Quán trà Thanh Phong nằm trong một ngõ nhỏ sau quảng trường, chỉ có sáu cái bàn, một lão chủ điếc, và một tấm biển treo ngược mà không ai buồn sửa.
Đoàn Hữu Tín chọn bàn trong cùng, gần cửa sổ, nơi bóng cây hồng che gần hết ánh nắng. Y đặt ngọn đèn bàn tính xuống chân ghế, ngay ngắn, các hạt tắt hết, và ngồi xuống với vẻ của một người đã ngồi chờ ở những quán trà tương tự rất nhiều lần.
“Tạ công tử. Liễu cô nương.” Y cúi đầu. “Cảm ơn hai vị đã đến. Tôi xin phép nói vài lời. Không thuộc quy củ.”
“Không thuộc quy củ,” Tri Hạ lặp lại. Nàng ngồi đối diện, lưng thẳng, hai tay đặt trên bàn. “Ngài nói câu này lần thứ mấy rồi?”
“Lần thứ ba.” Y thở dài, nhưng khóe môi giật nhẹ. “Tôi nhận thấy bắt đầu trở thành thói quen.”
Lão chủ quán, không nghe hỏi gì, bưng ra ba chén trà và một đĩa bánh đậu xanh, đặt xuống rồi lại đi. Tín nhìn đĩa bánh một lúc, rồi đẩy nó về phía Tạ Niên.
“Công tử gầy đi.”
“Cũng có thể.”
“Ăn đi.”
Hắn ăn một miếng. Bánh ngọt vừa, mềm, thơm mùi lá dứa. Hắn ăn hết miếng ấy mới nhận ra mình đói.
* * *
“Tôi sẽ nói ba việc,” Tín bắt đầu. “Việc đầu tiên: bản khai.”
Tri Hạ nghiêng người. “Ngài biết ai khai?”
“Tôi không biết ai ký. Tôi biết ai nói.” Y nâng chén trà lên, nhưng không uống. “Đêm ngày thứ năm kể từ Trùng Cửu, tôi uống trà ở đây. Một mình. Có một người đến ngồi chung bàn, không mời. Mập, mặc gấm tím, cầm quạt lông.”
Tạ Niên nhớ ngay.
“Tào Quản Sự,” hắn nói.
“Ông ấy hỏi tôi vài chuyện. Không nhiều. Ông ấy lịch sự.” Tín đặt chén xuống. “Ông ấy hỏi: cậu thanh niên ở Hòe Hạ Thôn, Tạ Niên, đã được đóng ấn chưa? Tôi nói: đã. Ông ấy hỏi: số khế có phải Giáp Tý, bảy trăm hai mươi chín? Tôi nói: phải.”
Căn phòng nhỏ im.
“Tôi nói thật,” Tín nhìn xuống bàn. “Điều đó không phải bí mật. Thông báo đã giao, hồ sơ đã khóa. Tôi nghĩ, nói cho ông ấy biết một thứ ông ấy có thể đọc trong sổ Trướng Phòng không gây hại gì. Nhưng ông ấy không đọc được trong sổ Trướng Phòng.”
“Vì hồ sơ của tôi nằm ngoài sổ,” Tạ Niên nói.
Tín ngẩng lên.
“Trướng Chủ Lâm vừa nói,” hắn giải thích. “Hồ sơ thuộc Thu Thọ Sứ trực tiếp.”
“Ông ấy nói với công tử?” Tín mở to mắt, rồi chậm rãi gật. “Ông Lâm tốt hơn tôi nghĩ.” Y nuốt khan. “Ông Tào không đọc được. Nên ông ấy dựa vào lời tôi. Một lời mà tôi không nên nói.”
“Và Thông Bảo giờ biết.”
“Biết con số.” Tín nói rất nhỏ. “Ba nghìn hai trăm mười ba niên. Hạn mồng chín tháng chín năm Vĩnh Ninh bốn mươi bốn. Bảo lãnh nhân thứ cấp.”
Tri Hạ rít một hơi qua kẽ răng. “Bảo lãnh nhân…”
“Bà Quế,” Tạ Niên nói. “Thông Bảo biết bà Quế.”
“Biết, nếu họ đọc kỹ.” Tín nhìn thẳng vào mắt hắn. “Tôi xin lỗi, công tử. Tôi đã thất lễ.”
Hắn không đáp.
Hắn nhìn ông Tín, người đàn ông hiền hậu và mệt mỏi như một quan văn nhỏ vừa tan buổi làm, đã ngồi đó với hai bàn tay đan chặt vào nhau, và hắn nhận ra: Tín đang run. Không nhiều. Nhưng run.
“Ngài sợ,” hắn nói.
“Tôi làm điều sai,” Tín đáp. “Tôi chỉ sợ khi làm điều đúng.”
Tri Hạ khẽ bật cười, rồi đặt tay lên miệng, chột dạ. Tín quay sang nàng, và cái cúi đầu của y lần này có nét gì đó gần như biết ơn.
* * *
“Việc thứ hai,” Tín nói, “là cuộc kiểm tra.”
“Kiểm tra gì?”
“Từ Đại Tề Kinh.” Y hạ giọng. “Tôi nhận được thư mật hôm qua. Một Thu Thọ Sứ ngũ phẩm sẽ xuống Lục Khê trong mười ngày, kiểm tra hồ sơ khu vực của tôi.”
“Ngũ phẩm,” Tạ Niên nhắc lại.
Hắn nghĩ đến Chủ Bạ, đến người bước trên không như bước lên bậc thang, đến lời bà nói: bà không biết cô ấy làm nghề gì. Hắn nhìn thấy trong đầu một con số, một chữ ngũ, không có mặt, không có tên.
「Chủ sổ,」 Chủ Bạ nói, hơi gấp, 「tại hạ không có thông tin về cấp bậc Thu Thọ Sứ ngũ phẩm. Tại hạ khuyên chủ sổ không suy đoán.」
“Không suy đoán,” hắn lẩm bẩm.
“Công tử nói gì?”
“Không có gì.” Hắn nhìn Tín. “Họ kiểm tra gì?”
“Danh sách các thông báo tôi đã giao trong ba năm. Tôi giao mười bốn. Đa số bình thường.” Y dừng. “Có một cái mà tôi chưa bao giờ giải thích được cho cấp trên.”
“Của tôi.”
“Của công tử.” Tín gật. “Giáp Tý bảy trăm hai mươi chín, tôi phải giao vào ngày sinh nhật mười sáu. Đúng ngày. Đúng giờ. Đúng nơi. Như thể ai đó đã lên lịch từ mười sáu năm trước.” Y nuốt khan. “Tôi cũng tự hỏi vì sao khế này không niêm yết ở Lục Khê, vì sao nó đến thẳng bàn tôi, vì sao có lệnh không được hỏi.”
Hắn nhớ cuộn giấy trống trong hành lang.
“Ngài có thể trả lời cho người đến kiểm tra không?” Tri Hạ hỏi.
“Tôi sẽ trả lời những gì tôi biết.” Tín nhìn xuống. “Mà tôi không biết gì cả.”
“Thế thì không có gì mất.”
“Có chứ.” Y cười nhạt. “Tôi đã đứng ngoài sân hôm công tử đọc khế cho cả thôn nghe. Tôi đã khuyên công tử đừng bán thọ. Tôi đã nói những điều ngoài quy củ.” Y nhìn hắn. “Nếu người kiểm tra biết điều đó, tôi sẽ không còn là Thu Thọ Sứ bát phẩm. Tôi sẽ là… không là gì cả.”
Căn phòng im lặng. Từ ngoài ngõ, vang vào tiếng rao của một người bán đậu phụ.
“Đó là lý do tôi nói hôm nay,” Tín tiếp tục, giọng thấp hơn. “Công tử còn mười ngày. Nếu có điều gì công tử cần làm, hoặc cần giấu, thì làm nó trước khi người ấy tới.”
* * *
“Việc thứ ba,” Tạ Niên nói. “Ngài vẫn chưa nói.”
Tín mỉm cười, một nụ cười kỳ lạ, mệt và biết ơn.
“Công tử nhớ rất kỹ.”
“Ngài nói ba.”
“Vâng.” Y nhìn quanh, nhanh, rồi cúi người về phía trước, cái cúi người của kẻ sắp nói một điều mà mình không được phép nói. “Quy củ Thu Thọ có một nghìn hai trăm điều. Thu Thọ Sứ được học thuộc tất cả. Nhưng có ba điều mà chúng tôi không được phép giải thích cho con nợ, trừ khi con nợ hỏi đúng số điều.”
“Đúng số điều?”
“Đúng số. Không phải đúng ý. Con nợ phải biết tên điều trước, rồi chúng tôi mới được trả lời.” Y nuốt khan. “Quy củ gọi đó là nghĩa vụ hỏi. Con nợ có quyền được biết, nhưng phải biết để hỏi.”
Tri Hạ nín thở.
“Ba điều ấy,” Tín nói, và giọng y nhỏ đến mức hắn phải nín hơi để nghe, “là điều một trăm chín mươi tám. Điều hai trăm mười một. Và điều ba trăm lẻ bốn.”
Hắn nhắc lại, chậm, từng con số, in vào đầu. Một trăm chín mươi tám. Hai trăm mười một. Ba trăm lẻ bốn.
“Chúng nói gì?”
“Tôi không được nói.” Tín mỉm cười nhẹ. “Công tử vừa hỏi, nhưng chưa hỏi đúng.”
“Điều một trăm chín mươi tám nói gì?”
Y nhìn hắn. Một nhịp. Hai nhịp. Rồi y thở ra, và hắn thấy hai vai y chùng xuống, nhẹ như người đặt xuống một gánh hàng đã mang ba năm.
“Điều một trăm chín mươi tám,” Tín nói chậm, như người đọc thuộc lòng, “‘Trong trường hợp một con nợ có nhiều chủ nợ, các khoản nợ được thanh toán theo thứ tự đăng ký. Khế đăng ký trước được ưu tiên thanh toán từ tài sản của con nợ. Khế đăng ký sau chỉ được thanh toán từ phần còn dư.’”
Tri Hạ khẽ kêu lên.
“Tôi chưa hỏi hai điều kia,” Tạ Niên nói.
“Tôi biết.” Tín xoa trán. “Tôi chỉ có thể trả lời nếu công tử hỏi. Hôm nay tôi chỉ đọc số. Và công tử đã hỏi đúng số một lần.” Y mỉm cười. “Tôi không được nhắc công tử hỏi hai số còn lại.”
“Nhưng ngài vừa nhắc.”
“Tôi vừa nhắc. Phải.” Y nhấp trà. “Tôi sẽ chịu trách nhiệm.”
「Chủ sổ,」 Chủ Bạ nói, rất chậm. 「Tại hạ ghi nhận Thu Thọ Sứ này vừa vi phạm quy củ của chính ông ấy để giúp chủ sổ. Tại hạ không biết nên đánh giá thế nào. Tại hạ nghĩ… đó là một dạng khế.」
“Khế nào?”
「Khế ngầm. Không ai ký. Không ai ghi. Nhưng có người trả bằng ngày.」
Hắn nhìn Tín.
Y đang uống trà, rất bình thản, nhìn ra ngoài cửa sổ nơi bóng hồng đung đưa trong gió, và hắn nhận ra y sắp già đi thêm mười tuổi vì quyết định này mà y chưa kể tới.
“Cảm ơn ngài,” hắn nói.
“Đừng cảm ơn,” Tín đáp, không quay đầu. “Tôi vẫn là Thu Thọ Sứ của công tử. Ngày mồng chín tháng chín năm Vĩnh Ninh bốn mươi bốn, tôi sẽ đến, đúng giờ Tý, và đọc xong những gì tôi phải đọc.”
“Tôi biết.”
“Công tử biết là tốt.” Y đặt chén xuống, đứng dậy, nhấc đèn lồng lên, các hạt bàn tính sáng ấm trở lại. “Nhưng có lẽ,” y nói, khẽ đến mức gần như chỉ để mình nghe, “giữa hôm nay và hôm đó, công tử sẽ tìm được cách để buổi đọc ấy không còn như tôi nghĩ.”
Y cúi chào, chuẩn xác như cái máy, rồi bước ra ngõ, ngọn đèn bàn tính đong đưa theo nhịp chân. Lách cách. Lách cách. Cho đến khi tiếng ấy chìm vào tiếng rao của người bán đậu phụ.
Tri Hạ nhìn theo.
“Ba con số,” nàng nói. “Tôi chưa từng nghe Thu Thọ Sứ nào làm vậy.”
“Tôi cũng chưa.”
Hắn lấy một mảnh giấy cũ từ trong áo, mượn chén mực của lão chủ quán, và viết lên đó, bằng nét chữ xiêu vẹo, ba con số: 198, 211, 304. Rồi hắn gập tờ giấy, nhét vào túi ngực, nơi trước đây chỉ có một cây trâm bạc.
Hắn đã học được một điều ở quán trà nhỏ ấy: có những luật không ai giấu. Chúng chỉ chờ người ta biết hỏi.