Nhà ăn số Ba đông nghịt người. Vì căng tin sạch sẽ lại thuận tiện nên ngoài sinh viên và cán bộ giảng dạy, các ông bà già trong khu dân cư cạnh trường cũng đến xếp hàng mua cơm. Bởi vậy nếu đến muộn thì cơ bản sẽ không còn chỗ ngồi. May mà cô trợ giảng nhanh trí dẫn họ vào khu nhà ăn dành riêng cho dân tộc thiểu số.
Cô gái chớp chớp mắt, nói:
“Ở đây ít người hơn, cũng có thể mang đồ ăn từ ngoài vào. Chỉ là ăn xong phải tự mang khay ra ngoài thôi”.
Thực ra xét theo một ý nghĩa nào đó thì hai người ngồi ở đây cũng hoàn toàn chính đáng. Hai người lấy vài món xào. Quầy đồ ăn còn có cả cơm bốc tay và trà sữa mặn. Lục Yểu chẳng quan tâm có chính tông hay không, cũng gọi một phần.
Hạ Quy Sơn nhìn chiếc khay chất đầy thức ăn cao như núi trước mặt cậu, im lặng không nói.
“Em ăn hết được mà, thật đấy”. Lục Yểu nghiêm túc giải thích.
“Không được ăn hết”.
Hạ Quy Sơn dùng đầu đũa gõ nhẹ lên trán cậu một cái. Ngay lập tức bên cạnh vang lên tiếng hít khí cùng những tràng cười khe khẽ. Lục Yểu quay đầu nhìn sang, phát hiện mấy cô gái ngồi bàn bên cười tíu tít, mặt đỏ bừng ôm sách chạy biến đi.
Cậu chợt nhớ đến năm đầu tiên nhập học hình như cậu cũng từng có những ngày ăn cơm ở căng tin như thế. Hình như cũng từng có vài ba người bạn thân cùng học nhóm, gọi cậu đi chơi bóng, thậm chí còn có cả những buổi tập ở câu lạc bộ. Giờ đây tất cả dường như đã cách cậu rất xa.
Rõ ràng thời gian mới trôi qua chưa được bao lâu.
Hạ Quy Sơn gắp hết ớt xanh mà Lục Yểu gạt sang một bên, đổi cho cậu mấy miếng thịt sốt chua ngọt.
“Ngưỡng mộ à?”
Lục Yểu không lên tiếng, chỉ cắn đầu đũa, lại bị Hạ Quy Sơn gõ thêm một cái.
“Nhả ra”.
Lục Yểu ngẩng đầu, bắt gặp ánh mắt bình thản của anh.
“Mau ăn đi”. Hạ Quy Sơn cúi đầu tiếp tục nhặt ớt xanh. “Ngày mai đưa em đi dạo phố mua ít đồ, buổi chiều đi gặp một người với anh”.
Thành phố Giang vừa trải qua một cơn mưa xuân, không khí ẩm ướt và dính nhớp, lá cây hai bên vỉa hè tỏa ra mùi hăng hăng.
Quán cà phê nằm trên một con đường nhỏ yên tĩnh, hai bên là những căn biệt thự kiểu Pháp. Ngoài ô cửa kính sát đất, người qua lại lác đác, là một nơi rất thích hợp để bàn công việc.
Hạ Quy Sơn và Lục Yểu đến sớm, chọn một bàn trong góc sâu nhất, quay lưng về phía cửa. Lục Yểu ngoan ngoãn gọi một ly trà trái cây nóng. Hạ Quy Sơn gọi một ly cà phê đen bình thường nhất, không đường, không sữa.
Bàn bên có bốn người đang cãi nhau, ban đầu hai người họ không để ý đến nhưng giọng nói the thé chua ngoa của bà lão thực sự quá chói tai, họ không muốn nghe cũng khó.
“Có ai làm dâu như cô không hả? Về đến nhà là nằm vật ra ghế sô pha, bát không rửa, nhà không lau, bài tập của bé nhà tôi cũng chẳng buồn ngó ngàng. Cái thân già này ngày nào cũng phải làm trâu làm ngựa cho các người…”
Một giọng phụ nữ trẻ hơn cất lên, cố kìm nén nhưng vẫn nghe rõ lửa giận đang cuồn cuộn.
“Mẹ, con đi làm cả ngày cũng mệt lắm. Việc nhà chúng con có thể chia nhau làm, dựa vào đâu mà con phải làm hết?”
“Ôi thôi đi. Chia nhau? Nói thì hay lắm. Thế tôi hỏi cô, tiền của con trai tôi đâu? Ngày nào chuyển phát cũng chất đống trước cửa. Người ta ở tầng trên tầng dưới đều tưởng nhà tôi mở điểm nhận hàng chuyển phát ấy chứ. Sau lưng nói khó nghe đến mức cái mặt già này chẳng biết giấu vào đâu!”
“Con tiêu tiền do con tự kiếm!”. Giọng người phụ nữ cuối cùng cũng vỡ òa. “Liên quan gì đến anh ta? Liên quan gì đến mẹ? Với lại mỗi tháng anh ấy có mấy nghìn tệ tiền lương, đủ làm được cái gì?!”
Lục Yểu thích thú hóng chuyện, đĩa bánh quy miễn phí trên bàn chẳng mấy chốc đã bị cậu quét sạch bách. Hạ Quy Sơn thấy buồn cười, gọi thêm cho cậu một đĩa nữa, còn mình thì nghiêng người lướt điện thoại.
Lúc này một giọng đàn ông chen giọng vào:
“Việc em tiêu tiền hoang phí là sự thật. Mẹ anh cũng chỉ nghĩ cho gia đình này thôi. Em nhìn lại mình xem, chẳng có dáng vẻ của một người vợ gì cả, làm mẹ cũng chẳng ra làm mẹ…”
“Tôi làm mẹ chỗ nào không tốt? Chuyện của Bối Bối anh từng hỏi đến chưa?”
Giọng người phụ nữ run lên. Người đàn ông như tìm được vũ khí sắc bén hơn, bắt đầu kể vanh vách từng “tội trạng” của cô.
“Anh nói từ lâu rồi, đàn ông thì phải ra dáng đàn ông. Em nhìn xem bây giờ nó thành cái dạng gì rồi. Được nuông chiều quá mức, động tí là ốm. Nói chuyện nhỏ như tiếng muỗi. Suốt ngày chơi toàn mấy thứ gì đâu, y như con gái!”
“Lưu Tinh, anh là đồ khốn nạn!”. Người phụ nữ đột ngột đứng bật dậy. Chiếc ghế bị đẩy ra ma sát mạnh xuống sàn phát ra âm thanh chói tai.
“Con trai do tôi sinh ra, tôi nuôi dạy thế nào không đến lượt các người chỉ tay năm ngón! Tôi nói cho anh biết, chúng ta nhất định phải ly hôn! Tôi chắc chắn sẽ giành quyền nuôi con! Anh cứ chờ nhận thư của luật sư đi!”
Trong quán cà phê vang lên một tràng âm thanh kéo ghế chói tai. Chẳng mấy chốc, người phụ nữ tức giận nắm chặt tay một cậu bé chừng mười mấy tuổi bước ra khỏi quán, chỉ còn bà lão đang lầm bẩm nói mấy câu không rõ và người đàn ông ngồi tại chỗ nghẹn ngào.
Lục Yểu nhìn theo bóng lưng hai mẹ con thật lâu. Mãi một lúc sau Hạ Quy Sơn mới nhận ra, anh nghiêng đầu hỏi:
“Sao vậy?”
Lục Yểu thu hồi ánh mắt: “Không có gì. Chỉ là nhớ đến dáng vẻ ngày trước Lương Tiểu Minh dẫn em đi thương lượng với Lục Chính Đông”.
Thực ra đó thậm chí còn chẳng thể gọi là thương lượng. Ở một đầu cán cân là người đàn ông nắm trong tay quyền lực, tiền bạc, địa vị xã hội và quyền quyết định tuyệt đối. Phía bên kia chỉ là một đứa trẻ chưa đủ khả năng tự bảo vệ mình và một người phụ nữ bệnh tật quấn thân.
Điều Lục Yểu nhớ rõ nhất là bàn tay Lương Tiểu Minh nắm lấy tay cậu, đầu ngón tay lạnh buốt, lực siết mạnh đến mức khiến cổ tay cậu đau nhức. Hết lần này đến lần khác, bất kể Lục Chính Đông mềm mỏng dụ dỗ hay cứng rắn uy h**p, bất kể ông ta sỉ nhục và chà đạp họ thế nào, tấm lưng gầy gò của bà vẫn luôn thẳng tắp.
“Rõ ràng không phải chuyện đã lâu, vậy mà cảm giác như đã qua cả thế kỷ”.
Cậu nhìn về dòng xe cộ tấp nập ngoài cửa sổ. Sau cơn mưa ánh mặt trời đã ló rạng.
Có những người chỉ cần còn đi bên bờ sông thì sớm muộn gì cũng sẽ có lúc bị ướt giày, trượt chân ngã xuống. Điều họ chờ đợi chính là cơ hội ấy.
Người Hạ Quy Sơn hẹn gặp tên là Ngô Bằng Trình, là người quen cũ của anh tại Viện Khoa học Nông nghiệp thành phố Giang. Lão Ngô phong trần mệt mỏi chạy tới. Ông mặc một chiếc áo polo trơn, xách theo chiếc cặp tài liệu kiểu cũ, gương mặt vuông ngăm đen nghiêm nghị không cười.
“Xin lỗi, để hai người đợi lâu rồi”. Vừa ngồi xuống ông đã đi thẳng vào vấn đề.
Ông kéo khóa chiếc cặp tài liệu mang theo, lấy ra một túi hồ sơ giấy da bò không có ký hiệu gì đưa cho Hạ Quy Sơn.
“Có kết quả rồi. Đúng như cậu đoán”.
Hạ Quy Sơn nhận lấy túi hồ sơ, không vội mở ngay. Anh gọi thêm một ly latte nhiều đường nhiều sữa rồi gọi thêm vài đĩa bánh ngọt.
Tốc độ đọc tài liệu của anh rất nhanh, ánh mắt lướt qua những bảng số liệu dày đặc toàn thuật ngữ chuyên ngành, cuối cùng dừng lại ở mấy dòng chữ in đậm trong phần kết luận tóm tắt:
“Ô nhiễm tổng hợp kim loại nặng.”
“Chức năng sinh thái của đất bị tổn hại nghiêm trọng.”
“Khác biệt cực kỳ rõ rệt so với khu vực đối chứng.”
Những con số lạnh lùng thể hiện mức độ vượt chuẩn khiến người ta nhìn mà kinh hãi.
Trong quán cà phê, tiếng nhạc cổ điển lặng lẽ ngân vang hòa cùng tiếng ô tô thỉnh thoảng lướt qua bên ngoài cửa sổ. Phục vụ mang ly latte và bánh ngọt tới. Hạ Quy Sơn đẩy chiếc bánh kem nhỏ đến trước mặt Lục Yểu, khẽ hất cằm ra hiệu cho cậu ăn.
Lão Ngô bưng cốc cà phê nóng lên, uống liền một hơi.
“Với mức độ này, ảnh hưởng tới đất nghiêm trọng đến đâu?”
Lão Ngô im lặng một lúc rồi đáp:“Hết cứu rồi”.
“Những chất như chì và cadimi sẽ tích tụ trong đất, bị cây trồng hấp thụ, đặc biệt là các loại cây lấy củ hoặc rau lá. Với nồng độ thế này, nông sản trồng ra người và gia súc đều không thể ăn trực tiếp, chưa nói đến hệ vi sinh vật và hoạt tính enzyme trong đất, cơ bản đều bị phá hủy. Chu trình tuần hoàn dinh dưỡng trong đất bị cắt đứt, đất sẽ dần bị chai cứng, bị chua hóa. Đây không phải chuyện luân canh hay bỏ hoang vài năm là có thể hồi phục, mà là sự hủy hoại tận gốc”.
Nói đến đoạn kích động, lão Ngô đập mạnh xuống bàn một cái khiến nhân viên phục vụ cũng phải quay đầu nhìn sang.
Giải thích như vậy thì ngay cả Lục Yểu cũng hiểu. Tội nghiệt mà Lục Chính Đông gây ra đã khiến mảnh đất ấy chết đi. Giun đất không còn đào hang, rễ cây không thể tiếp tục đâm sâu. Dù bón bao nhiêu phân, vùng đất ấy cũng rất khó lấy lại sức sống. Cậu nhớ đến vườn cây ăn quả xanh tốt phía sau khu homestay. Nhớ đến sườn núi Hanh Diệp Nhĩ phủ đầy màu xanh và những đàn bò đàn cừu béo khỏe.
Lão Ngô cau mày lo lắng: “Còn một vấn đề nữa cậu phải tính đến: dòng nước, gió và sự di chuyển của bụi. Đặc biệt vào mùa mưa, phạm vi chất ô nhiễm phát tán theo dòng chảy trên bề mặt sẽ còn lớn hơn kết quả đo được. Không chỉ có mảnh đất bị ô nhiễm là nơi trực tiếp chịu ảnh hưởng. Ngay cả ngọn núi của cậu cũng có thể bị liên lụy”.
Hạ Quy Sơn nâng tách cà phê đen đã nguội, vị chua xen lẫn vị đắng lan khắp khoang miệng.
Trong lúc họ đang trò chuyện thì cửa quán cà phê lại được đẩy ra, một cô gái tóc ngắn, dáng người cao ráo bước nhanh về phía họ. Trông cô chỉ khoảng hai mươi bảy, hai mươi tám tuổi. Chiếc áo khoác màu xám tro phối với quần cargo màu kaki khiến cô vừa gọn gàng vừa mạnh mẽ, trên vai đeo một chiếc túi vải canvas màu xanh đậm. Cô gái rất phóng khoáng, đi thẳng tới bàn chào lão Ngô.
“Xin lỗi thầy Ngô, em đến muộn”.
“Không sao, thầy cũng vừa tới thôi”.
Lão Ngô nở nụ cười hiền hòa, quay sang Hạ Quy Sơn và Lục Yểu.
“Giới thiệu một chút nhé, đây là Chu Đình. Cô ấy làm truyền thông tự do về môi trường và du lịch nhân văn, cũng xem như học trò cuối cùng của thầy tôi”.
Ông lại nói với Chu Đình: “Đây chính là ông chủ Hạ Quy Sơn mà thầy từng nhắc với em. Những giống cây trồng chuyên dụng cho vùng cao của Viện Khoa học Nông nghiệp đều là dự án hợp tác với cậu ấy”.
Chu Đình rất tự nhiên đưa tay ra bắt, tiện thể gật đầu chào Lục Yểu.
“Chào ông chủ Hạ. Chào hai anh”.
Hạ Quy Sơn khẽ gật đầu đáp lại.
“Tiểu Chu vẫn luôn hứng thú với hệ sinh thái vùng cao và văn hóa dân gian, cũng góp phần thúc đẩy không ít dự án hợp tác thiết thực, còn từng đoạt giải báo chí nữa”.
Giọng lão Ngô khen cô tự hào như đang khen con cháu nhà mình.
“Tôi từng kể với em ấy về tình hình ở Khương Lan, em ấy thấy rất thú vị, là một góc tiếp cận rất hay. Đúng lúc lần này em ấy cũng đang ở thành phố Giang làm một cuộc phỏng vấn nên tôi nghĩ dẫn em ấy tới làm quen trước, biết đâu sau này có dịp sang chỗ cậu xem thử”.
Chu Đình gọi một ly trà nóng, nghe thầy Ngô nói vậy cô hơi ngượng.
“Đâu có, đâu có. Em viết rất chậm, cũng khá tùy hứng, chuyện gì cũng tin vào duyên. Nhưng đúng là em rất hứng thú với Khương Lan. Nếu sau này có cơ hội đến đó, hy vọng được ghé thăm anh, xem công việc lai tạo giống cây và khu homestay của anh”.
Hạ Quy Sơn ôn hòa đáp: “ Được chứ, lúc nào cũng hoan nghênh”.
Mọi người đang trò chuyện thì chiếc điện thoại mới đặt trên bàn của Lục Yểu bỗng hiện thông báo. Chiếc điện thoại này là món quà Hạ Quy Sơn tặng cậu trong chuyến đến thành phố Giang lần này. Hình nền màn hình chờ là bức ảnh Khương Lan do chính Lục Yểu chụp. Chu Đình vô tình liếc thấy, hai mắt lập tức sáng lên. Cô hỏi nguồn gốc bức ảnh, Lục Yểu cũng không hề giấu giếm, mở cho cô xem đủ loại ảnh mình chụp trong khoảng thời gian gần đây. Hai người ghé sát vào nhau, ríu rít trò chuyện đầy thích thú.
Lão Ngô dường như đã hoàn thành nhiệm vụ quan trọng nhất của mình, liền quay sang trò chuyện với Hạ Quy Sơn về một dự án cây trồng vùng cao mới của Viện Khoa học Nông nghiệp. Vừa trò chuyện Hạ Quy Sơn vừa nhanh tay gửi tin nhắn cho Ca Tang.
[Đồng chí Ca Tang, giao cho cậu một nhiệm vụ]