ngồi đi. Đừng đứng ở cửa. Ta không cắn.”
Hắn ngồi.
Mặt bàn bày bảy món. Hắn nhìn chúng, từng món, như nhìn một bảng giá: bánh bao nhân đậu, bánh bao nhân thịt, bánh bao nhân hạt sen, bánh bao nhân ngọt nhân mặn, một đĩa dưa muối, một bát canh trong veo nổi vài lá hẹ, và ở giữa, bốc hơi, một bát mì.
Một bát mì trắng, nước dùng trong, một quả trứng luộc lòng đào.
Hắn không động đậy.
“Ta nấu,” Lưu Thông Bảo nói.
“Ông nấu?”
“Ta nấu.” Ông ta lau tay vào khăn lụa, chậm. “Hai mươi mốt năm nay, mỗi Trùng Cửu, ta nấu một bát. Một sợi. Ta học từ bà Quế.”
Hắn nhìn bát mì. Nhìn sợi mì trắng cuộn trong nước dùng, dài, mịn, không đứt.
“Hôm đó,” Lưu Thông Bảo nói, nhìn ngọn đèn, “đêm mưa. Xe lún bùn. Vợ ta kêu trên xe, ta đứng đó khóc. Ta là Thông Bảo của Lục Khê, ta đã bán nghìn ngày, mua nghìn ngày, ta cầm cân đồng suốt ba chục năm, và ta đứng đó khóc.” Ông ta cười, khô. “Bà ấy đi ngang. Bà ấy không nói gì. Bà ấy chỉ vén tay áo.”
Hắn không đáp.
“Sau khi đứa nhỏ ra,” ông ta nói, “bà ấy nấu một bát mì bằng bếp lửa trong xe. Một sợi. Bà ấy bảo: ăn đi rồi nói.” Mắt ông ta ướt. “Ta ăn. Ta chưa bao giờ ăn thứ gì ngon như thế.”
「Chủ sổ,」 Chủ Bạ nói, thấp. 「Nhịp tim 58. Hô hấp đều. Nước mắt thật. Tại hạ ghi nhận: người này không diễn.」
Hắn cầm đũa.
Hắn gắp bát mì, ăn sợi mì đầu tiên, rất chậm, từ đầu này đến đầu kia, không cắn đứt. Nó mặn hơn của Tri Hạ. Ít hơn của bà. Nhưng sợi không đứt.
Lưu Thông Bảo nhìn hắn ăn. Khi hắn đặt đũa xuống, ông ta gật.
“Cậu biết cách,” ông ta nói. “Bà ấy dạy cậu.”
“Bà ấy nuôi tôi.”
“Phải.” Ông ta nhấc chén canh. “Ta sẽ không nói dối công tử. Từ lúc công tử bước vào Lục Khê, ta ghi cậu vào sổ ta như một khoản lỗ.”
“Tôi biết.”
“Hôm nay ta tính lại.” Ông ta uống một ngụm, đặt chén xuống. “Phạt ba nghìn một trăm chín mươi lăm lượng. Bù cho bảy gia đình ba nghìn năm trăm. Bảy mươi mốt lá, giá hai nghìn một trăm ba mươi, mất sạch, vì giá thị trường giờ rơi từ ba mươi xuống chín. Danh tiếng, tính cho nhanh, năm nghìn lượng.” Giọng ông ta không đổi. “Tám nghìn chín trăm lượng.”
“Ông tính nhanh.”
“Ta là thương nhân.”
“Ông không giận.”
“Giận để làm gì?” Lưu Thông Bảo nhún vai, và hắn thấy hai gò má hồng của ông ta đổi sắc rất nhẹ. “Giận là một khoản chi. Ta không chi khi không có lời.”
Hắn không nói gì.
“Công tử nghĩ ta là kẻ ác,” Lưu Thông Bảo nói. Một câu hỏi, nhưng ông ta không chờ. “Ta không phải. Ta là cái thước.”
* * *
“Công tử có biết,” ông ta nói, “tại sao ta mua ngày của người nghèo giá ba mươi ba văn, mà bán cho người giàu giá ba trăm hai mươi?”
“Vì ông có thể.”
“Không.” Ông ta lắc đầu, gần như kiên nhẫn. “Vì nếu ta không mua, họ không bán được. Một ông nông dân cần ba lượng mua gạo qua đông. Ông ta có sáu mươi ngày thừa. Ai mua? Không ai. Người giàu không đến tận làng. Trướng Phòng thu mười phần trăm, rồi xếp hàng ba ngày. Ông ta sẽ bán cho ai?” Ông ta chỉ vào ngực mình. “Cho ta. Ta là người đến tận làng. Ta là người trả ngay.”
“Ba mươi ba văn.”
“Giá thị trường.”
“Giá do ông đặt.”
“Giá do người mua quyết định.” Ông ta nhìn thẳng hắn, và đôi mắt híp ấy, hắn thấy, sắc hơn bất cứ lần nào. “Công tử hiểu chứ? Ta không tạo ra con người nghèo. Ta không tạo ra mùa đông. Ta chỉ đứng ở chỗ họ cần một thứ, và ta bán thứ đó. Nếu không có ta, họ chết đói. Có ta, họ sống thêm một mùa, mất sáu mươi ngày.” Ông ta mỉm cười. “Sáu mươi ngày đổi lấy một mùa.”
“Và con gái ông?”
Ông ta khựng.
“Con gái ông,” hắn nhắc. “Lưu Ngọc Nhi. Hai mươi mốt tuổi. Nếu bà Quế không đến, nó chết khi sinh ra. Cái ngày đó ông có sẵn sàng bán sáu mươi ngày để nó sống không?”
Phòng im.
Lưu Thông Bảo ngồi bất động, nửa chiếc bánh bao trong tay. Một lúc lâu sau, ông ta đặt nó xuống đĩa.
“Ta sẽ bán sáu nghìn ngày,” ông ta nói, rất nhỏ.
“Vậy ông hiểu.”
“Ta hiểu.” Ông ta ngẩng lên. “Ta hiểu và ta vẫn là Thông Bảo. Công tử nghĩ hai việc ấy mâu thuẫn. Ta nghĩ chúng là hai cột.” Giọng ông ta trầm xuống. “Ơn bà Quế là một cột. Sổ Thông Bảo Thọ Hành là một cột. Ta không bao giờ trộn.”
Hắn nhớ bà Quế nói: Nó không hại người bằng độc. Nó hại bằng bánh bao.
「Chủ sổ,」 Chủ Bạ nói, chậm. 「Tại hạ ghi nhận: lý lẽ nhất quán. Tại hạ ghi nhận thêm: lý lẽ ấy cũng là cách duy nhất để một người tử tế vẫn làm điều tàn nhẫn mà không phải tự nhìn mình.」
Hắn không nhắc lại.
* * *
“Ta có một đề nghị,” Lưu Thông Bảo nói.
“Tôi đã nghĩ vậy.”
“Công tử thông minh hơn ta tưởng.” Ông ta mỉm cười, hơi mệt. “Hạnh Lâm Đường làm đại lý thuốc cho Thông Bảo Thọ Hành. Bốn sáu. Bốn cho Hạnh Lâm Đường, sáu cho ta, vì ta có kho, có thuyền, có xe. Công tử và cô Liễu giữ nguyên tên tiệm, giữ nguyên Khế Cứu Chữa, giữ nguyên việc bán giá vốn cho người nghèo.” Ông ta ngừng. “Ta chỉ xin một điều.”
“Điều gì?”
“Ngừng kiện.”
Hắn nghe câu ấy rơi xuống bàn như một thỏi bạc.
“Ngừng kiện, ngừng thỉnh nguyện, ngừng tìm điều luật.” Lưu Thông Bảo nói đều. “Ta trả lại khoản tiền cọc bốn mươi lượng. Ta rút phiếu Hòe Hạ. Ta không động đến tiệm, đến bà Quế, đến lão Liễu. Ta cam kết không bán một ngày thọ nào ở phố Đông Hạnh.” Ông ta nhìn thẳng hắn. “Ta thua ván này. Ta nhận. Ta chỉ không muốn thua ván thứ hai.”
Hắn nhìn bát mì đã trống.
Bốn sáu. Hạnh Lâm Đường sẽ không bao giờ thiếu lá, thiếu bạc, thiếu thuyền. Tri Hạ sẽ có kho. Ông Liễu sẽ có thuốc. Bà Quế sẽ có cái giường ấm. Cả phố Đông Hạnh sẽ yên.
Và người tiếp theo thì sao?
“Ông có biết điều ông đề nghị là gì không?” hắn nói chậm.
“Là hòa.”
“Là mua.” Hắn đặt hai tay lên đầu gối. “Ông không mua tiệm. Ông mua cái nhìn. Nếu tôi dừng, người tiếp theo ở Hòe Hạ, ở phố Nam Thị, ở làng Ba Giếng, sẽ ký Phiếu Ứng Thọ của ông mà không có ai đọc cho nghe.”
“Họ sẽ ký.” Lưu Thông Bảo nhún vai. “Họ đã ký hai mươi năm.”
“Tôi biết.”
“Công tử sẽ không cứu được họ.”
“Tôi không cứu họ.” Hắn nhìn ông ta. “Tôi chỉ không muốn là người nhìn.”
Phòng im.
Rất lâu. Ngọn đèn dầu cháy lép bép, bóng hai người đổ lên vách, một tròn, một gầy. Lưu Thông Bảo ngồi không động, và hắn thấy trên khuôn mặt mềm, hồng ấy một thứ hắn chưa từng thấy: không giận, không thất vọng. Chỉ là sự mệt mỏi của một người vừa nhận lại đúng câu trả lời mà ông ta đã đoán.
“Không,” ông ta nói.
“Không.”
“Vậy ta hỏi lần nữa,” Lưu Thông Bảo nói, và giọng ông ta chợt chậm hơn, trầm hơn, như tiếng kim loại chạm vào đá. “Ba nghìn hai trăm mười ba niên. Công tử định trả bằng gì?”
“Bằng cách không trả.”
Ông ta nhìn hắn.
“Không ai không trả.”
“Chưa có ai thử.”
Lưu Thông Bảo bật cười. Không phải cười hiền, cười tròn của người bán bánh. Một tiếng cười khô, ngắn, thật, và hắn thấy ông ta lắc đầu, rất chậm.
“Công tử biết ta thích công tử vì điều gì không?” ông ta nói. “Vì công tử không biết mình điên.” Ông ta nhấc chén canh, uống nốt. “Được. Ta tôn trọng. Ta sẽ không hòa. Ta sẽ không ép. Ta chỉ làm một việc ta luôn làm.”
“Việc gì?”
“Ta đi trước công tử một bước.” Ông ta đặt chén xuống. “Công tử định vào Thanh Hà Môn.”
Hắn nghe tim mình đập một nhịp.
「Chủ sổ,」 Chủ Bạ nói, rất nhanh. 「Tại hạ chưa nói với ai. Chủ sổ chỉ nói với Tri Hạ và bà Quế. Thông tin này không nên có ở đây.」
“Ông nghe từ đâu?”
“Từ tai.” Lưu Thông Bảo mỉm cười. “Lục Khê nhỏ lắm. Một bà ngũ phẩm uống trà với một thằng nhóc mười sáu tuổi, bốn chữ ‘Thanh Hà Môn’ thoát khỏi chiếc chén. Có người nghe.” Ông ta nghiêng đầu. “Công tử sẽ đi. Thanh Hà Môn tuyển đệ tử đầu tháng chạp. Rất hay. Một môn phái hạng ba, ba trăm đệ tử ngoại môn, một chưởng môn Trúc Đài sơ kỳ, và một khoản…”
Ông ta dừng. Hắn thấy ông ta đang nhìn hắn bằng cái nhìn của người cân hàng, chậm, ngắm, thích thú.
“Một khoản nợ,” Lưu Thông Bảo nói.
“Nợ?”
“Thanh Hà Môn nợ Thông Bảo Thọ Hành hai mươi hai nghìn ngày.” Ông ta nói bằng giọng của người đọc một con số vô thưởng vô phạt. “Mười năm. Phương Thái Nhược đột phá Trúc Đài, cần ứng thọ. Ta cho vay. Hạn trả, tháng giêng sang năm.”
Hắn lạnh sống lưng.
“Công tử tìm nơi ẩn,” Lưu Thông Bảo nói, mỉm cười ấm, mềm, như một ông già tặng quà. “Ta không cản. Ta chỉ nói cho công tử biết: mái nhà công tử định chạy vào, ta đã đặt móng sẵn.”
Ông ta cầm chiếc bánh bao nhân đậu cuối cùng, bẻ đôi, đưa nửa còn lại cho hắn.
“Ăn đi rồi nói,” ông ta nói.
Hắn nhìn nửa chiếc bánh bao trên tay ông ta.
Rất lâu.
Rồi hắn đứng dậy.
“Cảm ơn ông cho mì,” hắn nói. “Nó ngon.”
“Công tử không ăn bánh?”
“Bà tôi dặn,” hắn nói, “đừng ăn món đầu tiên ông gắp.”
Lưu Thông Bảo nhìn hắn một nhịp. Rồi ông ta cười, một tiếng cười rộng, thật, làm rung cả chiếc đèn dầu.
“Bà ấy khôn thật,” ông ta nói. “Đi đi, công tử. Có người đang đếm giờ cho công tử.”