Chiều ngày hai mươi tám, Lục Khê đóng cửa sổ.
Không ai ra lệnh. Hắn nhận ra điều đó khi đi dọc phố Đông Hạnh về hướng quảng trường, bên cạnh Tri Hạ, tay cầm tờ giấy chứa mười hai số quyển và số dòng đã được chép ba lần: nhà này đóng chớp, nhà kia kéo rèm, người bán bánh bao thu quầy sớm hơn mọi hôm một canh. Chó không sủa. Trẻ con bị gọi vào nhà. Cái phố ồn ào ba hôm trước giờ nghe được cả tiếng lá hạnh chạm nhau.
“Họ biết,” Tri Hạ nói khẽ.
“Biết gì?”
“Biết có người đến.” Nàng siết chặt tay áo. “Ở Lục Khê, người ta không sợ Thu Thọ Sứ bát phẩm. Bát phẩm là người của thành, đến thì đọc thông báo, đi thì để lại một ngôi nhà có người khóc. Nhưng ngũ phẩm…” Nàng nuốt khan. “Cha tôi bảo, ngũ phẩm không đến để thu. Ngũ phẩm đến để xem ai thu sai.”
Phía trước, Đoàn Hữu Tín đi cạnh họ, ngọn đèn bàn tính cầm sát người, các hạt tắt cả. Y đã kể xong. Từ sáng sớm, bà đến bằng cổng nam, không xe, không ngựa, không tùy tùng. Đi bộ qua hàng người xếp trước cổng, và hàng người tự dạt ra hai bên như nước gặp mũi thuyền. Lâm Bá Dung chạy ra tận bậc thềm để đón, theo lời y, chạy, điều mà Tín hơn mười năm làm việc dưới quyền ông Lâm chưa thấy bao giờ.
“Bà ấy nói gì đầu tiên?” hắn hỏi.
“Bà bảo: mở sổ giao thông báo của Đoàn Hữu Tín.” Tín nói rất khẽ, mắt nhìn thẳng phía trước. “Rồi bà hỏi: lương của ngươi ba năm nay ai nhận?”
Hắn khựng bước.
“Tôi nói: không ai.” Y mỉm cười, một nụ cười mệt. “Bà bảo: ghi.”
“Ghi?”
“Chỉ có thế.” Tín thở ra. “Tôi không hiểu. Có thể bà ghi để phạt tôi vì khai báo lương mà thiếu thủ tục. Có thể bà ghi để…” Y ngừng, lắc đầu. “Tôi không dám đoán. Công tử đừng đoán. Bà ấy đọc người. Đứng trước bà ấy, điều nguy hiểm nhất là nghĩ quá nhiều.”
「Chủ sổ,」 Chủ Bạ nói. 「Tại hạ ghi nhận Thu Thọ Sứ này đang run. Tại hạ ghi nhận ông ấy sợ không phải vì bị phạt. Ông ấy sợ vì người kia công bằng.」
Hắn nhắc lại, thấp. Tín nghe, gật.
“Vâng,” y nói. “Bà ấy chưa từng thu sai. Vì thế mới đáng sợ.”
* * *
Quảng trường trước Trướng Phòng không còn hàng người xếp.
Sân đá rộng lớn nơi bình thường chật cứng hàng trăm người chờ bán thọ, chờ ký khế, chờ nghe tên, giờ trống đến mức hắn nghe được tiếng bước chân của chính mình dội lại từ hàng cột đá. Chỉ còn vài Trướng Lại đứng nghiêm ở bậc thềm, mặt trắng bệch. Và dưới gốc cây ngô đồng già bên rìa quảng trường, nơi hôm trước Tín đã đứng chờ hắn, có một người ngồi trên chiếc ghế gỗ thấp.
Hắn nhìn.
Quan Số tự động trải ra, thói quen mười tám ngày đã thành phản xạ: cái nhìn lên phía trên đầu, tìm con số. Và hắn thấy một thứ chưa từng thấy ở người sống.
Không phải ba dấu hỏi lạnh lẽo như trên đầu Thông Bảo. Không có gì cả. Chỗ lẽ ra có số chỉ có một khoảng trống mịn, đen, nhẵn như mặt đá mài, và khoảng trống ấy dường như nhìn ngược lại hắn.
「Chủ sổ,」 Chủ Bạ nói, rất khẽ và rất nhanh. 「Tại hạ không đọc được. Cao hơn chủ sổ ít nhất hai đại cảnh. Tại hạ khuyến nghị chủ sổ ngừng nhìn.」
Hắn dời mắt.
Người đàn bà dưới cây ngô đồng không đứng dậy. Bà ngồi thẳng, hai tay đặt trên đầu gối, mặc áo đen dài tới gót với viền bạc ở cổ tay. Tóc bà đen, búi cao, nhưng ở thái dương bên trái có một lọn bạc chạy từ chân tóc xuống, thẳng, mảnh, như người ta vẽ thêm vào. Ở ngón cái tay trái bà đeo một chiếc nhẫn nhỏ bằng ngọc đen, và trên nhẫn là một dãy chín hạt bàn tính nhỏ như hạt mè.
Ngọc đen.
Trong đầu hắn, giọng Mạc Lão Tứ vang lên, già, chậm, rõ từng chữ: áo xanh, đeo bàn tính ngọc đen ở thắt lưng.
“Đừng nhìn,” Tín thì thầm.
Bà ngẩng đầu.
Từ khoảng cách chừng hai chục trượng, bà nhìn hắn. Không có gì trong cái nhìn ấy: không thù, không tò mò, không thương hại. Nó giống cách một người thợ nhìn một chiếc cân lạ. Hắn đứng im, cảm thấy từng nhịp tim của mình bị đếm, từng hơi thở bị ghi, và ở lòng bàn tay trái dưới lớp băng mỏng, ấn đỏ nóng lên như một hòn than.
Bà không vẫy tay. Không gọi. Bà chỉ nhìn hắn thêm ba hơi thở, rồi quay đi, đưa mắt về phía Lâm Bá Dung vừa bước ra khỏi cửa, cúi người thấp hơn mọi lần.
「Chủ sổ,」 Chủ Bạ nói. 「Nhịp tim 142. Xin chủ sổ thở ra.」
Hắn thở ra.
“Đó là Vệ Ngọc Hành,” Tín nói, và giọng y như thể vừa đặt xuống một gánh nặng. “Thu Thọ Sứ ngũ phẩm. Đại Tề Kinh.”
Tri Hạ đứng bên cạnh hắn, mặt trắng như tờ giấy, tay nắm chặt bàn tính ngọc nhỏ.
“Tôi chưa từng thấy ai ngồi mà nhìn như thế,” nàng thì thầm. “Như thể bà ấy không ngồi trên ghế, mà ghế được đặt dưới bà ấy.”
* * *
Họ nộp chứng cứ ở quầy, như đã định, trước giờ Tỵ ngày hôm sau.
Trướng Lại ở quầy hôm nay không phải Mã Phúc. Một thanh niên trẻ, mặt non, tay run đến mức nhận tờ giấy hai lần mới cầm vững. Hắn thấy cậu ta nhìn trộm về phía cây ngô đồng một lần, hai lần, rồi giật mình như làm điều cấm.
“Mười hai vụ,” Tri Hạ nói, giọng nàng khô, đều. “Quyển ba mươi mốt dòng tám mươi bảy. Quyển ba mươi hai dòng ba trăm lẻ hai… Cậu có cần tôi đọc lại?”
“Không… không cần.” Thanh niên nuốt khan. “Phiên xét ngày mai, giờ Tỵ. Trướng Chủ sẽ… sẽ đối chiếu.”
“Bà ấy có dự không?” Tri Hạ hỏi.
Chàng trai ngẩng lên, mắt hoảng. “Ai?”
“Người ngồi dưới cây.”
“Tôi không biết.” Cậu ta ôm tờ giấy vào ngực. “Không ai nói. Nhưng Trướng Chủ đã bảo dọn thêm một ghế ở hàng đầu phòng xử, ghế… ghế không có tay vịn.” Cậu ta ngừng, như đã nói quá nhiều. “Tôi chỉ biết thế.”
Họ rời quầy. Khi bước xuống bậc thềm, hắn ngoái lại.
Cây ngô đồng đứng đó, trống không. Chiếc ghế gỗ thấp dưới tán vẫn còn, nhưng không có ai ngồi.
* * *
Bà đến lúc hoàng hôn.
Hắn đang ngồi ở bậc cửa Hạnh Lâm Đường, nghe Tri Hạ đếm lại từng thỏi bạc còn lại trong tủ, vì cả hai đều không biết làm gì khác với những giờ chờ đợi, thì Chủ Bạ nói, rất nhẹ:
「Chủ sổ. Tại hạ nghe một tiếng.」
“Tiếng gì?”
「Không phải từ ngoài. Từ trong nhà.」
Hắn nghiêng đầu.
Qua cánh cửa gỗ hé mở, từ gian trong, hắn nghe một tiếng nhỏ, khô, rõ như hạt bàn tính rơi vào đúng ô của nó. Tách. Rồi im.
Hắn đứng dậy.
Trong phòng bà Quế đang ngồi cạnh giường ông Liễu, hai tay ôm trong lòng một cái hộp gỗ đen nhỏ, và hắn thấy bà cúi nhìn nó với vẻ mặt mà hắn chưa từng thấy ở bà: không sợ, không lo, mà là cái mệt mỏi dịu dàng của người cuối cùng nghe thấy điều mình đã chờ nhiều năm.
“Bà…”
“Ra cửa,” bà nói, không ngẩng đầu.
“Bà?”
“Ra cửa, thằng nhóc.” Giọng bà rất bình tĩnh. “Có người đứng ngoài.”
Hắn quay lại.
Dưới tán cây hạnh, giữa ánh hoàng hôn đỏ như mật, người đàn bà áo đen đứng đó.
Không có tiếng bước chân. Không có tiếng chuông. Bà đứng cách bậc cửa đúng bảy bước, bàn tay trái thả xuôi, nhẫn ngọc đen phản chiếu một tia sáng đỏ rất nhỏ. Lọn tóc bạc ở thái dương lay nhẹ theo gió. Ánh sáng hắt từ dưới lên khiến gương mặt bà trông như tạc từ đá: sắc, gầy, không có tuổi.
Tri Hạ bước ra sau lưng hắn, và hắn nghe tiếng nàng hít vào, ngắn, như người bị đẩy xuống nước.
“Tạ Niên,” Vệ Ngọc Hành nói.
Giọng bà thấp, đều, không có cảm xúc, nhưng rõ từng chữ như tiếng bàn tính gõ trên mặt đá.
“Thưa… vâng.”
“Giáp Tý bảy trăm hai mươi chín.”
“Vâng.”
“Đưa tay trái.”
Hắn đưa ra. Ngón tay run, nhưng hắn tự ép chúng đứng yên.
Bà không bước tới. Bà chỉ nhìn bàn tay hắn từ khoảng cách bảy bước, và hắn thấy dưới lớp băng, dấu đỏ nhấp nháy như mạch đập. Bà nhìn nó một lúc lâu. Rồi bà gật, rất nhẹ.
“Ấn của Đoàn Hữu Tín,” bà nói. “Đóng đúng chỗ. Đúng lực. Đúng lúc.”
「Chủ sổ,」 Chủ Bạ nói, cực nhỏ. 「Nhịp tim 139. Xin chủ sổ giữ nguyên nét mặt.」
“Cảm ơn bà,” hắn nói, vì không biết nói gì khác.
“Ta không khen.” Bà nghiêng đầu một chút. “Ta xác nhận.”
Gió thổi qua. Lá hạnh rụng xuống vai hắn một cái, nhẹ như hạt bụi.
“Nhà này,” Vệ Ngọc Hành nói, và đôi mắt bà quay chậm về phía cánh cửa gỗ hé mở sau lưng hắn, nơi tiếng tách khẽ khi nãy vừa phát ra, “có thứ gì đó mới thức dậy.”
Hắn không nhúc nhích.
Phía sau cửa, ngoài tầm nhìn của bà, hắn biết bà Quế đang ôm chặt cái hộp.
“Quy củ điều ba,” bà nói tiếp, giọng không đổi, “Thu Thọ Sứ không vào nhà con nợ khi chưa được mời. Cậu biết điều đó chứ?”
“Biết.”
“Cậu muốn mời không?”
Tri Hạ đã đặt tay lên cánh tay hắn. Một cái bóp rất khẽ, rất mạnh. Hắn thấy móng tay nàng ấn xuống áo.
「Chủ sổ,」 Chủ Bạ nói, và hắn chưa từng nghe giọng nó gấp đến thế. 「Tại hạ không có thông tin về người này. Tại hạ có quy trình. Khi không biết, không mời.」
“Không,” hắn nói.
Vệ Ngọc Hành nhìn hắn. Một nhịp. Hai nhịp.
Rồi, rất chậm, khóe môi bà động đậy, chỉ một chút, một đường cong mảnh như sợi chỉ, nhưng hắn nhìn thấy rõ ràng.
“Tốt,” bà nói. “Cậu biết quy củ.”
Bà quay đi. Lá hạnh cuộn quanh gót áo đen. Bà bước ba bước về phía đầu ngõ, rồi dừng, không ngoảnh lại.
“Ngày mai ta sẽ ngồi nghe,” bà nói. “Cậu và cô gái cắn bút. Đừng đọc sai điều nào.”
“Tôi…” Tri Hạ mở miệng, giọng vỡ.
“Còn ông Đoàn.” Bà nói khẽ hơn một chút, như nhắc một điều ngoài hồ sơ. “Nói với ông ấy: ta đã ghi. Ba năm, từng tháng, đủ.”
Bà biến mất khỏi đầu ngõ, không phải bằng cách bay hay chạy, mà đơn giản là hắn chớp mắt, và con đường phía trước lại trống không, chỉ còn ánh hoàng hôn tắt dần trên đá xanh.
* * *
Hắn đứng im rất lâu.
Phải đến khi tiếng ếch bắt đầu kêu ngoài rãnh nước hắn mới nhận ra mình đã nín thở. Tri Hạ ngồi sụp xuống bậc cửa, hai tay ôm đầu gối, thở hổn hển như người vừa chạy cả quãng đường từ Thanh Lĩnh.
“Bà ấy… bà ấy…” nàng lắp bắp. “Cậu biết bà ấy nói gì với ông Đoàn không?”
“Ba năm, từng tháng, đủ.”
“Là lương.” Nàng ngẩng lên, mắt tròn đen mở lớn. “Bà ấy ghi cho ông ấy đủ lương ba năm. Bà ấy… trước mặt Trướng Chủ… bà ấy…” Nàng bật cười, một tiếng cười nghẹn, nửa khóc. “Tín sẽ phát điên.”
Hắn không cười. Hắn quay vào nhà.
Bà Quế vẫn ngồi cạnh giường ông Liễu, cái hộp đặt trên đùi. Đèn dầu đã được thắp, ánh lửa nhỏ run run trên mặt hộp đen. Ông Liễu ngủ, hơi thở đều. Bà không ngẩng lên khi hắn bước vào.
“Bà.”
“Ừ.”
“Người đó…”
“Tao không biết cô ấy.” Bà nói nhanh, đủ nhanh để hắn nghe ra đó là lần đầu bà nói dối hắn kể từ ngày thông báo. Rồi bà thở ra, và giọng bà chùng xuống, già đi. “Nhưng nó biết mày.”
Hắn ngồi xuống.
Bà không nói gì thêm. Bà đẩy chiếc hộp về phía hắn, rất chậm, qua mặt chăn trắng.
Hắn cúi nhìn.
Nắp hộp bằng gỗ đen, nhẵn, khắc nổi một bàn tính nhỏ bằng hai ngón tay. Hắn đã nhìn nó cả trăm lần trong ba tuần. Chín thanh, bảy hạt mỗi thanh, và ở thanh thứ năm có một hạt lệch sang trái, đúng một hạt, chỉ một, từ ngày hắn đặt tay lên nó lần đầu trong căn nhà dưới chân Thanh Lĩnh.
Bây giờ không còn là một hạt.
Hạt thứ hai, nằm cạnh hạt thứ nhất, cũng lệch sang trái.
「Chủ sổ,」 Chủ Bạ nói. Nó không nói gì thêm một lúc lâu, và hắn nghe được một thứ hắn chưa nghe bao giờ: không phải tiếng nói, mà là sự im lặng của một người đang tính một khoản không cân. 「Tại hạ đếm: hai hạt. Hôm qua là một.」
“Phải.”
「Tại hạ không biết hạt thứ hai nghĩa là gì.」
“Ta cũng không.”
Hắn đặt bàn tay trái lên nắp hộp. Nóng. Không nóng như lò, mà ấm như bàn tay một người đang nắm tay hắn trong bóng tối. Ấn đỏ ở lòng bàn tay đập một nhịp, hai nhịp, cùng nhịp với hạt gỗ.
Mẹ.
Hắn không nói ra. Hắn chỉ ngồi đó, bên ngọn đèn dầu và một cái hộp đen, nghe tiếng mưa đầu mùa bắt đầu rơi ngoài mái ngói, cho đến khi tiếng nó át cả nhịp tim.