Quốc sư đáp: “Không được. Thứ đó không phải ai cũng có thể học.”
Ta bèn nói: “Vậy học gì cũng được. Chỉ cần là thứ người có thể dạy, con đều muốn học ạ.”
Quốc sư cũng không hề giữ lại điều gì.
Những gì nên dạy, ông dạy. Những gì không nên dạy, ông cũng dạy.
Dù trong lòng ta vẫn có chút khúc mắc với ông, nhưng cũng không thể không thừa nhận: Ba trăm năm ấy của ông quả thật không sống uổng phí.
Ông biết rất nhiều điều.
Là một người thầy rất tốt.
Chỉ có điều, mỗi lần quốc sư đến giảng bài, cô tổ mẫu đều tránh rất xa nơi này, chưa từng xuất hiện.
Ta từng vòng vo dò hỏi quốc sư.
Thậm chí còn đề nghị chuyển sang nơi khác học.
Ánh mắt ông vẫn không rời khỏi quyển sách trong tay, chỉ thản nhiên đáp:
- Không sao. Nếu bà ấy đã đồng ý cho ta tới đây, tất nhiên đã có tính toán riêng. Con không cần lo lắng quá nhiều.
Ta hỏi: “Người biết cô tổ mẫu đang nghĩ gì sao ạ?”
Mi mắt ông hơi cụp xuống, rất lâu vẫn không chớp mắt.
Sau đó chậm rãi lắc đầu: “... Ta vẫn luôn không hiểu bà ấy.”
_______
Mỗi mười ngày, quốc sư sẽ nghỉ dạy hai ngày.
Những ngày đó ông phải vào cung thỉnh an hoàng tổ phụ.
Thỉnh thoảng, cô tổ mẫu cũng dẫn ta tới trường đua ngựa. Bà dạy ta cưỡi ngựa, đ.á.n.h cầu.
Bà bảo đáng tiếc năm xưa bị thương đến gân cốt, giờ cưỡi ngựa chỉ có thể thong thả đi dạo một lúc ngắn, không thể đích thân truyền dạy cho ta những tuyệt kỹ năm nào.
Ngoài những lúc ấy, ta rất ít khi rời khỏi phủ công chúa.
Các biểu ca, biểu tỷ bên ngoại thường xuyên gửi thiệp mời ta ra ngoài chơi.
Ta luôn lấy cớ rằng bài tập quốc sư giao quá mức thâm sâu, cần thời gian nghiền ngẫm.
Đến lễ Thất Tịch, ta từ sáng sớm đã chui vào tiểu lâu, tránh hết mọi lời mời.
Khi trăng lên ngọn cây, ta đứng bên cửa sổ tầng hai nhìn xuống con phố chính.
Tiếng cười đùa của các nam thanh nữ tú tan vào trong gió.
Người qua lại đông như mắc cửi.
Đèn hoa rực sáng, cả thành không ngủ.
Đúng lúc ấy, nơi cầu thang vang lên tiếng bước chân.
Ta quay đầu nhìn lại, hoàng tổ phụ mặc một thân cẩm bào màu sẫm.
Trong tay xách một chiếc đèn, sau lưng không có lấy một người theo hầu.
Ta vội vàng bước tới đỡ người, lại tất bật kéo ghế, rót trà.
Hoàng tổ phụ cầm chén trà trong tay nhưng không uống, người nhìn ra ngoài cửa sổ một lúc rồi hỏi:
- Hôm nay các đường huynh, đường tỷ của con đều ra ngoài vui chơi cả rồi. Vì sao con không đi?
Ta đáp:
- Bài tập quốc sư giao quá mức cao thâm. Tôn nữ ngu dốt, sợ phụ mất thời gian của quốc sư nên muốn dành thêm tâm sức nghiên cứu.
Người bất đắc dĩ bật cười, ánh mắt lướt qua bài sách luận đang trải trên bàn:
- Quốc sư từng nói con thông tuệ hơn người, vượt xa rất nhiều người ông ấy từng gặp. Nói rộng ra thì lời vừa rồi của con cũng có thể tính là tội khi quân đấy.
Ta im lặng quỳ xuống.
“Giao Giao.” Người gọi ta như vậy.
Ta sinh vào đêm rằm, trăng tròn treo cao giữa trời. Vì thế phụ mẫu đặt cho ta nhũ danh ấy.
- Con không thể trốn trong tòa lầu này cả đời được.
Ta cúi đầu thấp hơn nữa.
– Cái c.h.ế.t của phụ mẫu con không phải lỗi của con… Phụ thân là vì thiên hạ bách tính. Mẫu thân là vì y đạo cứu người. Không phải vì con. Con đều hiểu ạ.
Ta ngẩng đầu nhìn hoàng tổ phụ.
- Chỉ là…
Giọng ta rất khẽ: “Con muốn sống nhẹ nhõm hơn một chút.”
Ta chỉ là...
Không muốn phải cảm nhận loại đau khổ ấy thêm một lần nào nữa.
6
Trong phòng nhất thời rơi vào im lặng.
Chỉ còn tiếng cười nói và tiếng nhạc trống theo gió từ ngoài phố vọng vào.
Hoàng tổ phụ khẽ thở dài, đỡ ta đứng dậy.
- Lúc con ra đời còn chưa đầy năm canh giờ, quốc sư đã tiên đoán rằng trẫm sẽ c.h.ế.t dưới tay con. Văn võ bá quan trong triều đều khuyên trẫm phải đề phòng con. Hoặc đày con đến nơi xa xôi hẻo lánh để giam giữ nghiêm ngặt, hoặc nhân lúc này ra tay trước để trừ hậu họa. Nhưng trẫm chẳng làm gì cả.
Người nhìn ta: “Giao Giao, con nghĩ vì sao trẫm lại làm như vậy?”
Ta suy nghĩ một lúc lâu, cuối cùng vẫn lắc đầu:
- Con từng nghĩ đến chuyện ấy. Con cho rằng người có lẽ đang có tính toán điều gì khác. Biết trước thiên mệnh mà không né tránh, con vẫn luôn rất kính phục người.
Hoàng tổ phụ bật cười:
- Trẫm chẳng có tính toán gì cả. Chỉ là cảm thấy làm thế nào cũng không đúng. Nếu g.i.ế.c con, nhi t.ử của trẫm sẽ hận trẫm. Nếu giam cầm, quản thúc con, vậy thì con lại càng vì bị đối xử hà khắc mà nghĩ mọi cách để g.i.ế.c trẫm. Trẫm nghĩ, chi bằng chẳng làm gì cả. Cứ để con bình an lớn lên. Trẫm sẽ đối xử với con như với những đứa trẻ khác. Để con không nảy sinh ý nghĩ ấy.
Ta càng nghe càng không hiểu, bèn hỏi:
- Nhưng nếu cuối cùng con vẫn trở thành kẻ g.i.ế.c vua thì sao ạ?
Người đáp rất bình thản:
- Vậy thì chỉ có thể nói là tạo hóa trêu ngươi. Không liên quan đến con. Cũng không liên quan đến trẫm.
Hoàng tổ phụ đã ngoài sáu mươi, nhưng đôi mắt từng chứa đựng thiên hạ và dân sinh ấy vẫn sáng quắc như xưa.
Người chậm rãi nói:
- Lời tiên tri là kết quả, không phải nguyên nhân. Vì một lời tiên tri mà thay đổi cả cuộc đời mình, đó là đặt ngọn làm gốc, đặt gốc làm ngọn. Thay vì sợ hãi, chẳng bằng học cách lợi dụng nó.
Ta ngẩn người.
Lợi dụng ư?
Lợi dụng cả vận mệnh sao?
Hoàng tổ phụ nhìn ra ngoài cửa sổ.
Kinh thành phồn hoa, quốc thái dân an. Đó là tâm huyết ba mươi năm của người.
- Con người không thể trốn khỏi số mệnh. Dù con ẩn náu ở nơi nào, cuối cùng nó cũng sẽ tìm được con. Đã vậy, nếu trẫm thật sự sẽ c.h.ế.t dưới tay con… Thì trước khi ngày ấy đến, trẫm có thể sống táo bạo hơn một chút.
Ta bèn nói: “Vậy học gì cũng được. Chỉ cần là thứ người có thể dạy, con đều muốn học ạ.”
Quốc sư cũng không hề giữ lại điều gì.
Những gì nên dạy, ông dạy. Những gì không nên dạy, ông cũng dạy.
Dù trong lòng ta vẫn có chút khúc mắc với ông, nhưng cũng không thể không thừa nhận: Ba trăm năm ấy của ông quả thật không sống uổng phí.
Ông biết rất nhiều điều.
Là một người thầy rất tốt.
Chỉ có điều, mỗi lần quốc sư đến giảng bài, cô tổ mẫu đều tránh rất xa nơi này, chưa từng xuất hiện.
Ta từng vòng vo dò hỏi quốc sư.
Thậm chí còn đề nghị chuyển sang nơi khác học.
Ánh mắt ông vẫn không rời khỏi quyển sách trong tay, chỉ thản nhiên đáp:
- Không sao. Nếu bà ấy đã đồng ý cho ta tới đây, tất nhiên đã có tính toán riêng. Con không cần lo lắng quá nhiều.
Ta hỏi: “Người biết cô tổ mẫu đang nghĩ gì sao ạ?”
Mi mắt ông hơi cụp xuống, rất lâu vẫn không chớp mắt.
Sau đó chậm rãi lắc đầu: “... Ta vẫn luôn không hiểu bà ấy.”
_______
Mỗi mười ngày, quốc sư sẽ nghỉ dạy hai ngày.
Những ngày đó ông phải vào cung thỉnh an hoàng tổ phụ.
Thỉnh thoảng, cô tổ mẫu cũng dẫn ta tới trường đua ngựa. Bà dạy ta cưỡi ngựa, đ.á.n.h cầu.
Bà bảo đáng tiếc năm xưa bị thương đến gân cốt, giờ cưỡi ngựa chỉ có thể thong thả đi dạo một lúc ngắn, không thể đích thân truyền dạy cho ta những tuyệt kỹ năm nào.
Ngoài những lúc ấy, ta rất ít khi rời khỏi phủ công chúa.
Các biểu ca, biểu tỷ bên ngoại thường xuyên gửi thiệp mời ta ra ngoài chơi.
Ta luôn lấy cớ rằng bài tập quốc sư giao quá mức thâm sâu, cần thời gian nghiền ngẫm.
Đến lễ Thất Tịch, ta từ sáng sớm đã chui vào tiểu lâu, tránh hết mọi lời mời.
Khi trăng lên ngọn cây, ta đứng bên cửa sổ tầng hai nhìn xuống con phố chính.
Tiếng cười đùa của các nam thanh nữ tú tan vào trong gió.
Người qua lại đông như mắc cửi.
Đèn hoa rực sáng, cả thành không ngủ.
Đúng lúc ấy, nơi cầu thang vang lên tiếng bước chân.
Ta quay đầu nhìn lại, hoàng tổ phụ mặc một thân cẩm bào màu sẫm.
Trong tay xách một chiếc đèn, sau lưng không có lấy một người theo hầu.
Ta vội vàng bước tới đỡ người, lại tất bật kéo ghế, rót trà.
Hoàng tổ phụ cầm chén trà trong tay nhưng không uống, người nhìn ra ngoài cửa sổ một lúc rồi hỏi:
- Hôm nay các đường huynh, đường tỷ của con đều ra ngoài vui chơi cả rồi. Vì sao con không đi?
Ta đáp:
- Bài tập quốc sư giao quá mức cao thâm. Tôn nữ ngu dốt, sợ phụ mất thời gian của quốc sư nên muốn dành thêm tâm sức nghiên cứu.
Người bất đắc dĩ bật cười, ánh mắt lướt qua bài sách luận đang trải trên bàn:
- Quốc sư từng nói con thông tuệ hơn người, vượt xa rất nhiều người ông ấy từng gặp. Nói rộng ra thì lời vừa rồi của con cũng có thể tính là tội khi quân đấy.
Ta im lặng quỳ xuống.
“Giao Giao.” Người gọi ta như vậy.
Ta sinh vào đêm rằm, trăng tròn treo cao giữa trời. Vì thế phụ mẫu đặt cho ta nhũ danh ấy.
- Con không thể trốn trong tòa lầu này cả đời được.
Ta cúi đầu thấp hơn nữa.
– Cái c.h.ế.t của phụ mẫu con không phải lỗi của con… Phụ thân là vì thiên hạ bách tính. Mẫu thân là vì y đạo cứu người. Không phải vì con. Con đều hiểu ạ.
Ta ngẩng đầu nhìn hoàng tổ phụ.
- Chỉ là…
Giọng ta rất khẽ: “Con muốn sống nhẹ nhõm hơn một chút.”
Ta chỉ là...
Không muốn phải cảm nhận loại đau khổ ấy thêm một lần nào nữa.
6
Trong phòng nhất thời rơi vào im lặng.
Chỉ còn tiếng cười nói và tiếng nhạc trống theo gió từ ngoài phố vọng vào.
Hoàng tổ phụ khẽ thở dài, đỡ ta đứng dậy.
- Lúc con ra đời còn chưa đầy năm canh giờ, quốc sư đã tiên đoán rằng trẫm sẽ c.h.ế.t dưới tay con. Văn võ bá quan trong triều đều khuyên trẫm phải đề phòng con. Hoặc đày con đến nơi xa xôi hẻo lánh để giam giữ nghiêm ngặt, hoặc nhân lúc này ra tay trước để trừ hậu họa. Nhưng trẫm chẳng làm gì cả.
Người nhìn ta: “Giao Giao, con nghĩ vì sao trẫm lại làm như vậy?”
Ta suy nghĩ một lúc lâu, cuối cùng vẫn lắc đầu:
- Con từng nghĩ đến chuyện ấy. Con cho rằng người có lẽ đang có tính toán điều gì khác. Biết trước thiên mệnh mà không né tránh, con vẫn luôn rất kính phục người.
Hoàng tổ phụ bật cười:
- Trẫm chẳng có tính toán gì cả. Chỉ là cảm thấy làm thế nào cũng không đúng. Nếu g.i.ế.c con, nhi t.ử của trẫm sẽ hận trẫm. Nếu giam cầm, quản thúc con, vậy thì con lại càng vì bị đối xử hà khắc mà nghĩ mọi cách để g.i.ế.c trẫm. Trẫm nghĩ, chi bằng chẳng làm gì cả. Cứ để con bình an lớn lên. Trẫm sẽ đối xử với con như với những đứa trẻ khác. Để con không nảy sinh ý nghĩ ấy.
Ta càng nghe càng không hiểu, bèn hỏi:
- Nhưng nếu cuối cùng con vẫn trở thành kẻ g.i.ế.c vua thì sao ạ?
Người đáp rất bình thản:
- Vậy thì chỉ có thể nói là tạo hóa trêu ngươi. Không liên quan đến con. Cũng không liên quan đến trẫm.
Hoàng tổ phụ đã ngoài sáu mươi, nhưng đôi mắt từng chứa đựng thiên hạ và dân sinh ấy vẫn sáng quắc như xưa.
Người chậm rãi nói:
- Lời tiên tri là kết quả, không phải nguyên nhân. Vì một lời tiên tri mà thay đổi cả cuộc đời mình, đó là đặt ngọn làm gốc, đặt gốc làm ngọn. Thay vì sợ hãi, chẳng bằng học cách lợi dụng nó.
Ta ngẩn người.
Lợi dụng ư?
Lợi dụng cả vận mệnh sao?
Hoàng tổ phụ nhìn ra ngoài cửa sổ.
Kinh thành phồn hoa, quốc thái dân an. Đó là tâm huyết ba mươi năm của người.
- Con người không thể trốn khỏi số mệnh. Dù con ẩn náu ở nơi nào, cuối cùng nó cũng sẽ tìm được con. Đã vậy, nếu trẫm thật sự sẽ c.h.ế.t dưới tay con… Thì trước khi ngày ấy đến, trẫm có thể sống táo bạo hơn một chút.