[Thiệu Hưng, mùa đông]
Dinh thự nhà họ Du bận rộn cả ngày trời, ngày mai cũng phải bận rộn cả ngày nữa. Chỉ có vài gia nhân được việc, thu dọn đến cuối cùng, một người thắt tóc đuôi sam ném hành lý xuống đất, tức giận nói:
“Đây đã là lần thứ ba rồi, mà còn gả đi làm vợ bé, hôn sự này danh giá lắm sao? Sao phải phí sức làm gì?”
“Suỵt, suỵt.” Một gia nhân khác vội vàng che miệng cô ấy lại, “Đương nhiên là không danh giá, nếu danh giá thì ai lại đi trong đêm? Mấy năm qua, nhà họ Du chỉ gả con gái đến phương Bắc… Qua Trường Giang, còn phải qua Hoàng Hà.”
Những người ngồi đây còn chưa đi hết con kênh bên ngoài thành phố này, nói gì đến những ranh giới địa lý xa xôi hơn. Họ chụm đầu thì thầm một hồi, người lên tiếng trước đó lại đánh giá:
“Đương nhiên phải gả cô ấy đi xa một chút, những người gần đây đều biết cô ấy bị từ hôn hai lần. Không lấy chồng xa thì ai mà cần cô ấy nữa? Chỉ tội chúng ta phải thu dọn đống quần áo nặng nề này. Rõ ràng của hồi môn ít như vậy mà trông vẫn nhiều hơn các tiểu thư khác.”
“Thật kỳ lạ.” Một cô gái mặt tròn im lặng nãy giờ chợt ngẩng đầu, vừa gấp quần áo vừa hỏi, “Đã nói chính phủ mới không khuyến khích cưới vợ bé, cũng không khuyến khích nạp phòng nhì, sao thiếu gia của chúng ta còn cưới hai vợ, nhà kia ở phương Bắc lại cưới bốn vợ… Rốt cuộc chính phủ mới có giữ lời không đấy?”
“Đừng bàn chuyện ngoài nhà mình.” Một người phụ nữ lớn tuổi che miệng ngăn cản cô ấy, “Nói chuyện hôn sự thì được.”
Tường cao ngăn cách mặt trời và mặt trăng, tuyết trắng che phủ sân nhà. Đây là trận tuyết đầu tiên ở Thiệu Hưng trong mấy năm qua. Lẽ ra lễ đón dâu sẽ diễn ra vào ngày mai, nhưng tuyết rơi nặng hạt như vậy cũng khó nói chính xác.
Ba mẹ của cô Du hơi lo lắng, dù sao chuyện mai mối đến phương Bắc này đã là lần thứ ba cô Du kết hôn. Nếu lần này lại xảy ra sơ suất, năm sau cô Du sẽ tròn hai mươi chín.
“Ba, mẹ.” Du Tiểu Thanh ngồi trong phòng khách, sắc mặt bình thản, “Không cần phải thế này, cứ như mọi người đang nôn nóng vứt con ra đường vậy. Đã mười năm kể từ lần đầu được làm mai, thêm một, hai ngày nữa cũng có sao đâu.”
Sắp bị gả ra ngoài, cô ấy cũng không còn bảo sao nghe vậy như trước. Hai vợ chồng nhìn nhau, trong lòng vô cùng hoang mang.
Hôn sự này là do một bà mối từ phương Bắc sắp xếp khi họ đã đi đến bước đường cùng. Người kia đã lớn tuổi, cũng không phải lần đầu kết hôn, nhưng cho nhiều sính lễ, lễ nghi cũng chu đáo.
Cũng phải biết mấy năm qua, người lớn nhà họ Du đã bị đàm tiếu sau lưng rất nhiều vì hôn sự của cô Du, bây giờ có nhà giàu bằng lòng cưới hỏi đàng hoàng đứa con gái bị từ hôn hai lần của họ, còn cho người đến long trọng đón Du Tiểu Thanh, chuyện này có thể xem như rửa sạch nỗi nhục nhã, Bồ Tát hiển linh.
Còn sau khi kết hôn thế nào là chuyện của phương Bắc. Qua Trường Giang lại qua Hoàng Hà, người trong thôn chưa từng quan tâm đến chuyện bên ngoài dòng kênh. Chuyện mà người trong thôn không quan tâm, nhà họ Du cũng không quá quan tâm.
Nhưng cái làm nhà họ Du tức giận là Du Tiểu Thanh không biết điều, mấy lần từ chối bà mai. Một người phụ nữ quá lứa lỡ thì bị từ hôn hai lần mà lại xem thường người ta.
Đầu tiên cô ấy nói người kia lớn tuổi, mẹ cô ấy nói lớn tuổi mới biết thương cô ấy. Cô ấy suy nghĩ hai đêm, lại nói hôn sự này kỳ quặc ——
Người kia đã không quan tâm chuyện cô Du bị từ hôn hai lần, cũng không quan tâm đến vết bớt trên mặt cô ấy, xem ra yêu cầu của ông ấy đối với vợ lẽ không cao. Ông ấy giàu có như vậy, sao không có người phụ nữ bản địa nào cưới ông ấy, sao lại vượt Trường Giang và Hoàng Hà, đi đến Thiệu Hưng xa xôi để hỏi cưới?
Du Tiểu Thanh vừa khóc vừa gào mấy ngày, nhưng không ai nghe cô ấy, có lần Du lão gia còn chê cô ấy ầm ĩ trên bàn ăn, lại nhốt cô ấy lên căn gác xép đã từng nhốt người vợ lẽ.
“Nhốt nó mấy đêm là được, cũng tại Tam gia không biết dạy bảo!” Du lão gia nói.
Đúng như dự đoán, ngày đầu cô Du còn kêu gào trên gác xép, ngày thứ hai đã im lặng. Ngày thứ năm, cô ấy được đưa ra ngoài, hoàn toàn yên tĩnh, nhà họ Du sắp xếp thế nào, cô ấy cũng nghe theo. Mặc dù trước đây cô ấy nhát gan, nhưng vẫn ra dáng con gái trước mặt ba mẹ. Mà lần này ra khỏi gác xép, cô ấy lại không nói chuyện với ba mẹ nữa.
Gia nhân nói, hoặc là cô ấy không lên tiếng, hoặc nếu có lên tiếng thì cũng chỉ là cười lạnh.
Cô ấy cười lạnh từ lúc bà mối rời đi cho đến lúc sính lễ được giao đến. Thợ may lấy số đo để may váy cưới, cô ấy cười lạnh. Mẹ cô ấy vào phòng dặn dò cô ấy quy tắc sau khi cưới, cô ấy cười lạnh. Gia nhân đàm tiếu sau lưng cô ấy, vừa quay đầu lại, họ nhìn thấy Du Tiểu Thanh im lặng đứng phía sau, không nói gì, chỉ cười lạnh.
“Mau gả cô ấy đi đi.” Mọi người trong nhà họ Du âm thầm truyền tai nhau, “Gả ra ngoài rồi thì yên tâm.”
Lần duy nhất cô ấy không cười lạnh là khi nhìn bức chân dung mà cô Vu đã nhận mình vẽ cho cô ấy trong lớp xóa mù chữ. Sau khi rửa sạch hoài nghi, bức chân dung được treo trong phòng ngủ của cô ấy, nghe nói đến chuyện này, Du lão gia còn tỏ vẻ từ bi, ông ấy căn dặn: “Vậy thì cứ xem như của hồi môn, đưa đến phương Bắc đi.”
Ngày mai cô ấy sẽ rời khỏi nhà, sáng sớm hôm nay, gia nhân cũng lấy bức tranh đi, cho vào rương như mấy món đồ cưới khác. Bây giờ, phòng của cô Du trống rỗng, chỉ còn một chiếc giường, một chiếc ghế, một bộ váy cưới mới được treo trên tường.
Ngoài trời tuyết rơi, trong nhà cũng không có hơi người. Cô Du cười lạnh cả ngày, dù ngày mai cô ấy sẽ rời đi, nhưng cũng không ai muốn đến gần cô ấy, kể cả ba mẹ của cô ấy.
Nói xong mấy lời làm người ta khó chịu, cô ấy cười lạnh lần cuối với mọi người trong nhà họ Du, một nụ cười làm người ta lạnh sống lưng.
Chỉ có một gia nhân mặt tròn còn tốt bụng một chút, đi theo cô Du đến cửa phòng ngủ, nói với cô ấy: “Tiểu thư, chúng tôi đã xếp quần áo dày của cô vào rương, nếu ngày mai cô lạnh thì cứ bảo họ đặt một bộ trên xe ngựa cho cô. Tôi chưa từng đi về phía Bắc sông Hoàng Hà, người ta nói ở đó rất lạnh.”
Cô Du quay đầu, không ngờ cô ấy không cười lạnh, chỉ đưa tay sờ mấy lọn tóc trên thái dương của gia nhân, nói với cô ấy: “Vậy sao? Không thể lạnh hơn nhà họ Du được.”
Cô ấy nhìn cô Du, vừa hiểu vừa không hiểu lắm, tưởng cô Du nói đến chuyện chiếc bếp lò trong phòng mình bị lấy đi. Cô ấy nói: “Tiểu thư, hay là tôi bảo họ mang bếp lò trở lại? Họ vội vàng quá.”
“Không cần.” Du Tiểu Thanh nói, “Tôi không cần dùng, cảm ơn cô.”
Lúc này, cô ấy không lạnh lùng như người khác nói, thậm chí còn rất ân cần. Cô ấy nhìn gương mặt tròn xoe đối diện, lại hỏi: “Cô đã gặp Nhị tiểu thư của nhà họ Vu chưa?”
“Chưa từng gặp.” Gia nhân thật thà nói.
“Cô mà nhìn thấy cô ấy thì sẽ nhận ra ngay, cô ấy không giống chúng ta, cô liếc mắt một cái cũng có thể nhìn ra điểm khác biệt.” Cô Du nói, “Nếu sau này cô có gặp cô ấy, làm phiền cô chuyển lời của tôi đến cô ấy.”
“Cô nói với cô ấy, trên đời này có rất nhiều chuyện không thể thương lượng được… Chỉ có vỡ tan tành và nhào nặn lại từ đầu.”
“Tiểu thư, tôi không hiểu.”
“Cô không cần hiểu, tôi cũng vừa mới nghĩ ra. Tôi ngu dốt cả đời, đây là chuyện duy nhất mà tôi hiểu rõ. Đến lúc nghĩ ra thì không còn kịp nữa.”
Nói xong, Du Tiểu Thanh về phòng, đóng cửa. Gia nhân kia ngây người nhìn chằm chằm vào bóng dáng đang ngồi trong phòng, sờ mấy lọn tóc trên thái dương mà cô Du vừa sờ, sau đó xoay người rời đi.
Ngày đó tuyết rơi nặng hạt, tuyết phủ một lớp thật dày, đè gãy cành khô. Gia nhân mặt tròn ngủ ngon lành giữa đêm tuyết rơi, vì ngủ bên bếp lò trong nhà bếp nên cô ấy không bị lạnh.
Nhưng hôm sau cô ấy thức dậy cực kỳ sớm, lúc trời còn chưa sáng. Cô ấy bị tiếng thét chói tai của một gia nhân khác đánh thức, chói tai đến mức lớp tuyết vừa dày vừa nặng cũng không hấp thu được, chỉ có thể vang vọng khắp dinh thư nhà họ Du.
“Cô Du…”
Giọng nói kia cao vút, giống như ma quỷ khóc trong đêm tuyết.
“Treo cổ…”
Mấy chữ này len lỏi qua khe cửa của nhà họ Du, lan dọc dòng sông nhỏ hẹp, kèm theo tuyết trắng rơi trong đêm, lan truyền suốt mùa đông ở Thiệu Hưng.