Thanh niên trí thức Dương cuối cùng vẫn không thể đường đường chính chính bước vào nhà đó. Trần Hữu Sơn đã sắp xếp cho cô ta một chỗ nương thân, cho cô ta lui về ở đó.
Cô ta vốn không cam lòng, nhưng không biết Trần Hữu Sơn đã nói gì với cô ta, cô ta xách chăn đệm rời đi. Cô ta ở trong căn chòi tranh ban đầu mà hai mẹ con Mai Tử đã từng ở khi tách hộ ra ở riêng. Sau này, mẹ Mai Tử dành dụm được tiền nhờ thôn dân giúp xây một căn nhà đất nung nhỏ để ở tạm, ít nhất cũng không phải lo lắng một ngày mùa đông nào đó đột nhiên bị tuyết đè sập nhà.
Sắp xếp ổn thỏa cho thanh niên trí thức Dương, Trần Hữu Sơn lại giục Trần Kiến Thiết đón vợ con về. Chuyện này Trần Kiến Thiết thì đồng ý, nhưng Trần Hạnh có lẽ đã nguội lạnh cõi lòng nên vẫn không chịu đồng ý. Thậm chí Trần Hữu Sơn và Lưu Thúy cũng cùng nhau đích thân đến tận cửa. Mặc dù vẻ mặt Lưu Thúy không tình nguyện nhưng vẫn phải làm theo yêu cầu của Trần Hữu Sơn mà nói lời khách sáo với người nhà mẹ đẻ của Trần Hạnh, thái độ hạ thấp hết mức.
Không chỉ thôn dân mà ngay cả người nhà mẹ đẻ của Trần Hạnh cũng thay đổi thái độ, ngược lại còn khuyên nhủ Trần Hạnh nói rằng chồng cô ta đã biết lỗi rồi, cha mẹ chồng lại là người biết điều như vậy, nếu còn không chịu về nữa thì là làm quá rồi. Trong ý thức của họ về cơ bản không tồn tại chuyện ly hôn. Từ đầu đến cuối, yêu cầu của họ chỉ là Trần Kiến Thiết nhận lỗi, đưa ra bồi thường và bảo đảm, như vậy đã là kết quả tốt nhất cho Trần Hạnh rồi.
Còn về ly hôn? Nghĩ cũng không dám nghĩ tới. Phụ nữ đã ly hôn thì thành cái gì chứ. Mất mặt chết đi được, không chỉ làm mất mặt bản thân, mà còn làm mất mặt cả nhà mẹ đẻ.
Luận điệu này là Hướng Thần nghe được từ miệng mẹ Trần Hạnh. Cậu nhớ đến mấy đứa trẻ kia, sau này tìm cơ hội đến thăm một lần. Mẹ Trần Hạnh mặt ủ mày ê than phiền con gái tính tình bướng bỉnh. Trần Kiến Thiết đã đến nhận lỗi, cha mẹ chồng cũng đã đích thân đến cửa vậy mà vẫn lì lợm ở nhà không chịu về, muốn Hướng Thần giúp khuyên nhủ.
Phản ứng đầu tiên của Hướng Thần lúc đó là, đã đến nông nỗi này rồi, loại đàn ông như thế không ly hôn thì giữ lại để ăn Tết sao? Kết quả ngược lại, mẹ Trần Hạnh cảm thấy không thể tin nổi trước lời cậu nói, thậm chí vì cậu đã nhắc đến từ ly hôn, bà kiên quyết không đề cập đến chuyện nhờ cậu giúp khuyên nhủ Trần Hạnh nữa. Cuối cùng, Hướng Thần chỉ nói được vài câu với mấy đứa trẻ dưới sự giám sát của mẹ Trần Hạnh, rồi bị nhìn chằm chằm cho đến khi rời đi.
Vì sự không hợp tác của Trần Hạnh, sự việc sau đó dường như vẫn chưa được giải quyết, thôn dân cũng ngày ngày có chuyện để bàn tán. Thái độ đối với Trần Hạnh cũng từ thông cảm chuyển sang cảm thấy người phụ nữ này không biết điều, sau này sẽ gặp họa lớn. Hướng Thần nghe những lời này thì đau lòng, nhưng những người này là thật lòng nghĩ như vậy. Cậu không thể thay đổi tư tưởng ăn sâu bám rễ của mọi người, mỗi lần chỉ có thể quay lại dốc sức vào dạy dỗ những đứa trẻ, cho dù là con gái cũng phải tự trọng tự yêu bản thân, tự lập tự cường.
Chưa đợi sự việc này khép lại, một tin tức khác nhanh chóng truyền đến đè ép mọi lời đồn đại, khiến cả Hoa Quốc chìm trong nỗi đau tột cùng. Ngày mùng chín tháng chín năm 1976, mặt trời đã lặn. Tin tức truyền đến, từ Trần Hữu Sơn cho đến các ông bà già không biết chữ, tất cả đều khóc nghẹn, cả thôn tràn ngập bầu không khí u buồn.
* Ngày 9/9/1976 là ngày chủ tịch Đảng Cộng Sản Trung Quốc Mao Trạch Đông qua đời ở tuổi 82
Hướng Thần ngây người ngồi trước bàn học. Vì biết trước lịch sử, cậu biết rồi có một lần như thế này, chỉ là không ngờ khi ngày này đến, trong lòng cậu vẫn cảm thấy khó chịu đến vậy. Công việc đồng áng dừng lại, trường học nghỉ học. Mất trọn ba ngày chỉnh đốn mới khôi phục lại trật tự sinh hoạt bình thường. Khi làm việc trở lại, nhiều thôn dân quấn khăn trắng ngang lưng, trên mặt vẫn mang vẻ u sầu.
Những ngày tiếp theo, Hứa Hằng Châu sa vào bận rộn. Ngoài công việc ở trường, anh còn phải liên lạc với bạn bè bên ngoài để hỏi thăm tin tức. Anh biết trước lịch sử, nhưng chỉ là một mốc thời gian đại khái, tình hình cụ thể thì không rõ. Những lúc như thế này, nắm bắt thông tin không kịp thời không phải là điều tốt.
Mùa thu, lựu trong sân lại chín. Hướng Thần ngồi dưới gốc cây ăn lựu. Hứa Hằng Châu hăm hở từ bên ngoài bước vào, báo cho cậu một tin tốt. Thế lực làm ác đã bị đánh bại, trật tự quốc gia khôi phục đến một tầm cao mới. Điều này có nghĩa là, những người ở nông trường kia sắp sửa nghênh đón cuộc sống mới.
Chỉ trong vòng vài tháng ngắn ngủi, quốc gia dường như đã xảy ra biến đổi long trời lở đất. Thôn Đại Hà là nơi hẻo lánh nằm sâu trong núi, không hiểu biết nhiều về tình hình bên ngoài. Duy chỉ có Trần Hữu Sơn khi đi họp mới nhận được một ít tin tức, nhưng cũng chỉ là những mảnh nhỏ vụn vặt, không thể nhìn ra được đầu đuôi ngọn ngành.
Ông là người có tính toán, chỉ là ngầm ràng buộc thôn dân, cố gắng đảm bảo trong thôn không xảy ra chuyện gì. May mắn thay, thôn Đại Hà vẫn coi như hài hòa, những chuyện lộn xộn rất ít khi xảy ra. Chuyện của Trần Kiến Thiết và thanh niên trí thức Dương đã là chuyện gây cười nhất trong những năm gần đây. Vì đã trải qua một biến cố lớn, tâm lý buôn chuyện của thôn dân đã giảm bớt, chuyện này cứ thế dần dần trôi qua.
Trần Hạnh dưới áp lực nhiều bên cuối cùng cũng đưa con cái về với Trần Kiến Thiết, nhưng trong lòng cô nghĩ gì thì khó mà nói được. Thanh niên trí thức Dương trở thành trò cười của thôn, cũng là đối tượng bị tất cả mọi người xa lánh. Công việc nhẹ nhàng trước kia của cô ta đã mất, cô ta phải trở lại làm việc đồng áng. Khi ra đồng, không ai nói chuyện với cô ta, bất kể là thôn dân hay các thanh niên trí thức đều phớt lờ và cô lập cô ta. Hướng Thần đã bắt gặp một lần mấy tên lưu manh trong thôn vây quanh thanh niên trí thức Dương nói những lời ghê tởm. Cậu lặng lẽ quay đầu gọi Trần Hữu Sơn đến, những chuyện sau đó cậu không quan tâm nữa.
Theo quan điểm của cậu, người có lỗi lớn nhất trong chuyện này phải là Trần Kiến Thiết. Bất kể nói thế nào, với tư cách là một người chồng, một người cha, hắn ta đã vứt bỏ trách nhiệm của mình để lén lút ngoại tình với người phụ nữ khác, gây ra hậu quả như vậy. Kết quả hiện tại đối với hắn ta, mức độ trừng phạt thực sự quá nhẹ. Nhưng đời là thế, cậu không có tư cách để chỉ trích chuyện nhà người ta. Dù trong lòng ghét cách làm người của Trần Kiến Thiết, cậu cũng không thể nói gì nhiều hơn.
Còn về thanh niên trí thức Dương, cậu không hề đồng cảm với cô ta. Cô ta làm kẻ thứ ba phá hoại gia đình người khác. Trần Kiến Thiết có lỗi, cô ta cũng không thể thoát tội. Một bàn tay vỗ không thể kêu, Trần Kiến Thiết ban đầu có thể đã dụ dỗ cô ta, nhưng chuyện lén lút qua lại sau đó với Trần Kiến Thiết cậu nghe rất rõ, Trần Kiến Thiết không hề ép buộc cô ta.
Hơn nữa, Hướng Thần còn nhớ rõ ánh mắt đầy hận thù của cô ta khi nhìn Hứa Hằng Châu vào đêm bị đánh ghen. Hứa Hằng Châu đã làm sai điều gì, chẳng lẽ là do đã không ngoan ngoãn bị cô ta lợi dụng?
Vì vậy, khi Hướng Thần gặp chuyện như vậy, cậu chỉ chọn cách gọi Trần Hữu Sơn đến. Cậu không thương hại cô ta nhưng cũng không muốn một cô gái phải gặp phải chuyện như thế, bất kể người đó là ai.
Mùa thu năm nay dường như trôi qua cực kỳ nhanh, chớp mắt một cái đã đến mùa đông. Mùa đông năm nay, Hướng Thần và Hứa Hằng Châu phải ở lại thôn Đại Hà ăn Tết, không thể đi Tây Bắc. Ngay từ cuối thu, họ đã nhận được thư của Tống Văn Bân, báo cho họ biết tình hình đã thay đổi, yêu cầu họ năm nay không nên đến Tây Bắc. Đây cũng là ý của Lão Lý và những người khác.
Hướng Thần biết, những người này không thiếu độ nhạy bén chính trị, rõ ràng họ biết hoàn cảnh của họ sẽ có sự thay đổi, và hiện tại dường như đang phát triển theo hướng tốt. Nhưng mọi việc chưa được an bài, không ai dám nói một kết quả chắc chắn. Việc không cho Hướng Thần và Hứa Hằng Châu đi là vì sợ lỡ có chuyện gì xảy ra sẽ liên lụy đến họ.
Hứa Hằng Châu biết kết quả cuối cùng chắc chắn sẽ tốt. Những người khác anh không dám nói, chỉ cần nhìn địa vị sau này của Hà Viễn Phong, là biết lần này anh ta chắc chắn sẽ thăng tiến. Nhóm người ở nông trường coi nhau là bạn bè lúc hoạn nạn, tình cảm khá tốt. Chỉ cần Hà Viễn Phong có thể ngóc đầu lên chắc chắn sẽ nâng đỡ những người khác. Rút củ cải kéo theo bùn, Hứa Hằng Châu cảm thấy, chỗ dựa của anh và Hướng Thần sau này có vẻ là đã vững vàng.
Người duy nhất không hài lòng về điều này là bé Bình An. Con bé đã mong ngóng Hướng Thần suốt một năm. Trong nhận thức của nó, chỉ cần đến lúc rất lạnh, rất lạnh, anh nhỏ sẽ đến thăm nó. Vì vậy, mặc dù sinh vào mùa xuân, con bé lại thích mùa đông nhất.
Thế nhưng mùa đông này, con bé lại không chờ được anh nhỏ của nó. Con bé khóc đến khản cả giọng. Theo lời Tống Văn Bân lén tiết lộ trong thư, con bé khóc đến mức ăn ít đi một bát cơm. Hướng Thần đọc xong cũng thấy chạnh lòng. Ăn ít đi cả bát cơm, điều này chắc chắn là con bé thực sự đau lòng. Bé Bình An nhà cậu quả nhiên là thích cậu nhất.
Mấy năm liền, họ không ăn Tết ở thôn. Và nếu không có gì bất ngờ, đây cũng là cái Tết cuối cùng họ ở lại thôn trong thời gian sắp tới. Vì vậy, mùa đông năm nay, Hướng Thần và Hứa Hằng Châu đã mạnh dạn mời những gia đình quen biết trong thôn đến ăn một bữa thịnh soạn.
Tháng chạp, trong sân bày mấy mâm cỗ, mọi người ồn ào náo nhiệt ăn xong, rồi cũng ồn ào náo nhiệt tản đi. Cuối cùng chỉ còn lại Hướng Thần và Hứa Hằng Châu.
Đêm Giao thừa, Hướng Thần và Hứa Hằng Châu cùng nhau đốt pháo đón giao thừa. Họ mua pháo đốt một tràng vang dội. Cả thôn nghênh đón năm 1977 trong tiếng pháo.
Sáng mùng Một Tết, Hướng Thần ngủ đến quá trưa mới dậy. Tối qua đã hẹn đón giao thừa, đón giao thừa một hồi lại lăn lên giường. Hứa Hằng Châu mỹ miều nói rằng đó là giúp cậu giữ tỉnh táo, và dùng cái cớ này hành cậu gần nửa đêm.
Hướng Thần lười biếng vươn vai. Cánh tay vừa thò ra khỏi chăn, da cậu lập tức bị không khí lạnh k*ch th*ch nổi lên một lớp da gà, lạnh đến mức cậu rùng mình lập tức rụt tay lại, tiếp tục dính giường. Ngủ nướng vào mùa đông quả thực là một thú vui, đặc biệt là không cần đi làm, đi học. Muốn nằm đến bao giờ thì nằm.
Hướng Thần híp mắt nằm thoải mái, xoa xoa cái bụng đang réo liên tục, thầm nghĩ, ngoài việc bụng đói thì không có gì không tốt cả.
Lăn lộn trên giường mấy vòng, cậu nhanh chóng phát hiện ra một bất ngờ. Hướng Thần cầm bao lì xì tìm ra từ dưới gối, cười cong cả mắt. Một bao lì xì dày cộp, mở ra bên trong toàn là những tờ tiền nhân dân tệ mệnh giá lớn nhất hiện tại. Hứa Hằng Châu bưng một bát sủi cảo bước vào. Hướng Thần hớn hở giơ bao lì xì cho anh xem: “Cái này cho em à?”
Hứa Hằng Châu thấy cậu vui, cũng cười theo: “Lì xì cho em đấy. Cất đi đã rồi ăn cơm, ăn xong rồi xem tiếp.”
Hướng Thần lẩm bẩm: “Em đã mười chín tuổi rồi mà.” Nhưng vẫn vui vẻ cất bao lì xì đi. Dù bao nhiêu tuổi, nhận được lì xì luôn là một chuyện đáng để vui mà.
Hứa Hằng Châu giục cậu khoác áo bông ngồi dậy vệ sinh cá nhân đơn giản, sau đó kê một cái bàn vuông nhỏ để cậu ăn hai bát sủi cảo ngay trên giường. Ăn no uống đủ, súc miệng xong, Hướng Thần lười biếng nằm dài trên chiếc giường sưởi đã được đốt ấm áp không chịu xuống.
Hứa Hằng Châu dọn dẹp bát đĩa, rửa tay xong dứt khoát đóng cổng sân lại, cởi áo khoác ngoài ra cùng Hướng Thần ngủ bù một giấc. Tối qua anh cũng không ngủ ngon. Hướng Thần còn ngủ trước anh lại dậy muộn hơn, còn anh sáng sớm đã dậy tập thể dục và làm bữa sáng. Giờ phút này anh cũng thấy buồn ngủ rồi.
Nằm vào chiếc giường ấm áp, ôm lấy bạn trai nhỏ của mình, Hứa Hằng Châu thở dài một hơi thoải mái, nhắm mắt lại ngủ bù một giấc ngon lành. Ngủ một giấc tỉnh dậy đã là nửa buổi chiều. Dậy ăn bù bữa trưa, buổi tối thôn Đại Hà có phong tục nói chuyện đầu năm.
Cái gọi là nói chuyện đầu năm thực chất là cả gia đình tụ tập nói chuyện với nhau. Hướng Thần và Hứa Hằng Châu chỉ có hai người ngồi đối diện nhau. Những lời cần nói ngày thường đều đã nói hết rồi, cuối cùng không biết làm sao lại bị Hứa Hằng Châu dụ dỗ làm vận động trên giường nữa.
“Em xem, cùng nhau kiến tạo đại hòa hợp sinh mệnh, còn có cái Tết nào của chúng ta ý nghĩa hơn không?” Hứa Hằng Châu ngắt quãng nói.
Hướng Thần bị hành động của anh làm cho hít nhẹ một hơi, trong lòng hừ lạnh một tiếng: “Ha, lời đàn ông nói không thể tin mà.”