· Etude · Op.16: [Quà đáp lễ]
Không khí trong phòng khách như đông cứng lại.
Sự yên lặng kỳ lạ khiến bàn tay đang giữ bản nhạc của Aurora khựng giữa không trung, gần như chẳng dám hạ xuống. Cô lặng lẽ quan sát biểu cảm trên gương mặt François. có kinh ngạc, có sững sờ, cũng có hoài nghi, dường như còn thấp thoáng chút tức giận bị kìm nén, khiến những đường nét vốn ôn hòa nơi anh trở nên sâu thẳm và phức tạp hơn hẳn.
Trái tim của Aurora chợt hụt đi một nhịp.
Lẽ nào... cô nói sai điều gì rồi sao?
Nhưng mà... nếu François không thích nhạc của Liszt, vậy tại sao anh lại tặng cô tuyển tập Études của nghệ sĩ dương cầm ấy chứ? Đặc biệt là Chopin và Liszt — đó vốn là hai phong cách hoàn toàn đối lập.
Liszt giống như kỹ thuật cứng trên phím đàn, chú trọng thử thách kỹ năng ngón tay của người diễn tấu, còn Chopin nên được xếp vào dạng kỹ thuật mềm, đòi hỏi sự xử lý nội tâm tinh tế và sâu sắc hơn. Dĩ nhiên điều đó không có nghĩa hai người hoàn toàn đối nghịch. Họ chỉ khác trọng tâm mà thôi, bởi suy cho cùng, Liszt cũng có những tác phẩm giàu chiều sâu nội hàm, còn Chopin cũng từng viết nên những đoạn nhạc khó đến mức muốn bẻ gãy cả đầu ngón tay.
Aurora bối rối nhìn chằm chằm cuốn Études của Liszt trong tay, lòng đầy hối hận.
Chỉ hận không thể quay lại vài phút trước để bịt miệng mình trước khi cô bắt đầu suy diễn quá mức.
Rõ ràng chỉ cần thẳng thắn nói với đối phương rằng mình "rất thích, vô cùng vui vẻ" là được rồi cơ mà? Ai quy định thích nhạc Liszt thì nhất định phải ghét Chopin chứ?
Chopin đâu có lỗi. Chắc chắn là vì cô đã quá thường xuyên nhắc đến cái tên ấy trước mặt vị hôn phu nên mới khiến anh không vui, trong khi anh vốn là người mang quà đến cho cô.
Đây quả thực là chuyện tệ hại nhất cô từng làm kể từ sau khi xuyên không đến thế giới này.
Cô đã phụ mất tấm lòng của một người. Một quý ngài vẫn luôn dành cho cô thiện ý ngay từ đầu.
Sao cô có thể chậm hiểu đến vậy chứ?
Sao lại ngốc nghếch đến thế?
Vành mắt của Aurora đỏ hoe. Chỉ cần cho phép thôi, nước mắt gần như sẽ trào xuống ngay giây tiếp theo.
"...Aurora, em nói đúng... tôi, quả thật, rất thích, nhạc của, Liszt..." Giống như đã từ bỏ chống cự, hoặc đem toàn bộ bất đắc dĩ hóa thành một tiếng thở dài. Giọng nam ôn hòa mang theo ý cười nhàn nhạt, từng chữ từng chữ ngắt quãng rõ ràng. Tựa như nghiến răng nghiến lợi mà vẫn ung dung thản nhiên. Mâu thuẫn là thế, nhưng cuối cùng vẫn xác nhận suy đoán của thiếu nữ.
"À, François, vậy thì tốt quá rồi..." Sắc đỏ nơi đôi mắt dần tan đi. Chỉ là đôi đồng tử màu hổ phách của Aurora sau khi ngấn lệ lại càng trở nên long lanh hơn.
"Em đàn cho anh nghe nhé? Em cũng rất giỏi nhạc của Liszt đó—"
Ánh mặt trời dường như lại quay về bên người thiếu nữ. Cô xoay người trải bản nhạc lên giá đàn, vui vẻ ngồi xuống mở nắp dương cầm, ánh mắt đầy mong đợi hướng về chàng thanh niên đang đứng cạnh cây đàn.
Sợ anh chưa hiểu rõ trình độ của mình, cô lại sốt ruột bổ sung: "Những khúc như 'Mazeppa', 'La Chasse', 'Feux Follets' em đều chơi được hết. Chỉ cần là Liszt mà anh muốn nghe, em đều có thể đàn cho anh nghe."
"..."
Không hiểu vì sao, Aurora phát hiện ánh mắt François nhìn mình càng lúc càng phức tạp hơn.
"Aurora, tôi không ngại... em đàn Chopin cho tôi nghe đâu. Ý tôi là, bất kể em đàn bản nào, tôi cũng đều muốn nghe."
"François, em không cố tỏ ra mạnh mẽ đâu. Xin anh hãy tin em, em thật sự chơi Liszt rất tốt, tuyệt đối sẽ không phá hỏng khúc nhạc anh yêu thích nhất!"
"..."
Thiếu nữ dường như nghe thấy một tiếng thở dài đầy thất bại.
Nhưng khi cô quay đầu tìm kiếm nguồn cơn phát ra âm thanh ấy, tiếng thở dài kia lại tan biến như thể chỉ là ảo giác của riêng cô.
"Vậy thì... bản số mười một cung Rê giáng trưởng... và bản cuối cùng cung Si giáng thứ đi..."
Dù thấy cách François ngắt câu có chút kỳ lạ, Aurora vẫn rất vui vì cuối cùng cũng biết anh muốn nghe tác phẩm nào.
'Harmonies du soir' — 'Hòa âm đêm tối'.
Và 'Chasse-neige' — 'Đuổi tuyết'.
Quả nhiên đều là những khúc nhạc rất hợp với hình tượng François trong ấn tượng đầu tiên của cô.
Chỉ là bình thường các nhà văn đều sẽ gọi rõ điệu tính của tác phẩm thay vì tên nhạc khúc sao?
Xem ra anh thật sự rất yêu thích Liszt.
Bản nhạc trên giá nhanh chóng được lật đến trang cuối. Những ngón tay thon dài không chút do dự mà hạ xuống, tiếng đàn bắt đầu ngân vang khắp căn phòng.
Thiếu nữ say mê bên phím đàn.
Thiếu niên ngồi trên sofa, siết chặt hai tay, mỉm cười lắng nghe.
Tất cả hợp lại thành một bức tranh đẹp đến nao lòng.
...
Đến trưa, Petit bắt đầu bày món ăn lên bàn. Bà gõ nhẹ mặt bàn vài cái, nhắc Aurora đặt bản nhạc xuống để chuẩn bị dùng bữa.
Thiếu nữ lưu luyến v**t v* những nốt nhạc trên trang giấy. Từ sau khi François nghe xong hai bản nhạc rồi rời đi, cô vẫn luôn ngồi bên bàn ăn nghiền ngẫm tuyển tập của Liszt, mặc dù giữa cô và những etude này từ lâu đã quen thuộc vô cùng.
Khi khép bìa sách lại, một hàng chữ in khác kiểu bất chợt lướt qua trước mắt Aurora.
Vì tò mò, cô lại lật đến trang tiêu đề.
Góc phải bên dưới dường như có một chữ ký.
F. Liszt.
"Li... Liszt?!"
Aurora chống tay lên bàn mà bật đứng dậy, đến mức chiếc ghế phía sau cũng bị kéo bật ra thành tiếng.
"Aurora, dáng vẻ của một quý cô—"
"Ôi vú Petit, con không thể bình tĩnh nổi nữa rồi. Vú không biết bản nhạc này quý giá đến mức nào đâu..."
"Vậy sao? Vú chẳng thấy nó khác gì mấy cuốn sách bình thường cả."
"Trên đó có chữ ký của Liszt! Vú ơi, đó là một trong những nghệ sĩ dương cầm vĩ đại nhất thế giới. Trời ơi, François vậy mà lại tặng nó cho con... nhất định đây là vật sưu tầm quý giá của anh ấy —" Aurora nâng bản nhạc lên, trân trọng khép lại thật nhẹ, rồi cẩn thận đặt trở về giá đàn.
Niềm kích động trong lòng không sao diễn tả nổi.
Cô chạy đến trước mặt Petit, nắm lấy hai tay bà, vui vẻ xoay vòng quanh bà như một đứa trẻ.
"Vú ơi, con hạnh phúc quá đi mất, không được, con nhất định phải tặng François một món quà đáp lễ."
Đợi đến khi thiếu nữ ngừng xoay, cô nhìn thấy người lớn tuổi đang nhướng mày, nở một nụ cười giả tạo chuẩn mực đến mức sách giáo khoa với cô.
"Tiểu thư à, cho dù con có làm vú chóng mặt đi nữa, vú cũng sẽ không mềm lòng trước màn làm nũng của con đâu. Muốn tặng quà cho cậu Pichon thì được thôi, nhưng bà già này tuyệt đối sẽ không tài trợ thêm đồng nào cả."
*
Aurora đứng trước một cửa hiệu lâu đời ở Paris, chần chừ xoa xoa hai tay.
Cô vừa bước xuống xe ngựa. Dù Petit đã nói sẽ không hỗ trợ cô bất cứ khoản nào, bà vẫn gọi giúp cô một chiếc xe thuê. Sau khi trả tiền xe xong, bà còn nhét vào tay cô một đồng bạc — một franc, vừa đủ tiền cho chuyến về.
J. Herbin.
Một cửa tiệm mực lâu đời của nước Pháp.
Đây là món quà đáp lễ tốt nhất mà Aurora có thể nghĩ ra, vừa phù hợp với thân phận nhà văn của François, vừa nằm trong khả năng chi trả của cô lúc này. Cánh cửa tiệm vừa được đẩy mở, cơ quan bên trong lập tức chuyển động, kéo theo chiếc chuông đồng treo dưới mái hiên vang lên tiếng leng keng trong trẻo.
Cửa hàng rộng lớn lại yên tĩnh đến lạ thường. Ngoài những kệ hàng được sắp xếp chỉnh tề và các tủ kính trưng bày rực rỡ đủ loại sản phẩm, nơi đây gần như chẳng có thêm bất kỳ vật trang trí nào khác.
Ở quầy đối diện Aurora, một ông lão đeo kính một mắt cùng chàng thanh niên thắt nơ đen đồng thời ngừng cuộc trò chuyện, cùng đưa mắt nhìn về phía cô.
"Ồ, có khách đến rồi. Lão Herbin, ông cứ tiếp tục làm việc đi, lát nữa chúng ta nói tiếp."
"Chào buổi chiều, tiểu thư. Xin hỏi tôi có thể giúp gì cho cô?"
Đang thắc mắc vì trong tiệm chẳng thấy nhân viên phục vụ đâu, Aurora lúc này mới nhận ra người đàn ông ôn hòa trước mặt chính là chủ tiệm.
Cô bước đến quầy, thành thật nói rõ mục đích: "Chào ngài, tôi muốn tặng ai đó một món quà... Anh ấy là nhà văn, nhưng nhìn nhiều giấy bút mực như vậy, tôi thật sự không biết nên chọn thế nào..."
Ông chủ gõ nhẹ lên mặt kính, bật cười: "Nhà văn à— Victor, tôi nghĩ cậu hẳn sẽ rất vui lòng cho vị tiểu thư này vài lời khuyên?"
"Ông đúng là biết lợi dụng người khác đấy, ngài Herbin." Chàng thanh niên bật cười khẽ đáp lại ông chủ tiệm.
Ánh mắt của anh mang theo vài phần sắc bén, lịch thiệp gật đầu với Aurora.
"Nếu tiểu thư không phiền, tôi có thể nói đôi câu. Dĩ nhiên, lão già kia mới thật sự là chuyên gia."
"Từ thân bút, ngòi bút, giấy viết cho đến mực và sáp niêm phong, nhà J. Herbin đều có nghiên cứu. Nhưng xét đến đối tượng cô muốn tặng là một nhà văn, tôi khuyên cô nên loại bỏ thân bút, ngòi bút và giấy."
"Những người quanh năm tiếp xúc với bút giấy thật ra lại cực kỳ kén chọn công cụ viết. Phần lớn các nhà văn đều có sở thích riêng biệt của mình. Thân bút thì khó đổi, còn ngòi bút và giấy bởi thay đổi quá nhanh nên ngược lại càng bảo thủ hơn."
"Chỉ có mực là khác. Chỉ cần là một lọ mực tốt, chẳng ai ghét nổi nó cả, dù là Louis XIV cũng không thể cưỡng lại sức hấp dẫn của J. Herbin."
Nói xong, anh chỉ vào một chiếc lọ nhỏ trong tủ kính, tiếp tục đề xuất:
"Cô có thể tặng quý ngài ấy một lọ 'Perle des Encres' — 'Ngọc Trai Đen', loại mực kinh điển của cửa hàng này. Nó thích hợp nhất cho những khoảnh khắc cảm hứng tuôn trào, viết liền một mạch vô cùng sảng khoái, trên mặt giấy sẽ không hề có một vệt lem đen nào. À, trước khi dùng nhớ lắc đều nhé, nếu không nó sẽ biến thành 'Ngọc Trai Xám' đấy."
"Nếu chỉ xét về ý nghĩa, cô cũng có thể chọn loại mực màu 'Emeraude de Chivor' — 'Ngọc Lục Bảo'. Bởi từ hai trăm năm trước, người sáng lập của nó đã tin rằng thứ mực xanh lam pha lục này có thể mang đến may mắn."
"Có thật may mắn hay không thì tôi không dám đảm bảo, nhưng màu sắc của nó quả thực đủ để gọi là mê hoặc lòng người."
Người thanh niên dừng phần diễn thuyết của mình, giơ tay ra hiệu để thiếu nữ tự quyết định.
Aurora không khỏi kinh ngạc trước sự am hiểu về mực của quý ngài nọ. Anh hẳn là khách quen của nơi này, trách sao lại thân thiết với ông chủ tiệm đến vậy.
"Tiểu thư đã có lựa chọn chưa? Cô cũng không cần bó buộc trong hai loại mà quý ngài đây đề cử. Tất cả mực trong tiệm đều có thể thử màu, không cần lo sẽ lệch sắc."
"Xin hỏi... có loại mực nào trên nhãn có chữ 'Authentique' không? Tôi muốn xem thử nó trước."
"Ý cô là loại 'Luật Sư' à? Chữ 'Authentique' là dòng mực đen của nó đấy. Xem ra lần này Victor nhìn nhầm rồi."
"Chúa nhân từ ơi, 'Luật Sư' sao? Một loại mực nhàm chán đến thế... Tiểu thư, cô có biết những ai mới dùng loại mực này không!" Chàng thanh niên ôm vẻ đau lòng khôn xiết, vừa kiềm chế vừa mãnh liệt khuyên Aurora đổi sang loại khác ngay lập tức.
"Thưa ngài, cảm ơn lời khuyên của ngài rất nhiều. Tôi biết chứ... suốt mấy trăm năm qua, các công chứng viên nước Pháp vẫn luôn dùng nó để ghi chép những văn kiện quan trọng..."
"Vậy mà cô vẫn—"
"Có lẽ nó cứng nhắc, cũng chẳng có gì mới mẻ..." Aurora nhìn lọ mực trong tủ kính, ánh mắt dịu dàng mà rực sáng, như thể trong đó cất giấu cả một dải ngân hà. "Nhưng thưa ngài, mực 'Luật Sư' không sợ nước, màu mực bền lâu. Dù trăm năm sau vẫn có thể đọc rõ từng nét chữ."
"Anh ấy là một nhà văn..."
"Vì thế, tôi hy vọng những con chữ của anh ấy cũng sẽ giống màu mực này, cuối cùng rồi sẽ trở nên bất hủ."
[Chú giải· Op.16]
[1] Về điệu tính và tiêu đề của một bản nhạc:
Hãy lấy 'Harmonies du soir' của Liszt làm ví dụ để hiểu cách đọc một tiêu đề dài ngoằng trong nhạc cổ điển phương Tây.
《F. Liszt: Etude No.11 in D Flat Major, S.139, Harmonies du soir》
Phần đầu là tên nhà soạn nhạc.
"Etude" là thể loại.
"No.11" là số thứ tự.
"D Flat Major" là điệu tính của tác phẩm.
"S.139" là số hiệu tác phẩm của Liszt.
"Harmonies du soir" là tiêu đề mà chính nhà soạn nhạc đặt cho bản nhạc.
Thông thường, khi gọi tên một tác phẩm cổ điển, người ta hay dùng:
"Thể loại + số thứ tự";
"Số hiệu tác phẩm + số thứ tự";
hoặc "Tên tác phẩm".
Ngoài nhạc công hay những người nghe cực kỳ trung thành ra, người bình thường hiếm ai cố nhớ cả điệu tính của bản nhạc.
Tiện nói thêm một chút, vào thời kỳ đầu, nhạc cổ điển phương Tây vốn không khuyến khích đặt tiêu đề cho tác phẩm. Trào lưu đặt tên chỉ thật sự nở rộ từ thời kỳ âm nhạc Lãng mạn (xin điểm danh hai người bạn Liszt và Berlioz — những người mở ra thời đại của nhạc tiêu đề).
Tuy nhiên Chopin lại là ngoại lệ.
Ông từ chối đặt tên cho các tác phẩm của mình.
Cho nên nếu ngài tsundere này còn sống mà nhìn thấy hậu thế gắn cho nhạc của mình cả đống biệt danh, chắc hẳn sẽ tức đến mức chẳng buồn nói chuyện mất thôi. [nhún vai.jpg]