Những Ngày Dệt Gió Phổ Trăng Cùng Chopin
Chương 25: Ba chữ ký và cơn bão đang âm thầm nổi lên
· Prelude · Op.25: [Ba bức thư giới thiệu]
Đúng vậy.
Bọn họ quả thật nên nghiêm túc nói chuyện về thư giới thiệu.
Chopin kiên quyết phủ nhận rằng việc mình đột nhiên nhắc đến thư giới thiệu là bởi sau khi nắm lấy tay Aurora, đầu óc anh lại có khoảnh khắc trống rỗng. Cơ thể vì không biết tiếp theo nên làm gì mà cứng đờ tại chỗ, tia sáng cứu nguy lóe lên trong lúc nguy cấp mới khiến anh buột miệng tìm đại một chủ đề, chỉ để không khí đừng dần nguội lạnh rồi biến thành lúng túng.
Ừm, toàn bộ hành vi trên có thể tóm gọn bằng một từ: Anh căng thẳng rồi.
Có lẽ còn nên bổ sung thêm một câu: còn căng thẳng hơn cả khi nhìn ngày diễn độc tấu từng chút một đến gần nữa.
"Thư... thư giới thiệu? À, François—" Giọng nói trong trẻo dễ nghe ấy tựa như cánh hoa mùa xuân bị gió cuốn xuống, chầm chậm theo làn gió mà vẽ nên một chuỗi giai điệu đi xuống mềm mại, rồi lại bị gió cuốn ngược lên không trung.
Hơi ấm trong tay anh cũng theo đó mà rời đi.
Thanh niên đứng sững tại chỗ.
Chú sơn ca nhỏ của anh như vừa bừng tỉnh, vui vẻ ôm lấy cuốn 'Gradus ad Parnassum' rồi bay mất. Chopin lật bàn tay phải lên, nhìn lòng bàn tay trống rỗng, chợt cảm thấy có lẽ im lặng ngượng ngùng thế này cũng rất đẹp.
"François, anh xem này." Aurora như khoe báu vật mà chạy trở lại bên anh, hai tay đưa tới một tờ giấy được gấp cẩn thận. Cảm giác nơi đầu ngón tay quen thuộc đến lạ. Không, phải nói là vô cùng quen thuộc mới đúng.
Trong lúc mở thư ra, Chopin đã âm thầm đối chiếu trong đầu xem ai là người hay dùng loại giấy này.
Quả nhiên, chỉ cần nhìn nét chữ chưa từng biến mất khỏi giỏ thư của mình cùng dòng ký tên phía cuối, anh lập tức đối chiếu được với vị thương nhân nọ.
Camille Pleyel.
"Em làm cách nào vậy, Aurora?"
Lại liếc qua những câu chữ khuôn mẫu đầy tính xã giao trên thư, Chopin đầy hứng thú hỏi cô.
Trước hôm nay, trong thư Aurora gửi cho anh chưa từng nhắc đến chuyện liên quan tới bức thư giới thiệu này. Anh chỉ biết vị hôn thê nhỏ đã làm được điều mình muốn. Theo đúng lời hứa đêm đó, anh đem cơ hội tên Liszt làm phần thưởng cho cô.
Không ngờ, chính cô lại tự mình có được một bức thư giới thiệu đủ sức nặng như thế.
"Em đến cửa hàng đàn Pleyel để bán dương cầm đó, thần kỳ không? Vì em giúp cửa hàng tăng thêm khá nhiều đơn hàng, nên ngài Pleyel rất hào phóng thực hiện nguyện vọng của em."
"......"
Phải hình dung đôi mắt sáng lấp lánh ấy thế nào đây? Giống mèo con chờ được cho ăn, hay như đứa trẻ đang mong được khen ngợi?
Ánh mắt của Chopin dần mềm đi như sương mây. Anh kiên nhẫn nghe cô kể chuyện mình thi triển năng lực trong cửa hàng, càng lúc càng cảm thấy dương cầm chính là tình yêu sâu đậm nhất đời cô.
"Khoan đã, Aurora. Cami... không, ngài Pleyel cuối cùng có trả công cho em không?"
"Trả công? Em còn tưởng... thứ anh đang cầm trong tay kia đã là phần thưởng tốt nhất rồi?"
Bức thư giới thiệu lập tức bị bóp hằn một dấu tay. Anh nheo mắt nhìn vật trong tay mà bật cười.
"Tên gian thương Camille này!"
"Hửm? François, anh nói gì vậy? Em nghe không rõ."
"Không có gì đâu, Aurora. Hai hôm nữa có lẽ em sẽ nhận được một lá thư xin lỗi... Một thương nhân bất chợt phát hiện lương tâm của mình sẽ thành tâm sám hối với em vì hành vi của anh ta."
"Thật sao? So với chuyện đó, em lại để ý Franz hơn—"
Ồ, Franz.
Lần đầu tiên gặp mặt, em đã có thể dễ dàng gọi tên thân mật với anh ta như thế rồi.
Nghĩ thử xem, tiểu thư thân mến, em đã mất bao lâu mới gọi được François?
"Ồ, Franz à." Người Ba Lan với sắc mặt chẳng vui vẻ gì chậm rãi gấp bức thư lại, đặt lên bàn ăn, kéo ghế rồi lạnh nhạt ngồi xuống.
"Anh ta đó bận trăm công nghìn việc, có gì đáng để bận tâm đâu."
"Em biết chứ, là một nghệ sĩ dương cầm lớn, Franz nhất định rất bận..." Aurora cũng kéo ghế ngồi xuống, chán nản gục lên mặt bàn. Cô kéo đĩa bánh gừng về phía mình, cầm một chiếc bánh hình trái tim phủ đường trắng, ánh mắt thấp thoáng lo âu. "Em không chắc khúc nhạc vừa rồi có khiến anh ấy hài lòng không... François, đó là Liszt đấy... Những lời anh ấy vừa nói với em đều là thật sao?"
"Giả đấy. Đừng bao giờ tin lời đường mật của người kia. Người cùng em chơi dương cầm là anh."
"Gi... giả sao? Vậy, vậy thì..." Dáng vẻ ngơ ngác của thiếu nữ cuối cùng cũng xua tan mây đen trong lòng chàng thanh niên.
Anh cố làm ra vẻ nghiêm túc, chỉ vào chiếc đĩa.
"Bánh gừng, của anh."
"Ồ."
Chiếc bánh quy nâu còn vương nơi đầu ngón tay Aurora được cô đưa tới bên môi anh.
Chopin khẽ khựng lại. Do dự vài giây, anh cúi đầu cắn lấy.
Run lên.
Đôi môi của anh dường như vừa chạm phải thứ gì đó mềm mại ấm áp.
Hai đôi mắt đồng thời kinh ngạc nhìn nhau.
Vút —
Thiếu nữ lập tức rụt tay về, ngồi ngay ngắn như chưa có gì xảy ra. Chàng thanh niên cũng thu người lại, giả vờ bình thản.
Nếu họa sĩ Delacroix có mặt ở đây, hẳn anh ta sẽ cảm thán rằng sắc hồng đang lan trên gương mặt hai người kia chính là màu sắc đẹp nhất của rung động đầu đời.
Yên lặng.
Ngoài tiếng hô hấp của cô, chỉ còn âm thanh từng chút từng chút cắn vỡ bánh gừng của anh.
"Chuyện thư giới thiệu của Liszt, đừng lo."
"Cái đó... không phải lời giả đâu."
"Hửm?"
Chopin với ánh mắt vô hồn nhìn chằm chằm chiếc đĩa bánh gừng trên bàn, dùng kiểu hài hước rất riêng của mình để xóa đi khúc nhạc đệm vừa rồi.
"Tin anh đi, Aurora... nếu người Hungary không phải chỉ có một cái tên, anh ta nhất định sẽ vô cùng vui vẻ dùng đủ loại nét chữ khác nhau để viết cho em cả một tá thư giới thiệu." Một lúc lâu sau, anh nghe thấy cô bật cười khúc khích, còn có thêm một câu —
"Em chưa từng nghi ngờ lời của anh, François."
*
"Hắt xì!"
Liszt đang cắt miếng thịt bê trên bàn ăn bỗng dưng hắt hơi một cái. Hắn kéo khăn ăn bên cạnh che miệng mũi, áy náy nhìn người phụ nữ đối diện.
Người Hungary có sức khỏe tốt đến mức khiến người khác ghen tị không khỏi nghi ngờ liệu có phải sáng nay mình thay quá nhiều bộ quần áo nên hơi nhiễm lạnh hay không.
"Marie, anh không sao. Có lẽ ai đó đang nhớ anh thôi, dù sao anh cũng là Liszt mà." Hắn chớp mắt với vị phu nhân tóc vàng trẻ tuổi rồi cầm lại dao nĩa.
"Tiếp tục câu chuyện vừa rồi nhé?"
"Hừ, đúng vậy, anh là Liszt mà, nên lúc nào cũng có người nhớ tới anh... kể cả khi anh đang ngồi trước bàn ăn của em."
"Này, Marie, anh đang ở đây, ngay trước mặt em mà. Như vậy vẫn chưa đủ khiến em yên tâm sao?" Liszt đặt bộ dao nĩa xuống, nhìn mỹ nhân tóc vàng mang vẻ u sầu trước mặt mình. Ý cười nơi khóe môi hắn như gợn sóng lan ra, rồi dần biến mất từng vòng từng vòng.
Marie d'Agoult. Người phụ nữ từng đẹp đến mức khiến hồ Geneva cũng phải lu mờ, gần đây lại càng lúc càng thất thường. Cô giống như bị mắc kẹt trong một loại lo âu nào đó không thể thoát ra, rất dễ chìm sâu vào những chi tiết nhỏ nhặt đến nghẹt thở, đến mức ngay cả người Hungary phóng khoáng như Liszt cũng không còn có thể thoải mái mở lòng nữa.
"Bảo em yên tâm ư, Franz thân yêu, làm sao anh có thể khiến em yên tâm đây... Anh xem đi, anh khen người đó chơi dương cầm hay đến mức giống một Chopin khác, anh còn muốn viết thư giới thiệu cho cô ấy. Chúa ơi, anh cao quý đến mức chẳng giống tạo vật nhân gian chút nào, nhưng liệu anh có thể nghĩ cho chính mình nhiều hơn một chút được không?"
"Cho chính anh sao? Marie, anh không thấy việc nâng đỡ một nhạc sĩ xuất sắc có gì không ổn cả. Huống chi anh rất thích dáng vẻ cô ấy chơi những khúc nhạc của anh... Ngay cả Clara còn không muốn diễn tấu đúng theo bản gốc của anh nữa kia. Nhưng cô ấy lại có thể chơi trọn Etude của anh, em biết chuyện đó kỳ diệu thế nào không?"
Hắn cố gắng truyền đạt niềm vui trong lòng mình cho cô. Niềm vui ấy chẳng liên quan gì đến tình yêu nam nữ, mà chỉ là sự chân thành thuần túy nhất của một nghệ sĩ dương cầm dành cho âm nhạc.
Nhưng Marie ném mạnh bộ dao nĩa bạc xuống bàn, chiếc đĩa sứ hoa lam phát ra âm thanh chói tai.
"Ồ, một nghệ sĩ dương cầm vừa giống anh lại vừa giống Chopin... Ha, em thật vô cùng may mắn vì đó là cô ấy, anh lúc nào cũng chẳng có chút cảm giác nguy cơ nào cả, vị thần của em."
"Phu nhân d'Agoult!" Liszt đẩy ghế đứng bật dậy. Hắn đặt khăn ăn xuống bên cạnh đĩa, cố ép những cảm xúc cuộn trào trong lòng xuống.
Hắn không thể nổi giận với cô.
Vốn dĩ hắn cũng không muốn nổi giận.
Hắn chỉ buồn mà thôi, vì sao cái gọi là tình yêu chân thật lại không thể thật sự thấu hiểu hắn?
"Franz Liszt sẽ mãi mãi mong chờ được nhìn thấy mỗi một thiên tài xuất hiện. Không cần bất kỳ lý do nào cả. Anh luôn tin rằng trong thế giới dương cầm, nhất định sẽ có vị trí thuộc về mình."
"Đợi khi em thấy khá hơn, chúng ta lại gặp nhau nhé."
......
Một bữa tối vốn hoàn mỹ cuối cùng lại kết thúc trong không vui. Nữ bá tước đau đớn giơ tay đập vỡ một chiếc ly chân cao. Nghe âm thanh thủy tinh vỡ tan khắp nơi, nỗi khó chịu trong lòng cô mới vơi đi đôi chút.
Franz thật ngốc.
Lẽ nào hắn không nhận ra chiều gió đang đổi thay trong giới âm nhạc Paris gần đây sao?
Liszt phải trở thành nhà soạn nhạc. Hơn nữa còn phải là nhà soạn nhạc xuất sắc nhất toàn nước Pháp —
Cô tuyệt đối không cho phép bất kỳ ai làm chân lý này dao động.
"Người đâu, mang giấy bút đến cho tôi, tôi muốn viết thư cho cô ta, ngay lập tức!"
Gã thi sĩ lưu lạc đến từ Ba Lan kia tuyệt đối không thể tiếp tục ảnh hưởng đến vị vua âm nhạc của cô nữa.
......
Khi Liszt trở về căn hộ, Chopin đã ngồi chờ hắn trên sofa.
Trên bàn trà có đặt một đĩa đầy bánh gừng đến từ một tiểu thư nào đó, khiến dạ dày vốn chưa được lấp đầy của người Hungary càng thấy đói hơn.
Túi bánh gừng Aurora tặng hắn, hôm nay khi đi gặp Marie, hắn đã lén ăn sạch cùng Blandine, mà phần lớn đều chui vào bụng cô nhóc đáng yêu kia.
"Nhìn ánh mắt dán vào bánh gừng của anh kìa, ngài Franz thân mến, muốn ăn sao?"
"Nói đi, Fred, lần này anh lại muốn người bạn tốt của mình làm gì nữa?"
"Viết thư giới thiệu cho cô ấy. Tôi ngồi giám sát anh. Viết xong thì được ăn, toàn bộ."
"Ác quỷ. Anh còn không tin tôi sao, Fred thân mến!" Người Hungary tức đến bật cười, trực tiếp chộp một chiếc bánh gừng nhét vào miệng.
Mùi hương chữa lành ấy lập tức xoa dịu mọi khó chịu trong lòng hắn. Nghệ sĩ dương cầm tóc vàng chợt nhận ra, quả nhiên hắn vẫn thích ở cạnh những người đồng hành và bạn bè của mình hơn.
"Giấy bút ở ngay bên cạnh. Ăn xong thì viết cho tử tế."
"Franz, anh muốn nghe khúc nào?"
Mới nghe nửa đầu câu đã bắt đầu ai oán cho số phận mình, Liszt lại bị nửa sau đóng đinh ngay trên sofa.
Sức mạnh của tình yêu vĩ đại đến vậy sao?
Fred thế mà lại tốt bụng đàn cho hắn nghe một khúc nhạc?
"Vì bộ dạng như sắp khóc của anh thật sự khiến mắt tôi đau quá, được rồi, anh không có quyền chọn nhạc đâu. Tôi đàn, anh nghe, rồi ngoan ngoãn viết!"
Sự quan tâm vụng về của người Ba Lan khiến Liszt lập tức mềm nhũn dựa hẳn vào sofa. Hắn kéo lỏng cà vạt, cảm thấy mọi u uất trong lòng tan sạch. Mọi kiên trì của hắn quả nhiên đều đáng giá.
"Cho này, anh cũng viết thư giới thiệu cho cô ấy đi?"
"Động não một chút đi, Liszt."
"Tôi chưa bao giờ sai cả. Anh quên đã có bao nhiêu tấm thẻ thông hành thuộc về anh được gửi ra từ chỗ tôi rồi sao? Anh là bạn tôi, bị tôi quấn lấy đòi viết một bức thư giới thiệu thì có gì lạ đâu —"
"......"
"Nghĩ thử xem, thư giới thiệu của Chopin, trong chỉ dẫn gia nhập Hiệp hội Âm nhạc của Aurora cũng có nó, anh không thấy như vậy rất viên mãn sao?"
"......"
Tiếng đàn đột nhiên dừng lại.
Liszt ngạc nhiên ngẩng đầu lên, phát hiện Chopin đang đứng cạnh đó với vẻ mặt mất tự nhiên.
"Đưa giấy đây... ừm, cho tôi một tờ?"
*
Hiệp hội Âm nhạc Paris.
Lần thứ hai bước vào thánh đường này, Aurora ôm trong tay ba bức thư mang đến cho cô vô vàn dũng khí.
Phụ nữ.
Nghệ sĩ dương cầm.
Lần này nhất định cô sẽ được công nhận.
"Hừ, tiểu thư, lại là cô à?"
[Chú giải· Op.25]
[1] Ngày diễn độc tấu đến gần: Chopin cực kỳ không quen biểu diễn trong khán phòng lớn, môi trường đông người sẽ khiến ông vô cùng bất an. Đây cũng là lý do số buổi độc tấu của ông ít đến đáng thương, và ông chủ yếu hoạt động trong các salon âm nhạc.
Liszt làm chứng: Chỉ cần còn khoảng một tuần trước buổi diễn, người Ba Lan kia sẽ rơi vào trạng thái lo âu căng thẳng sâu sắc, đứng ngồi không yên, đi vòng quanh cây đàn dương cầm ngay trong nhà.
[2] Khiến hồ Geneva cũng phải lu mờ: chỉ vụ Liszt cùng Marie d'Agoult bỏ trốn năm 1835 ngoài lịch sử. 'Nhật ký của kẻ lữ hành' được sáng tác trong giai đoạn này, cũng là quãng thời gian Liszt vô cùng lưu luyến.
[3] Trạng thái của phu nhân d'Agoult: Marie mắc chứng suy nhược thần kinh, lại cực kỳ dễ ghen tuông. Việc bà bỏ chồng để cùng Liszt bỏ trốn từng khiến bà trở thành đề tài bàn tán của Paris suốt một thời gian dài... Bà tha thiết mong Liszt trở thành một nhà soạn nhạc chân chính, để chứng minh lựa chọn của mình là đúng.
[4] "Ngay cả Clara cũng không muốn chơi theo bản gốc của tôi": nhắc đến bản thảo đầu tiên của 'La Campanella'. Khi Liszt tặng bản nhạc ấy cho Clara, nữ nghệ sĩ dương cầm gần như bật khóc, viết thư trách ông rằng khúc nhạc khó đến mức chỉ thần linh mới chơi nổi.
Sau đó Liszt đã giảm độ khó hai lần cho Clara, và phiên bản đơn giản nhất chính là 'La Campanella' mà ngày nay chúng ta thường nghe.
[5] Lén ăn bánh quy cùng Blandine: Blandine là con gái đầu lòng ngoài giá thú của Liszt và bá tước phu nhân d'Agoult. Nếu nhớ không nhầm thì sau khi con trai út của ông qua đời, cô cũng mất rất sớm.
Cuối cùng trong ba người con của Liszt, chỉ còn lại cô con gái thứ hai Cosima.
*
[Vở kịch nhỏ· Tên của anh]
Một buổi sáng nọ, thời tiết đẹp đến mức vừa nhìn thấy vị hôn phu đang ngồi sáng tác, Aurora đã không thể kìm được niềm vui đang trào dâng trong lòng.
[Aurora]: François, nhạc sĩ chăm chỉ nhất thế gian là ai?
[Chopin]: Mozart? Bach? Hay là Schubert?
[Aurora]: Không không không, là Beethoven đó, vì trong Beethoven có một chú Bee chăm chỉ mà.
[Chopin]: ......
*
[Aurora]: Vậy nhạc sĩ có khí chất nghệ thuật nhất thế gian là ai?
[Chopin]: Ừm, Mendelssohn sao? Khoan đã... chắc không phải điều anh đang nghĩ đâu nhỉ?
[Aurora]: Ha ha, tiếc là anh trả lời sai rồi, là Mozart cơ, vì trong Mozart có chữ Art mà.
[Chopin]: ......
*
[Aurora]: Thế nhạc sĩ có tổ chức nhất thế gian là ai?
[Chopin]: Thưa tiểu thư, xin em làm ơn nói luôn đáp án đi.
[Aurora]: Được thôi, là Liszt đó, vì trong Liszt có chữ List mà.
[Chopin]: ......
*
[Aurora]: Vậy nhạc sĩ khiến người ta muốn trân trọng nhất thế gian là ai?
[Chopin]: Aurora, làm ơn đi, anh đang làm việc mà......
[Aurora]: Là Chopin đó, vì chỉ có Chopin mới khiến em muốn Pin lên trước ngực, giữ mãi trong tim mình.
Sau khi tặng vị hôn phu một nụ hôn chào buổi sáng, cô sơn ca nhỏ tung tăng chạy đến bên cây đàn dương cầm, bình thản giấu đi mọi chiến công hiển hách.
Ngài nhím bị trêu chọc đến mức nhịp tim rối loạn, nhìn chằm chằm bản nhạc bị chính tay mình làm lem mực vì run lên, đến cả những chấm mực loang ra ấy cũng hóa thành giai điệu.