Đại Thượng Hải (hai)
Ánh sáng trắng chói mắt, ban đầu Tống Kỳ còn hoang mang, sau khi hoàn hồn mới biết chuyện đã hỏng bét. Vu Mạn Di đang tức giận, khi cô tức giận, anh không thể khống chế cô.
“Sao anh không bao giờ nói thật với tôi thế!” Vu Mạn Di càng nói càng giận, “Lúc ở Thiệu Hưng thì nói đi là đi, không bao giờ nói với tôi là anh đi đâu. Chuyện lớn như đi Thượng Hải mà cũng chỉ đưa cho tôi một mẩu giấy, không giải thích gì với tôi.”
“Bây giờ đến chuyện Tề Tụng cũng là anh lừa gạt tôi, tôi gửi gắm nhiều lời cho Tề Tụng trước mặt anh như vậy, anh cứ âm thầm chế giễu tôi!”
“Tôi không có chế giễu!” Tống Kỳ giải thích, lại thấp giọng, “Cô nói nhỏ một chút, phòng của tôi không cách âm…”
“…Cốc!”
Anh chưa kịp nói xong, bên ngoài đã có tiếng gõ cửa.
Hai người họ im bặt.
Trong bóng tối chỉ có ánh sáng đèn pin leo lắt, Tống Kỳ nhanh chóng giật lấy rồi tắt đi. Sau đó, giọng nói tức giận của bà chủ nhà truyền đến từ ngoài cửa:
“Nói om sòm, om sòm, om sòm! Ban ngày đến làm báo ồn ào, ban đêm đến ngủ cũng ầm ĩ! Đợi Tống Kỳ trở về, tôi sẽ nói chuyện với nó, tôi cho nó thuê chứ không phải cho cả đám các người thuê… Hôm nay là đứa nào? Mở cửa ra!”
Con hẻm quá yên tĩnh, có lẽ ai cũng nghe thấy tiếng gào thét của bà chủ nhà. Vu Mạn Di sợ hãi đến mức im bặt, bị Tống Kỳ kéo áo nhốt vào phòng ngủ.
Không có đèn pin, anh lần mò tìm công tắc đèn điện. Anh bật lên, ánh đèn cam bao phủ phòng khách, chiếu sáng mớ hỗn độn trên sàn nhà.
Tống Kỳ nín thở đi mở cửa, thấy sắc mặt của bà chủ nhà chuyển từ tức giận sang ngạc nhiên, sau đó còn bất mãn hơn trước.
“Tiểu Tống!” Sư tử Hà Đông gầm rú, “Không phải cậu đang ở Thiệu Hưng dạy lớp xóa mù chữ sao? Trở về phải báo cáo, tôi đã nói hay chưa?”
“Nói, nói rồi…”
“Dẫn người khác về ở qua đêm cũng phải báo cáo.” Bà ấy tiếp tục chất vấn, “Nghe giọng nói này, hình như là nữ sinh? Cậu đưa con gái về nhà mình…”
Nói đến đây, gương mặt bất mãn của bà chủ nhà lại chuyển sang tò mò. Bà ấy nhìn quanh nhà một lát, phát hiện cửa phòng ngủ đóng chặt, dưới sàn phòng khách có một bộ chăn nệm đơn, giọng nói của bà ấy cũng dịu lại.
“Cũng đàng hoàng đấy.” Bà ấy nói, “Tôi ghét nhất người trẻ thời nay, tình yêu tình báo kiểu gì chẳng nằm chung giường.”
Cả căn phòng này không cách âm, nói gì đến cánh cửa phòng ngủ nhỏ xíu kia. Da đầu của Tống Kỳ tê dại, anh lập tức giải thích với bà chủ nhà, cũng sợ Vu Mạn Di nghe được thì xấu hổ: “Không phải tình yêu tình báo, chỉ là bạn học nữ bình thường.”
“Bạn học nữ nào?” Bà chủ nhà quấn chặt áo khoác trên người, ghé đến gần tra hỏi, “Mấy người, tóc dài hay tóc ngắn, cao thấp thế nào…”
“Dì, dì không nên nói vậy!” Mặc dù Tống Kỳ có khả năng tỏ ra bản lĩnh trong mọi tình huống, nhưng lần này cũng phải lên giọng, “Họ đến làm báo thôi, không có ai ở lại qua đêm!”
“À, chậc, chậc, chậc, tôi có nói ở lại qua đêm đâu, cậu hoảng hốt cái gì!” Bà ấy đảo mắt, “Gấp giải thích phải không, Tiểu Tống nhà mình thủ thân rất tốt, chưa từng đưa phụ nữ về nhà, còn không cho tôi vào nhà quét dọn giúp cậu ấy, bạn học nữ nghe chưa?”
Phụ nữ thật khó kiểm soát, tuổi nào cũng vậy, mà Tống Kỳ bất lực như vậy, làm gì kiểm soát được ai. Anh chỉ có thể kiểm soát cửa nhà mình. Anh đóng cửa lại, ngăn cách bà chủ nhà ngoài cửa.
“Sáng mai dẫn xuống nhà ăn sáng nhé!” Bà chủ nhà nói, cuối cùng cũng mang dép lê đi loẹt xoẹt xuống cầu thang.
Rốt cuộc căn phòng cũng yên tĩnh.
Tống Kỳ thở ra một hơi, lúc này mới quay lại cửa phòng ngủ. Anh đặt tay lên tay nắm cửa bằng đồng đã gỉ sét, dừng lại một lát, cuối cùng cũng vặn xuống, sau đó đẩy cửa ra.
Bà chủ nhà đến đây làm Vu Mạn Di sợ hết hồn, cô ôm chân rúc vào đầu giường của anh, chiếc áo trùm kín chân, cả người co cụm như một cái chuông, tóc dài rũ xuống lưng. Tống Kỳ kéo một chiếc ghế từ kệ sách đến bên giường, do dự ngồi xuống, phát hiện Vu Mạn Di đang cúi đầu lau nước mắt.
…Cô mắng người ta rồi vào đây lau nước mắt sao?
“Tôi sai rồi.” Tống Kỳ nói, “Ban đầu tôi chỉ muốn nghe cô nói về truyện dài kỳ, sau đó lại không có cơ hội giải thích nên quên mất.”
“Nhưng cũng không nghiêm trọng vậy chứ.”
“Cũng may bà chủ nhà không nhìn thấy, không thì nhất định bà ấy sẽ nghĩ là tôi bắt nạt cô…”
Anh dựng đèn pin lên bàn, đưa tay phải xoay nhè nhẹ, lại liếc mắt nhìn Vu Mạn Di. Lúc cô ầm ĩ thì cũng không đến nỗi, nhưng lúc cô khóc thì người ta không biết làm thế nào. Anh ghét bản thân viết nhiều truyện dài kỳ như vậy nhưng ngoài đời thật lại không biết làm gì, áp dụng vào chính mình, anh nghĩ ngợi thật lâu, lại nói: “Cô khóc trông khó coi quá đi.”
“Anh mới khó coi!” Vu Mạn Di ngẩng đầu phản bác.
Cô mắng anh, Tống Kỳ cảm thấy dễ chịu hơn.
Vu Mạn Di lại lau nước mắt, cuối cùng cũng có sức lực để nói chuyện.
“Anh đừng lừa tôi nữa được không?” Cô nói, “Mẹ hai nói lúc ra đi, ba tôi cũng lừa mẹ tôi, mẹ tôi để ba tôi đi, ba cũng không quay về nữa.”
Bàn tay đang xoay đèn pin của Tống Kỳ dừng lại, sau đó anh chậm rãi thu tay. Anh nắm chặt bàn tay, đặt lên đầu gối, trả lời cô: “Ừ.”
“Tôi cảm thấy anh không thành thật với tôi.” Cô nói, “Bốn người các anh đều không xem tôi là người trong nhóm.”
“Không có.” Tống Kỳ nói.
“Có, lúc bàn việc bên ngoài, các anh nghĩ tôi không hiểu nên không gọi tôi bàn bạc cùng.” Cô nói ra hết những lần mình bị ngó lơ, “Lần đầu anh đi mà không nói với tôi một tiếng là lần anh đi gặp trưởng phòng Hạ cùng thầy giáo.”
Lần này Tống Kỳ không phủ nhận.
“Lần thứ hai là lần anh đi tìm nhà báo để giải vây cho tôi. Anh không những không nói với tôi mà còn không nói với Phương Thiên. Tôi biết ơn những gì anh đã làm, nhưng tôi vẫn không hiểu, tại sao anh không nói trước với tôi?”
Tống Kỳ ngẩng đầu nhìn Vu Mạn Di, nghĩ ngợi một lát, giọng điệu trả lời cũng không chắc chắn lắm: “Tôi sợ mình làm không tốt, khiến cô thất vọng.”
“Tôi không sợ thất vọng, nhưng tôi không thích bị lừa gạt.” Vu Mạn Di nói, “Anh nên nói trước với tôi, tôi có thể hoàn thành kế hoạch với anh, chứ không phải chờ anh đến. Không phải lần đó chúng ta cùng nhau đối phó với nhà họ Du trong trường rất tốt sao?”
Lời cô nói rất có lý, Tống Kỳ không phải là người ngoan cố. Anh lại đưa tay về phía đèn pin, chậm rãi bật nó lên.
“Nếu nói hai chuyện này có gì bí ẩn…” Vu Mạn Di nói, càng lúc càng giở giọng đạo đức, “Vậy thì chuyện Tề Tụng không giống như vậy, chỉ đơn thuần là anh lừa gạt tôi. Rõ ràng anh đã quen lừa gạt người khác, anh làm vậy, sau này tôi sẽ không bao giờ tin anh nữa.”
“Đừng.” Tống Kỳ nói.
“Anh còn giấu tôi chuyện gì khác không? Tốt nhất là hôm nay nói luôn đi.”
“Không còn.” Tống Kỳ nói, ánh mắt không khỏi liếc nhìn về phía chiếc áo vest ở chỗ sâu nhất của giá treo đồ. Cũng may ánh sáng phòng ngủ mờ mịt, ánh mắt của anh cũng chỉ dao động một chút xíu.
Vu Mạn Di càng lúc càng khó bị lừa, cô bắt Tống Kỳ thề sau này tuyệt đối không giấu diếm cô chuyện gì nữa. Sau khi suy nghĩ một hồi, Tống Kỳ nói mới nói với cô, tổ tiên vì lời thề mà phải chịu nhiều thiệt thòi, ông bà có dạy con cháu nhà họ Tống không được thề thốt. Vu Mạn Di rất tức giận, nghĩ Tống Kỳ lại nói dối, nhưng anh còn lôi tổ tiên vào, tổ tiên chết rồi, không thể kiểm chứng được.
Hai người họ giằng co một hồi, rốt cuộc Tống Kỳ cũng nghĩ ra một giải pháp, anh lấy một tờ giấy trắng từ trong ngăn kéo.
“Tôi viết giấy nợ cho cô được không?” Tống Kỳ mở nắp một cây bút máy, anh ra khỏi nhà lâu như vậy, bút máy cũng đã khô mực, anh đành mở nắp một lọ mực, “Nhà họ Vu các cô lập nghiệp bằng cách cho tá điền thuê đất, mượn tiền, bây giờ tôi cũng làm tá điền của Vu Mạn Di.”
“Học nhiều như vậy mà làm tá điền cái gì?” Vu Mạn Di nghĩ về những người cực khổ đến nhà cô để giao lương thực, mặt mày phơi nắng đến nứt toác, bàn tay thô ráp như cối xay.
“Làm tá điền thì có gì xấu chứ?” Tống Kỳ nói, “Cơm ăn áo mặc của chúng ta đều phụ thuộc vào tá điền, giai cấp vô sản mới không có nguyên tội (*).”
(*) Là một tín điều của Hội thánh Công giáo, ám chỉ đến tình trạng mắc tội ngay từ khi sinh ra của tất cả mọi người, xuất phát từ sự sa ngã của Adam do ăn trái cấm trong Vườn Địa Đàng.
Anh vừa nói vừa trải tờ giấy trắng ra, rốt cuộc bút máy cũng được bơm đầy mực. Vu Mạn Di nhích ra mép giường, thấy Tống Kỳ lại dùng nét chữ đã cứu mạng anh, cũng là nét chữ từng làm anh lộ tẩy, viết lên tờ giấy trắng:
Tôi, Tống Kỳ, hôm nay lập giấy nợ này vì đã lừa gạt Vu Mạn Di nhiều lần, lại không thể phát thệ vì yếu tố khách quan. Giấy nợ này thay lời tôi nói.
Anh nợ cô cái gì chứ? Tá điền nợ ruộng đất và lương thực, ngân hàng cho vay tiền. Tống Kỳ nhấc ngòi bút khỏi tờ giấy, nghĩ ngợi một lát, lại nói với Vu Mạn Di: “Cô có thể viết lên mặt sau của giấy nợ này, cô viết cái gì thì tôi nợ cô cái đó. Những chuyện tôi lừa gạt cô trước đó tính là huề nhau được không?”
Trong lúc nói lời này, anh đã ký tên, lại cầm tờ giấy lên khỏi mặt bàn, đưa cho Vu Mạn Di. Cô nhìn xuống, chỗ viết món nợ thật sự trống trơn.
“Không có thời hạn sao?” Vu Mạn Di hỏi.
“Không có, tá điền như tôi sao dám thương lượng thời hạn với địa chủ chứ?” Tống Kỳ nói.
Chữ viết bằng bút máy của anh rất mạnh mẽ, mà mặt bàn gỗ cũng không cứng lắm, ngòi bút làm tờ giấy trắng lõm xuống. Vu Mạn Di chạm vào những chữ viết lồi lõm kia, sau đó ngẩng đầu, cuối cùng cũng tha mạng cho Tống Kỳ.
“Vậy tôi giữ tờ giấy này, khi nào nghĩ ra thì sẽ đòi anh.”
“Đòi là trả ngay.” Tống Kỳ nói.
Lúc này, rốt cuộc hồi kịch đầu tiên ở Thượng Hải cũng hạ màn. Tống Kỳ đứng lên, kéo dây công tắc đèn phòng ngủ, chỉ chừa lại ánh sao tràn vào từ bên ngoài. Vu Mạn Di nghe tiếng bước chân của anh nhỏ dần bên ngoài, hai mắt của cô cũng từ từ thích ứng với bóng tối.
Cô chớp mắt trong bóng tối, đột ngột xuống giường, lại lấy ra chiếc túi đựng tiền học phí của cô, nhét tờ giấy nợ vào trong.
…
Mình có mười sáu đồng, tiền lương vẽ tranh minh họa mới cho tờ báo là ba đồng, tổng cộng là mười chín đồng, hơn tiền học phí một đồng. Một đồng đó là để trả lại tiền vé tàu hỏa vừa đi vừa về cho Tống Kỳ.
Vu Mạn Di tính ra con số này trong lúc ăn sáng với Tống Kỳ, nghĩ đến chuyện hôm nay túi tiền của mình hoàn toàn trống trơn, trái tim của Vu Mạn Di rỉ máu. Nhìn thấy sắc mặt của cô, Tống Kỳ hỏi cô có muốn bắt đầu dùng đến giấy nợ không, muốn điền bao nhiêu thì điền, Vu Mạn Di từ chối thẳng.
Mặc dù cô xuất thân từ gia đình địa chủ, nhưng trong mắt cô không chỉ có tiền. Cô muốn giữ giấy nợ này cho thứ gì đó có giá trị hơn, mặc dù cô chưa nghĩ ra là cái gì.
Nhưng suy nghĩ này làm Tống Kỳ nơm nớp lo sợ, phải biết trên đời này, những thứ có thể quy đổi thành tiền đều không khó để đạt được, Vu Mạn Di không cần tiền, Tống Kỳ rất sợ cô muốn đòi mạng của anh.
Rõ ràng số phận của giai cấp vô sản không nằm trong tay của họ, còn địa chủ thì trời sinh đã là địa chủ, dù không có tư liệu sản xuất thì cũng có thể tạo ra giấy nợ từ hư không.
Để không chậm trễ thời gian, Tống Kỳ vẫn không ăn sáng trong hẻm, tránh bị bà chủ nhà bắt gặp và chất vấn. Hai người họ nhanh chóng ăn hết hoành thánh, sau đó đến trường hàm thụ trên đường Cát An. Phía trước đã có người xếp hàng, xem ra Lục Việt Đình thật sự nổi tiếng, không thiếu học trò.
Vu Mạn Di nhanh chóng đứng vào cuối hàng, lại đưa tay vào túi tiền, ngón cái xoa xoa mặt sau của mấy đồng bạc đại dương. Tống Kỳ dặn dò cô mấy câu, lại giơ tay gọi xe kéo, đi đến tòa soạn báo của nhà báo Hoắc để lấy ảnh của cô.
Tống Kỳ vừa đi, Vu Mạn Di đã cảm thấy hoang mang.
Cô rất ít khi ra ngoài một mình ở Thiệu Hưng, dù có đi thì cũng chỉ đi đến những nơi quen thuộc như Thành Đông. Đây là lần đầu tiên cô đến Thượng Hải, một mình đứng trên con đường đông đúc, xung quanh không có người quen, cô cảm thấy hơi căng thẳng… Có khi nào sẽ có người đến cướp túi tiền của cô không?
Nghĩ vậy, Vu Mạn Di lập tức đưa tay chạm vào túi tiền, nắm chặt thân áo, không ai có thể thò tay vào được.
Hàng người tiến lên, cô cũng đi về phía trước một bước. Trước mặt cô có bốn người, một người vừa rời đi, người phụ nữ đứng đầu ghé vào cửa sổ ghi danh hỏi gì đó.
Nhưng người đó mới nói mấy câu, Vu Mạn Di chợt nghe nhân viên bên trong khung cửa bực bội lớn tiếng:
“Phiền quá, phiền quá! Tôi đã nói rồi mà, thầy Lục nhà mình có thể đừng nhận nữ sinh nữa được không?”