Một lá Bạch Sương Diệp giá ba mươi lượng, và nó đổi lấy bảy ngày.
Hắn tính hai lần, đứng bên giường ông Liễu, dưới ngọn đèn dầu cháy thấp. Ba mươi lượng là ba mươi nghìn văn. Ba mươi nghìn văn chia cho bảy ngày ra bốn nghìn hai trăm tám mươi sáu văn một ngày. Cũng ngày ấy, nếu hắn bán, người ta trả hắn ba mươi ba văn. Hắn chưa kịp nói câu nào thì Chủ Bạ đã nói thay.
「Chủ sổ, tại hạ xin ghi nhận chênh lệch. Giá mua vào ba mươi ba văn một ngày. Giá một ngày mua lại bằng lá là bốn nghìn hai trăm tám mươi sáu văn. Tỷ lệ một trên một trăm ba mươi.」 Một nhịp. 「Tại hạ chưa từng thấy bảng giá nào nói thật hơn.」
“Ngươi đừng nói nữa,” hắn lẩm bẩm.
“Nó nói gì?” Tri Hạ hỏi. Nàng ngồi ở mép giường, ngón tay xoắn dải khăn tay thành một sợi dây, đã xoắn đến lần thứ ba kể từ khi họ vào phòng.
“Nó nói ngày sống đắt hơn ngày chết một trăm ba mươi lần.”
“Cha tôi biết.” Nàng không nhìn lên. “Ông ấy biết từ trước khi tôi biết chữ.”
Ông Liễu tựa lưng vào gối, hai tay đặt trên chăn. Con số 400 vẫn treo trên đầu ông, bất động như bảng hiệu đóng đinh. Bên ngoài, tiếng bà Quế rửa nồi, tiếng Chung Đại Hà ngáy nhè nhẹ dưới mái hiên, mà hắn nghe ra được vì ông ấy đã xin ngủ nhờ ở sân sau, nói cái giường khách điếm “nhiều rệp hơn người”.
“Con,” ông Liễu nói. “Ngồi xuống.”
Hắn ngồi.
“Ta biết con muốn nói gì.” Ông Liễu mỉm cười, một nụ cười gầy gò. “Con muốn nói: còn bốn lá. Một lá uống tối nay, ta lên bốn trăm lẻ bảy. Sáng mai qua giờ Tý, bốn trăm lẻ sáu. Cái cân của Trướng Phòng đọc bốn trăm lẻ sáu, ông Tào buộc phải rút. Đúng không?”
“Còn hơn thế.”
“Còn gì nữa?”
“Con có thể Chuyển Thọ.” Hắn nói thẳng. “Ba mươi ngày. Phí ba mươi phần trăm. Con mất bốn mươi ba, thầy nhận ba mươi. Thầy sang bốn trăm ba mươi, qua phiên xét mà không cần lá.”
Ông Liễu không đáp ngay. Ông nhìn hắn một lúc lâu, và hắn nhận ra cái nhìn ấy: ông đang chẩn mạch, nhưng không phải mạch ở cổ tay.
“Không,” ông nói.
“Thưa thầy…”
“Không.” Giọng ông nhẹ, nhưng khép lại như một nắp rương. “Ta nghe bà Quế kể lúc chiều. Hồi ở thôn bà cũng từ chối con y hệt thế. ‘Thọ của cháu là của cháu.’ Bà ấy nói đúng. Ta không dám cãi một bà đỡ sáu mươi tám tuổi.”
“Đây không phải cho. Đây là…”
“Đây là mượn mạng.” Ông Liễu ngắt lời, không giận. “Bốn mươi năm bốc thuốc, ta chưa từng để bệnh nhân trả ta bằng mạng. Giờ con bảo ta nhận mạng của con để cứu một tờ khế?” Ông lắc đầu. “Con đang mang ba nghìn hai trăm mười ba niên nợ. Ta không muốn thêm vào cột của con một cái tên nữa.” Ông cười khẽ, rồi ho, một cơn ho ngắn. “Nhưng lá thì được.”
Tri Hạ ngẩng lên. “Cha?”
“Lá là thuốc.” Ông Liễu nhìn con gái. “Ta bệnh. Ta bệnh thật. Phế khô, thọ khô, ba năm nay ngày nào cũng giảm một. Một lá Bạch Sương Diệp là thuốc đúng bệnh. Ta uống nó vì ta bệnh, không phải vì cái khế.” Ông ngừng. “Nếu ta uống chỉ để lách điều mười hai, ta là kẻ nói dối. Nhưng nếu ta uống vì ta ốm, và đúng là ta ốm, thì ta không dối ai.”
“Nhưng lá cũng tính ra ngày,” Tri Hạ nói, giọng khô. “Lá cũng cứu khế.”
“Lá cứu ta. Khế chỉ tình cờ nằm cạnh.” Ông nhìn nàng, ánh mắt già nhưng sáng. “Con gái, bốn mươi năm ta học được một điều. Có những thứ tự bản thân là sự thật, chẳng cần ai chứng cho nó. Cái ho của ta là một. Giá lá là hai. Phần còn lại, để tòa án nói.”
Không ai đáp.
Hắn cúi nhìn bàn tay mình, những ngón tay chai sạn, đang vô thức đếm lần lượt từng đốt.
「Chủ sổ,」 Chủ Bạ nói, thấp. 「Tại hạ ghi nhận thầy Liễu từ chối khế Chuyển Thọ. Tại hạ ghi nhận lập luận hợp lệ: không cưỡng ép, không lừa dối. Tại hạ muốn nói rằng lập luận này, nếu viết thành điều khoản, sẽ là điều khoản đầu tiên tại hạ chấp nhận mà không cần sửa.」
Hắn suýt cười.
“Lá,” hắn nói.
“Lá.” Ông Liễu gật. “Một lá. Không hơn.”
* * *
Tri Hạ nấu thuốc trong bếp nhỏ, lửa riu riu, cửa sổ đóng kín. Nàng không cho ai vào, kể cả hắn. Qua khe cửa, hắn nghe tiếng nước sôi lách tách, mùi cỏ non ngọt dịu lan ra, và đôi khi, rất khẽ, tiếng nàng lẩm bẩm tính nhẩm thứ gì đó với cái giọng của người gảy bàn tính trong đầu.
Bà Quế ngồi đối diện hắn bên bậc cửa bếp, hai tay trong tay áo.
“Mày không ngủ à?”
“Chưa buồn.”
“Mày lo lão Liễu.”
“Cháu lo con số.”
“Cũng là một.” Bà nhìn vào bóng tối ngoài sân, nơi cây hạnh nghiêng ngả, tán lá in lên bầu trời không trăng. “Mày có thấy thằng béo hôm nọ?”
“Thông Bảo?”
“Ừ. Nó cúi đầu thật.” Bà dừng. “Nhưng nó đứng thẳng lên cũng thật.”
Hắn im.
“Tao đã già đủ để biết người ta hay nói tôi nợ bà một mạng và hay làm phần của tôi chỉ có thế,” bà nói chậm. “Nó không nói dối. Mày nghe chưa? Nó không nói dối. Đó là cái đáng sợ. Một kẻ nói dối thì mày biết cách. Còn kẻ thật lòng nợ tao, thật lòng giết mày…” Bà nhún vai. “Mày biết cách nào không?”
“Không.”
“Tao cũng không.” Bà quay lại, nhìn hắn bằng đôi mắt đục mà rắn như đá. “Nên mày phải nhanh hơn nó. Không phải mạnh hơn. Nhanh hơn.”
Từ bếp vọng ra tiếng Tri Hạ: “Xong rồi!”
* * *
Chén thuốc nhỏ bằng nửa lòng bàn tay, nước trong gần như không màu, nổi lên một lớp bọt bạc mịn như sương sớm.
Ông Liễu cầm chén bằng cả hai tay, run run, nhìn nó một lúc như nhìn một người bạn cũ, rồi uống.
Hắn nhìn lên đầu ông.
【Thọ Số: 400 ngày】
Một nhịp. Hai nhịp. Ba nhịp.
【Thọ Số: 402 ngày】
【Thọ Số: 404 ngày】
【Thọ Số: 406 ngày】
【Thọ Số: 407 ngày】
Và dừng lại.
Ông Liễu đặt chén xuống, thở ra một hơi, rồi hít vào. Hắn nghe thấy hơi thở ấy dài hơn, sâu hơn, không còn mắc ở giữa ngực.
“Ngon,” ông nói, nhăn mặt. “Con gái, con bỏ muối vào đấy à?”
“Không thể nào.”
“Có vị mặn.”
“Cha ơi,” Tri Hạ nói, giọng nghẹn đi giữa tiếng bật cười, “cha đang nếm lá hay nếm nước mắt con?”
Ông Liễu cười, tiếng cười nhẹ như tờ giấy. Bà Quế ở bậc cửa lẩm bẩm gì đó nghe như “ăn đi rồi nói”, rồi đứng dậy đi lấy khăn.
「Chủ sổ,」 Chủ Bạ nói. 「Tại hạ xin lưu ý: giờ Tý đến sau một nén hương. Số của thầy Liễu sẽ rơi xuống 406. Tại hạ không thấy sai số.」
Hắn gật, ngồi lại cạnh giường.
Họ chờ.
Ngoài cửa sổ, tiếng canh ba vang lên, hai tiếng gõ khô khan. Giờ Tý.
【Thọ Số: 406 ngày】
“Bốn trăm lẻ sáu,” hắn nói thật nhỏ.
* * *
Tào Quản Sự đến Hạnh Lâm Đường vào giờ Thìn, bằng xe, với tiếng bánh xe nện trên đá xanh như tiếng đòi nợ.
Đi cùng ông ta là hai Trướng Lại áo xanh, thanh niên gầy ôm hồ sơ, và bốn gia nhân áo đen, bốn người đàn ông đứng thành hai hàng trước cửa tiệm, mặt vô cảm. Trướng Lại đi đầu là ông già mập mà hôm qua gọt móng tay ở quầy đề tồn, người hôm nay mặc áo xanh chỉnh tề hơn, gương mặt lờ đờ bất chấp nắng sớm. Ông ta cầm cái cân đồng lớn bằng cả hai tay, nặng, bóng loáng, khắc dấu Trướng Phòng Lục Khê ngay giữa đĩa.
Tào Quản Sự mở quạt, phe phẩy một nhịp.
“Chào buổi sáng, cô Liễu. Tạ công tử. Điều mười hai cho ta quyền kiểm tra thế chấp. Hôm nay là kiểm tra.” Ông ta mỉm cười với cái điềm tĩnh của người đã tính mọi nước. “Xin phép vào.”
Tri Hạ đứng chắn ở cửa. Hắn thấy lưng nàng thẳng như thước kẻ.
“Điều bốn mươi hai,” nàng nói, “cho phép con nợ yêu cầu việc kiểm tra tiến hành bằng cân của Trướng Phòng, trước sự chứng kiến của Trướng Lại. Có đủ ở đây rồi.” Nàng nghiêng người, nhường lối. “Mời.”
Ông ta khẽ nhướn mày. Chỉ một chút, nhưng hắn nhìn thấy.
Họ vào gian trong cùng.
Ông Liễu đã ngồi dậy, mặc áo mới giặt, tóc chải gọn. Con số hiển hiện trên đầu ông như tấm biển hắn đã nhìn suốt đêm: 【Thọ Số: 406 ngày】. Bên cạnh, bà Quế ngồi trên một cái ghế đẩu thấp, hai tay đặt trên đầu gối, mặt khép lại.
“Lão Liễu,” Tào Quản Sự cúi đầu. “Đã lâu không gặp.”
“Ông đi ngang cửa tiệm này nhiều lần rồi.”
“Nhưng chưa vào được nhà.” Ông ta cười. “Hôm nay vào được rồi.”
Trướng Lại mập đặt cái cân đồng lên bàn gỗ, mở nắp, chỉnh lại kim. “Mời thầy Liễu đặt tay,” ông ta nói bằng giọng đều đều của người nói câu này một vạn lần.
Ông Liễu đặt bàn tay phải lên đĩa cân.
Kim rung. Rất khẽ. Một nhịp, hai nhịp.
Rồi dừng.
“Bốn trăm lẻ sáu ngày,” Trướng Lại nói, đọc từ mặt cân.
Căn phòng im bặt. Hắn thấy Tào Quản Sự không động đậy, chiếc quạt dừng giữa chừng.
“Cân lại,” Tào nói.
“Cân lại một lần,” Trướng Lại đáp, và cân lại. Kim rung, dừng. “Bốn trăm lẻ sáu.”
“Cân lần ba.”
“Quy củ điều mười bảy.” Ông già mập không ngẩng, giọng không cao, nhưng hắn nghe thấy trong đó một thứ gì đó cứng như đá cuội. “Mỗi lần kiểm tra chỉ cân hai lần. Lần ba là nghi ngờ cân, không phải nghi ngờ người.”
Tào Quản Sự khép quạt, chậm.
“Thầy Liễu hôm qua uống thuốc gì?”
“Thuốc của thầy ấy,” Tri Hạ đáp. “Thầy ấy là thầy thuốc.”
“Bạch Sương Diệp.”
“Một lá.” Ông Liễu cười. “Ta bệnh, ông Tào. Phế khô, thọ khô. Ông có muốn xem bệnh án ba năm của ta không?”
“Tất nhiên tôi tin thầy,” Tào Quản Sự nói, dịu như dầu. “Nhưng tôi thắc mắc. Lá Bạch Sương Diệp cho ngày tăng, khế điều mười hai nói thế chấp xuống dưới bốn trăm thì thu hồi. Một lá thuốc xuất hiện đúng đêm trước ngày kiểm tra, đúng đủ để thầy qua ngưỡng bảy ngày…” Ông ta chậm rãi lắc đầu. “Hơi khéo, phải không?”
“Quy củ có điều nào cấm người ta uống thuốc đúng bệnh?” hắn hỏi.
Ánh mắt Tào Quản Sự chuyển sang hắn.
“Không,” Trướng Lại mập trả lời thay, vẫn nhìn mặt cân. “Không có điều nào cấm.”
Tào Quản Sự nhìn ông ta. Trướng Lại nhìn lại, mặt lờ đờ, không sợ, không thách thức, chỉ là một người đã ngồi mười tám năm sau một cái quầy bụi, vừa được hỏi một câu và trả lời đúng.
「Chủ sổ,」 Chủ Bạ nói, rất nhỏ. 「Tại hạ ghi nhận ông già mập này vừa làm điều đúng với giá không rõ. Tại hạ khuyên chủ sổ ghi nhớ tên ông ta.」
“Tên ông?” hắn hỏi Trướng Lại.
Ông già ngẩng lên, lần đầu nhìn thẳng vào hắn, rồi nhìn lại cái cân.
“Mã,” ông ta nói. “Mã Phúc.”
Ông ta đóng nắp cân, ghi vào một tờ giấy nhỏ, đóng dấu. “Thế chấp khế Ất Sửu ba trăm mười tám, kiểm tra ngày hai mươi tám: bốn trăm lẻ sáu. Không đủ điều kiện thu hồi theo điều mười hai.” Ông ta xé tờ giấy, đưa cho Tri Hạ. “Đây là biên bản.”
Tào Quản Sự đứng bất động một lúc lâu. Khi ông ta mở miệng, giọng vẫn ấm, vẫn mềm, nhưng dưới đó có một lớp gì đó nứt rất khẽ, như men sứ trong lò.
“Rất tốt,” ông ta nói. “Chúc mừng hai vị. Phiên xét sáng mai, tôi sẽ thấy hai vị.”
Ông ta cúi chào, gật đầu với ông Liễu, quay gót. Bốn gia nhân áo đen theo sau, rồi hai Trướng Lại, rồi thanh niên gầy. Khi ra đến cửa, Mã Phúc chậm lại nửa bước, đủ để hắn nghe ông ta lẩm bẩm, rất nhỏ, không nhìn ai:
“Sáu năm bảy tháng mới có một người nộp đề tồn. Ta muốn xem phiên này.”
Rồi ông ta cũng đi.
* * *
Họ đứng trong gian trong cùng thêm một lúc, không ai nói. Tri Hạ cầm tờ biên bản bằng cả hai tay như cầm một cái lá cuối mùa. Ông Liễu thở đều. Bà Quế đứng dậy, bước ra cửa nhìn xe của Thông Bảo lăn đi trên đá xanh, rồi quay lại, và hắn thấy khóe môi bà giật một cái.
“Mày thấy nó phe phẩy quạt không?”
“Có.”
“Quạt dừng ba lần.” Bà ngồi xuống ghế đẩu, thở ra. “Lão béo đó có tật. Hễ tính sai là quạt dừng.”
Hắn mở miệng định đáp thì ngoài phố vang lên một tiếng động lạ.
Không phải bánh xe. Không phải tiếng người. Một tiếng ngân dài, trầm, từ phía cổng thành, vang xuống qua nóc nhà này đến nóc nhà khác, đủ để tất cả những ai đang nằm trong phòng đều nghe thấy. Ba hồi, mỗi hồi một nhịp thở.
Mọi tiếng ồn trên phố Đông Hạnh ngừng lại.
「Chủ sổ,」 Chủ Bạ nói, rất chậm. 「Tại hạ không có thông tin về tiếng này. Nhưng nhịp tim chủ sổ vừa tăng.」
Một tiếng chân chạy dồn dập từ đầu ngõ. Hắn quay ra cửa, thấy Đoàn Hữu Tín xuất hiện dưới cây hạnh, áo đen lấm bụi, tóc rối, chiếc đèn bàn tính đung đưa trên tay làm các hạt kêu loạn xạ. Mặt y trắng bệch. Y thở hổn hển, chống tay vào gốc cây.
“Tạ công tử,” y nói, và giọng y khàn. “Tôi xin lỗi vì đến mà không báo trước.”
“Ngài…”
“Bà ấy đã vào cổng thành,” Tín nói. “Sớm hơn tôi nghĩ.” Y nuốt khan. “Ngũ phẩm.”