Mẹ Mai Tử lần này cứng rắn vô cùng. Trước mặt cha mẹ chồng, thím mở quyển sổ bìa đen ra. Trên trang đầu tiên là chữ viết của Hứa Hằng Châu với đường nét sắc sảo:
“Chúc mừng học sinh Trần Mai Tử đạt vị trí thủ khoa kỳ thi cuối kỳ.
Trường tiểu học thôn Đại Hà.”
“Mai Tử, con đọc cho ông bà nội nghe xem trên này viết cái gì.” Mẹ Mai Tử đưa quyển sổ cho Mai Tử, bảo cô bé đọc to lên.
Mai Tử lớn tiếng đọc lời chúc mừng viết trên trang lót của tập, phát âm từng chữ rõ ràng.
Ý tưởng này là do Hướng Thần đưa ra. Trường tiểu học Hứa Hằng Châu học hồi nhỏ đâu có phần thưởng tập vở bút gì, càng đừng nói đến lời chúc mừng được viết riêng như thế này.
Trước kia Hướng Thần từng được thưởng một lần, là một cuộc thi viết chữ, Hướng Thần giành vị trí thủ khoa. Trường thưởng cho cậu một quyển sổ bìa mềm, trên trang lót cũng có lời chúc mừng của hiệu trưởng như vậy. Hướng Thần luôn không nỡ dùng, sau này giấy đã ngả vàng rồi vẫn cất giữ cẩn thận.
Vì vậy Hướng Thần mới nghĩ ra ý tưởng này, suy bụng ta ra bụng người. Cậu cảm thấy có lẽ học sinh nhận được phần thưởng sẽ thích quyển tập như thế này hơn.
Học sinh có thích hay không là một chuyện, nhưng ý tưởng của Hướng Thần lại phát huy một công dụng khác. Mai Tử vừa đọc ra chữ viết trên đó, sắc mặt những người có mặt đều thay đổi.
Ông nội Mai Tử từ trước đến nay luôn ít nói, lúc này cũng hơi phấn khích. Ông bảo Mai Tử mang sổ qua, cố gắng mở to mắt nhìn chữ trên đó: “Cái này… trong sổ còn viết tên cháu nữa cơ à?”
Mai Tử ngẩng đầu, nhìn thẳng vào ông bà nội luôn chê bai cô bé là con gái: “Vâng, chữ này là hiệu trưởng Hứa của chúng cháu viết.”
“Tốt thật.” Bà nội Mai Tử lau tay vào quần áo mới vươn tay sờ vào hàng chữ đen trên giấy trắng.
Ông nội Mai Tử cũng hiếm khi hòa nhã, ông cười híp mắt gọi Mai Tử đến bên cạnh trả lại sổ cho cô bé, dặn dò: “Quyển sổ này phải giữ gìn cẩn thận, cũng đừng dễ dàng mang ra dùng. Nếu không có vở dùng nữa thì đến tìm ông, ông mua vở cho cháu.”
Hai bà bác của Mai Tử tức đến mức nghiến răng ken két. Ông cụ tuy không hay quản chuyện trong nhà, nhưng chỉ cần ông đã nói thì trong nhà này không ai có thể phản đối, ngay cả bà cụ cũng không dám nói một tiếng không. Lời ông nói ra xem như đặt dấu chấm hết cho ý định cướp phần thưởng của hai người kia.
Mai Tử nói một tiếng đồng ý trong trẻo, viền mắt có hơi nóng. Cô bé nhớ hồi còn rất nhỏ, lúc đó cha và anh trai vẫn còn, anh cô bé cũng hay thi được vị trí đứng đầu, khi ông nội thấy cô bé cũng cho một nụ cười hòa nhã.
Ông nội Mai Tử đã bày tỏ thái độ rõ ràng, hai bà bác của Mai Tử cũng không dám gây chuyện lúc này. Tuy vẫn còn thèm thuồng phần thưởng của Mai Tử nhưng cuối cùng không dám nói nhiều, hai bà bác quay ra cằn nhằn con cái nhà mình, bảo chúng học tập cho tốt, đừng để bị đứa con gái Mai Tử kia vượt mặt.
Không chỉ nhà Mai Tử đang bàn luận về quyển sổ, hai đứa trẻ khác nhận được phần thưởng cũng phát hiện chữ trên tập.
Nhà Sơn Tử ít người, ông bà nội cậu đã sớm nghe người trong thôn nói Sơn Tử nhà họ học tốt thành tích thi cử tốt nên nhận được phần thưởng.
Sau khi Sơn Tử về, hai ông bà còn xem kỹ phần thưởng của cậu nhóc một lần. Bà nội Sơn Tử liền lải nhải nói hiệu trưởng Hứa và thầy Tiểu Hứa đều là người tốt, bảo Sơn Tử nhất định phải biết nhớ ơn báo đáp.
Ông nội Sơn Tử không biết nói gì, chỉ nói một câu bảo Sơn Tử học tập tốt, quay đầu liền đi xem mấy hũ rượu rắn nhà mình ngâm cho Hứa Hằng Châu.
Cô bé Trần Nhược Hàm còn lại nhận được phần thưởng, nhà cô bé khá náo nhiệt. Ông ngoại cô bé là bác sĩ duy nhất trong thôn, còn có một bác gái gả vào huyện làm y tá ở bệnh viện huyện, là nhà có địa vị khá cao trong thôn Đại Hà.
Bên mẹ cô bé ít họ hàng ở đây nhưng bên cha cô bé thì rất nhiều. Cha cô bé chỉ là một thôn dân bình thường, nhưng ông nội cô bé là Trần Hữu Thụ, nghe cái tên này là biết có dây mơ rễ má với ai rồi.
Ông nội cô bé là anh cả của trưởng thôn Trần Hữu Sơn, Trần Nhược Hàm còn phải gọi Trần Hữu Sơn một tiếng ông hai.
Lúc này, nhà Trần Nhược Hàm chật kín người, ngay cả Trần Hữu Sơn cũng ghé qua. Nhà ông sáu đứa trẻ con đi học cũng mang về năm cây bút chì và một quyển vở.
Nhìn thì có vẻ không ít nhưng phần lớn trẻ con trong thôn đi học đều được thưởng bút chì, chỉ có hơn mười đứa không có. Nhà ông lại có một đứa như thế, lại là đứa cháu trai lớn ông thương nhất.
Đứa trẻ này thực sự không có năng khiếu học hành gì, tính cũng giống như cha nó, thật thà, tiếp thu chậm, tuổi cũng lớn rồi. Kỳ thi lần này điểm của nó chỉ thấp hơn cái gọi là điểm trung bình một điểm. Không nhận được thưởng nên đứa trẻ này cảm thấy mất mặt không muốn đi học nữa, còn bị Trần Hữu Sơn mắng một trận.
Người nhận được phần thưởng quyển vở là con gái lớn của Trần Kiến Dân, đứa trẻ này thi được hạng chín trong top mười nhưng đã là đứa thi tốt nhất trong nhà Trần Hữu Sơn rồi. Phạm Lệ lần này phổng mũi, giọng nói cũng cao hơn, không còn hối hận cho hai con gái đi học tốn tiền như lúc trước, đi lại trong nhà trong thôn cũng oai phong hơn hẳn.
Nhưng những thứ này so với top ba, lại kém một bậc, Trần Nhược Hàm về nhà xong, đầu tiên là được cả nhà khen một lượt. Sau đó ba phần thưởng, đặc biệt là quyển sổ bìa đen được cả nhà truyền tay nhau xem, nhanh chóng phát hiện ra chữ trên đó.
Trần Nhược Hàm đọc một lần, ông nội ông ngoại cô bé suýt chút nữa thì cung phụng quyển sổ này như của báu, ông nội cô bé còn đặc biệt gọi em trai mình, tức là Trần Hữu Sơn qua, bảo ông cũng qua xem.
Trần Hữu Sơn trong lòng chua vô cùng nhưng vẫn phải giả vờ không để ý, còn khen Trần Nhược Hàm một tràng.
“Chú hai à! Cái này là hiệu trưởng Hứa gì đó viết phải không? Viết chữ đẹp thật đấy, Hà Hoa cháu tôi thật có triển vọng.” Trần Hữu Thụ không biết chữ nên cũng không phân biệt được chữ người ta viết có đẹp thật hay không, nhưng ông vẫn thấy chữ Hứa Hằng Châu đẹp lắm.
Tên thân mật của Trần Nhược Hàm ở nhà là Hà Hoa, còn tên đang dùng là bác gái của cô bé đặt cho. Bình thường trong nhà cũng không gọi tên thật, chỉ là đi học rồi thì lấy ra dùng.
Trần Hữu Sơn ừ một tiếng, muốn nói Hứa Hằng Châu chỉ là hiệu trưởng tạm quyền, nhưng nghĩ lại người ta cách chuyển chính thức cũng không xa, dứt khoát lười sửa lời anh trai mình.
“Chú hai à, lần sau Hà Hoa nhà anh lại thi tốt nữa thì còn phần thưởng không?” Trần Hữu Thụ lại hỏi.
Trần Hữu Sơn thầm nghĩ, cái này làm sao em biết được. Lúc trước Hứa Hằng Châu muốn phát thưởng cho học sinh đã nói trước với ông, cũng nói tiền này anh tự bỏ ra. Trần Hữu Sơn lúc đó tính toán một chút thấy không nhiều, đâu biết anh lại chơi lớn đến vậy.
Nhưng hiệu quả quả thực rất tốt, Trần Hữu Sơn cũng phải thừa nhận làm như vậy, tính tích cực của học sinh và phụ huynh đều được thổi bùng lên rồi.
Ông quyết định sau này phải duy trì tiếp việc phát thưởng, nhưng cũng không thể để một mình Hứa Hằng Châu bỏ ra nhiều tiền như vậy. Ông sẽ đi xin một ít ở công xã, thôn cũng có thể hỗ trợ một phần. Còn lại nếu giáo viên muốn góp thêm vào phần thưởng nữa cũng được.
Sau khi nghĩ thông suốt, Trần Hữu Sơn liền nói với Trần Hữu Thụ: “Lần sau chỉ cần Hà Hoa chúng ta còn thi tốt như vậy thì sẽ còn được thưởng nữa.”
Lời trưởng thôn nói còn có thể giả sao?! Lời này liền được những người dân đến xem hóng chuyện truyền miệng đi khắp thôn, trong lòng tất cả thôn dân đều sôi sục. Nhà ai mà không có con, đứa nào đã được cho đi học thì mong nó lần sau mang về một phần thưởng, đứa nào chưa được cho đi học thì lại càng cân nhắc cho nó đi.
Trước đây cảm thấy không cần thiết cho con đi học, nhưng bây giờ phần lớn các gia đình trong thôn đều đã cho con đi học rồi, con mình không đi chẳng phải là tụt hậu rồi sao. Hơn nữa đi học còn có phần thưởng để nhận, quá vinh dự rồi. Bình thường người ta tán gẫu nói con nhà họ nhận được thưởng này thưởng kia mà mình không chen lời vào được cũng tức lắm chứ!
Ngay trong ngày đã có người chạy đi tìm Trần Hữu Sơn và Hứa Hằng Châu, hỏi họ bây giờ đăng ký cho con đi học còn kịp không.
Vì quá đông người, Trần Hữu Sơn và Hứa Hằng Châu bàn bạc xong thì dứt khoát mở thêm một buổi sáng bổ sung cho mọi người đăng ký, còn tập hợp cả thôn lại để thông báo là chỉ có buổi sáng này thôi, quá giờ sẽ không nhận học sinh nữa.
Mấy nhà vốn còn định quan sát thêm cũng không dám đợi nữa, lần này lại nhận thêm hơn hai mươi học sinh, chia vào hai lớp Một hiện tại.
Đến đây, phần lớn các gia đình trong thôn đều có con cái đi học tại trưởng tiểu học thôn, có nhà còn không chỉ cho một đứa đi học. Chỉ còn một số ít còn cố chấp với tư tưởng đi học là vô dụng, hoặc thực sự keo kiệt tiếc số tiền học phí ít ỏi đó mới không cho con đi học.
Công việc ở trường học dần đi vào quỹ đạo, Hứa Hằng Châu và Hướng Thần cũng trở nên bận rộn.
Khi trường tiểu học thôn mới xây, do gấp gáp nên Hứa Hằng Châu lên làm hiệu trưởng tạm quyền. Sau nửa năm này, anh làm việc tốt, Trần Hữu Sơn cũng không phải người hay soi mói phê bình. Sau khi báo cáo lên công xã bên đó, họ nhanh chóng chuyển anh thành chính thức, mỗi tháng thêm ba đồng phụ cấp. Công việc hành chính của trường cũng do anh quản lý, hệ thống giáo dục bên công xã có họp hành hoặc chuyện gì khác cũng đều do anh đi xử lý.
Cứ như vậy, Hứa Hằng Châu khá bận rộn. Tuy vì không đủ giáo viên nên anh còn đảm nhiệm việc dạy học, nhưng lớp học phần lớn là Hướng Thần quản lý. Lớp họ vốn dĩ đã có tiến độ nhanh, Hướng Thần chỉ đành dốc nhiều tâm huyết hơn.
May mà giáo án của Hứa Hằng Châu vốn là do Hướng Thần viết, hơn nữa chỉ có hai môn nên cậu hiểu khá rõ trình độ toán học của học sinh trong lớp. Học sinh hỏi cậu kiến thức toán học cậu cũng có thể giúp giải đáp.
Ngoài ra, Hứa Hằng Châu liên lạc lại với mấy người bạn cũ của mình, nhờ họ kiếm về một số sách tài liệu hiện đang dùng ở thành phố, trong không gian của anh cũng có một ít sách. Hướng Thần chọn ra những cái phù hợp chép tay đề bài ra cho học sinh làm.
Bận rộn suốt một học kỳ, thời gian rảnh Hướng Thần lại đọc quyển sách anh cậu cho, học cách đan áo mũ giày vớ cho em bé.
Có Hứa Hằng Châu cung cấp một lô len lớn để luyện tay, sách lại viết chi tiết, Hướng Thần cũng không ngốc nên từ từ nghiên cứu ra một chút ý nghĩa, chật vật đan được một chiếc mũ nhỏ. Cậu chê không đẹp, lại tháo ra hết.
Hứa Hằng Châu nhìn mà ứa gan, hối hận sâu sắc không nên lấy quyển sách đó ra, quả thực là dùng để tự làm mình tức thôi.
Nhưng Hướng Thần hỏi xin len lần nữa, anh lại không thể không cho, không thể nào tự vả miệng mình được. Hứa Hằng Châu trong tối ngoài sáng ám chỉ qua lại, trang khăn quàng cổ nam còn bị anh gấp một góc. Hướng Thần lại vẫn mê mẩn với bộ đồ em bé không dứt ra được, Hứa Hằng Châu tức đến mức không thèm nhìn cậu loay hoay với đống len đó nữa.
Mùa thu, lựu trong sân chín rồi, Hướng Thần và Hứa Hằng Châu cùng nhau hái một rổ quả chín, bổ một quả ra nếm thử trước.
Quả nhiên lời nhà kia nói là thật, hạt lựu màu đỏ tươi, mọng nước, ăn vào ngọt thanh mềm ẩm. Hướng Thần thích cực kỳ, một mình cậu có thể ngồi ăn liền hai quả.
Gửi tặng một ít cho những nhà quen biết trong thôn, số còn lại Hứa Hằng Châu thu hết vào để trong không gian không sợ hỏng, giữ lại cho Hướng Thần từ từ ăn, còn có thể gửi cho Tống Văn Bân một ít.
Bận rộn nên thời gian trôi qua cực kỳ nhanh, thoáng cái một học kỳ nữa đã qua, lần này công xã không còn nhắc đến chuyện thi chung nữa, Trần Hữu Sơn cũng sẽ không vồ vập nhắc bí thư Trương chuyện này. Đây chẳng phải là đi rước khó chịu cho lãnh đạo sao!
Vì vậy thi cuối kỳ trước kỳ nghỉ đông, đề thi là do Hứa Hằng Châu và Hướng Thần cùng ra, phần lớn đề là do Hướng Thần ra, phần Hứa Hằng Châu ra thuộc về câu hỏi nâng cao…
Thi xong, học sinh cầm bảng thành tích về nhà, trường học vẫn không xếp hạng. Nhưng khai giảng năm sau, tại lễ khai giảng sẽ phát thưởng cho top mười học sinh, lần này thi với quy mô nhỏ hơn nên thưởng cũng nhỏ hơn, tiền mua bút và tập cũng do thôn chi trả.
Sau khi trường học vào kỳ nghỉ đông, giáo viên liền rảnh rỗi. Tuy trong đồng vẫn còn một số việc lặt vặt nhưng người trong thôn làm quen rồi, làm đại cho xong là hết việc, Trần Hữu Sơn cũng không hối thúc giáo viên đi làm đồng.
Còn về Hướng Thần và Hứa Hằng Châu, họ đã sớm thu xếp hành lý xong, chỉ chờ một tờ giấy giới thiệu là lên đường đi Tây Bắc.