Cơn dông dữ dội đêm qua đã càn quét qua dải bờ biển miền Trung, để lại cho thành phố Đà Nẵng một buổi sớm ẩm ướt và se lạnh khác thường. Mưa như trút nước suốt đêm trên những mái ngói rêu phong, gió biển rít từng hồi qua những chấn song cửa sổ phòng ngủ của Mai Chi, cuốn theo vị mằn mặn nồng nặc của hơi nước. Trong căn nhà sâu trong ngõ hẻm phố Phan Châu Trinh, chiếc điện thoại phím bấm cũ kỹ của Chi đã bị mẹ khóa chặt trong ngăn kéo bàn làm việc từ bảy giờ tối theo thông lệ nghiêm ngặt. Bị cô lập hoàn toàn giữa bốn bức tường im ắng, Chi chỉ có thể lắng nghe tiếng sấm rền đứt quãng từ phía bán đảo Sơn Trà dội về, lòng bồn chồn một nỗi bất an không tên mà không cách nào liên lạc được với bên ngoài.
Sáng hôm sau, khi Chi đạp chiếc xe cúp cà tàng đến trường THPT Ven Biển Hải Triều, bầu trời vẫn trĩu nặng một sắc xám chì u ám. Sân trường loang lổ những vũng nước đục ngầu, những cành phi lao gãy gập nằm ngổn ngang dọc lối đi, và xác những cánh phượng vĩ đỏ rực bị mưa quật rụng tơi bời, bầm dập dính chặt vào mặt đường nhựa. Những khung cửa chớp nhuốm màu thời gian của dãy nhà B khép hờ, đọng lại những giọt nước mưa tí tách rơi xuống bậc thềm đá mài.
Thế nhưng, điều khiến lồng ngực Chi thắt lại ngay từ khoảnh khắc bước qua cánh cổng sắt rỉ sét không phải là cảnh tượng hoang tàn sau cơn bão dông, mà là bầu không khí kỳ dị đang bao trùm lấy ngôi trường.
Khi cô dắt xe vào nhà xe học sinh, những tiếng cười nói rôm rả quen thuộc bỗng chốc im bặt. Những nữ sinh lớp bên cạnh đang đứng túm tụm bỗng liếc nhìn về phía cô, rồi đồng loạt quay mặt đi, ghé sát tai nhau thì thầm to nhỏ. Những ánh mắt dò xét, kinh ngạc lẫn khinh miệt như những mũi kim vô hình chĩa thẳng vào bóng lưng gầy guộc của Chi.
Chi siết chặt quai chiếc cặp vải đã sờn mép, cố giữ cho nhịp bước của mình không bị xáo trộn khi bước lên cầu thang dẫn vào lớp 11 Văn. Đốt ngón trỏ tay phải của cô chạm nhẹ vào lớp băng gạc trắng – dấu tích từ vết cứa của mảnh phôi kính thiên văn trong buổi học đầu tiên cùng Nam trên căn gác mái dãy B. Cảm giác nhói buốt khe khẽ ấy bỗng trở thành một điểm tựa kỳ lạ, nhắc nhở Chi rằng con điểm tám tròn trĩnh môn Vật lý trong ba lô là kết quả của những đêm thức trắng vắt kiệt sức lực, không phải là thứ đi xin xỏ hay gian lận từ bất kỳ ai.
Nhưng vừa bước qua ngưỡng cửa lớp, những âm thanh xì xào cố tình không hạ thấp âm lượng đã dội thẳng vào màng nhĩ cô:
“Nhìn mặt mũi hiền lành, cả ngày cắm cúi vào sách vở tưởng thanh cao lắm, ai ngờ…”
“Nghe bảo chiều nào cũng ở lì trên căn gác mái dãy B với tên Nam cá biệt lớp Lý. Cả tuần nay rồi đấy. Đóng kín cửa sổ, ai biết làm cái trò mờ ám gì trên đó.”
“Gớm, thảo nào điểm thi Vật lý nhảy vọt từ hai rưỡi lên hẳn tám chấm! Lớp tự nhiên người ta đồn ầm lên từ tối qua kia kìa, bảo thằng Nam đấy dám trộm cả đề cương mật và bài giải chi tiết của tổ bộ môn mang sang cho ‘bạn gái’. Chứ ngữ dân chuyên Văn dốt toán lý như nó, có cày nát sách cũng mơ đi mà chạm được vào điểm tám của thầy Tuấn!”
“Đúng là trơ trẽn. Vì để khỏi bị đá văng khỏi lớp chọn mà bấu víu vào thành phần lưu manh đầu đường xó chợ, không biết xấu hổ à?”
Từng câu, từng chữ như những mũi gai tẩm độc đâm thẳng vào lồng ngực Chi. Máu trong người cô dường như đông cứng lại. Cảm giác nhục nhã và phẫn uất nghẹn ứ nơi cổ họng, khiến cô phải bấu chặt mười đầu ngón tay vào lòng bàn tay để ngăn một tiếng nấc bật ra.
Họ không chỉ phủ nhận toàn bộ những đêm cô thức trắng bên ngọn đèn bàn để đánh vật với từng định luật khúc xạ, từng công thức tiêu cự; họ còn đang vấy bẩn căn gác mái ngập tràn ánh hoàng hôn, vấy bẩn sự chân thành vụng về và bàn tay đầy vết xước của Nam – người duy nhất đã chìa tay kéo cô ra khỏi bờ vực của sự suy sụp. Rõ ràng, sau buổi tan trường giông bão chiều hôm qua, một luồng sóng ngầm độc hại đã được nhen nhóm và bùng phát dữ dội trên các diễn đàn kín, nơi mà Chi – kẻ không hề có điện thoại thông minh hay mạng xã hội – hoàn toàn bị bịt mắt và biến thành bia đỡ đạn.
Chi cắn chặt môi, bước về chỗ ngồi quen thuộc cạnh cửa sổ ở góc cuối lớp. Chiếc ghế gỗ của cô đã bị ai đó cố tình đạp đổ nghiêng sang một bên, trên mặt bàn vương vãi những mảnh phấn vụn và vài vết vẽ bậy nguệch ngoạc hình đầu lâu méo mó.
Cách đó ba dãy bàn, Lan Khuê ngồi thẳng lưng, kiêu hãnh lật từng trang sách giáo khoa Ngữ văn bìa cứng. Nàng lớp trưởng không thèm quay đầu lại nhìn Chi lấy một lần, nhưng nụ cười nhàn nhạt nơi khóe môi cô ta toát lên vẻ đắc thắng của một kẻ đang nắm giữ ưu thế tuyệt đối. Hai cô bạn thân cận nhất của Khuê là Quỳnh Anh và Thảo Vy thỉnh thoảng lại quay xuống nhìn Chi bằng ánh mắt chế giễu ra mặt. Chi hiểu rõ, những lời thêu dệt độc địa đang lan truyền như nấm sau mưa này xuất phát từ đâu. Sự đanh thép phản đòn của cô chiều hôm qua trước mặt cả lớp đã chọc giận lòng kiêu hãnh của nàng lớp trưởng, và đòn trả đũa bằng sự cô lập hội đồng này tàn nhẫn hơn bất kỳ sự tranh cãi trực diện nào.
Chi không cúi đầu khóc. Cô im lặng dựng lại chiếc ghế, rút chiếc khăn tay cẩn thận lau sạch bụi phấn trên bàn học.
Ngồi xuống ghế, Chi kéo khóa cặp, bàn tay khẽ chạm vào cuốn sổ tay học văn bìa nâu sẫm. Cô lật giở những trang giấy thân thuộc, nơi lưu giữ mẩu giấy nhớ màu vàng hình vuông mà Nam đã kẹp cho cô mấy hôm trước. Dòng chữ nắn nót, góc cạnh của cậu hiện lên rõ mồn một trước mắt: “Nếu tiêu cự chuẩn, ánh sáng gom lại sẽ đủ sức đốt cháy cả bóng tối.” Cạnh đó là những dòng đề cương phác thảo cho bài thu hoạch chuyên đề mà cô đã nộp cho cô Hoàng Yến từ tuần trước.
Chi đặt những ngón tay gầy guộc lên mặt giấy, cảm nhận từng vết hằn của ngòi bút. Một hơi thở sâu giúp cô xua đi cảm giác nghẹn ngào đang chực trào nơi đáy mắt. Cô sẽ không để những lời rác rưởi ấy kéo mình tụt xuống vũng bùn một lần nữa. Ánh sáng của sự thật, sớm hay muộn, cũng sẽ tự tìm ra đường đi của nó qua những lăng kính khúc xạ.
* * *
Tiếng trống trường điểm ba hồi giòn giã báo hiệu tiết học Chuyên đề Ngữ văn của cô Hoàng Yến bắt đầu.
Cô Yến bước vào lớp trong tà áo dài màu xanh ngọc bích dịu mát. Trên tay cô là xấp bài thu hoạch tuần trước của cả lớp với đề bài mở đầy tính thách thức: “Ánh sáng đi qua những vết nứt: Suy ngẫm về sự tổn thương và hành trình tự chữa lành của con người qua một tác phẩm văn học hoặc trải nghiệm cá nhân.”
Cả lớp 11 Văn nhanh chóng ổn định chỗ ngồi. Không khí xì xào độc hại ban nãy tạm thời lắng xuống, thay vào đó là sự hồi hộp đón chờ kết quả khảo sát chuyên đề – bài kiểm tra mang tính chất quyết định danh sách hạt giống tham gia kỳ thi chọn đội tuyển Học sinh Giỏi cấp Thành phố sắp tới.
Ở bàn đầu, Lan Khuê hơi ưỡn ngực, đôi mắt ánh lên niềm kiêu hãnh không giấu giếm. Đề bài này vốn là sở trường tuyệt đối của nàng lớp trưởng. Qua lời thì thầm ngưỡng mộ của Quỳnh Anh và Thảo Vy lúc đầu giờ, Chi biết Khuê đã chuẩn bị cho bài viết này kỹ lưỡng đến mức nào: hàng loạt luận điểm triết học phương Tây, những trích dẫn đao to búa lớn từ các nhà phê bình kinh điển được đan cài khéo léo trong một tập bài dày đến mười hai trang giấy không tì vết. Trên bàn giáo viên lúc này, tập bài làm dày cộp với nét chữ nắn nót của Khuê nằm trang trọng ngay phía trên, dường như đã mặc định vị trí dẫn đầu tuyệt đối của cô ta.
Cô Yến đặt xấp bài xuống bàn, ánh mắt trìu mến quét qua một lượt cả lớp rồi dừng lại ở hàng ghế cuối cùng.
“Hôm nay, cô rất vui vì lớp chúng ta đã nộp bài đầy đủ và nghiêm túc,” cô Yến mỉm cười, giọng nói trầm ấm xoa dịu đi bầu không khí ngột ngạt vẫn còn sót lại trong phòng học. “Phần lớn các em đều thể hiện được vốn kiến thức lý luận sắc bén và kỹ năng hành văn điêu luyện của học sinh chuyên Văn. Tiêu biểu như bài viết của bạn Lan Khuê…”
Cả lớp khẽ ồ lên tán thưởng. Lan Khuê mỉm cười nhẹ, đón nhận những ánh mắt ngưỡng mộ xung quanh như một điều hiển nhiên.
“… Bài của Khuê có cấu trúc vô cùng chặt chẽ, dẫn chứng phong phú và chuẩn xác theo chuẩn mực thi cử truyền thống,” cô Yến tiếp tục, nhưng giọng cô bỗng chùng xuống một nhịp, mang theo sự trầm tư sâu lắng. “Tuy nhiên, điều khiến cô trăn trở suốt đêm qua khi chấm bài lại là một cảm giác khác. Có một bài viết không hề sử dụng những thuật ngữ triết học xa xôi, không trích dẫn những lý thuyết hoa mỹ, nhưng từng câu chữ lại khiến người đọc phải nghẹn ngào vì sự chân thực và lòng trắc ẩn sâu sắc.”
Cô Yến rút ra một bài làm từ giữa xấp giấy, giơ nhẹ lên. Đó là bài viết của Đỗ Mai Chi.
Cả lớp sững sờ. Nụ cười trên môi Lan Khuê đông cứng lại, gương mặt thoáng chốc biến sắc. Những nữ sinh ngồi xung quanh Chi bất giác quay đầu lại, mắt tròn mắt dẹt nhìn về phía góc lớp tối tăm.
“Cô xin phép được đọc một đoạn trích ngắn trong bài viết của Mai Chi,” cô Yến hướng ánh mắt ấm áp về phía Chi, người đang bàng hoàng ngồi bất động ở góc bàn.
Căn phòng học rộng lớn bỗng chìm vào một sự im lặng tuyệt đối. Cô Yến cất giọng đọc, từng âm vang trong trẻo truyền đi khắp không gian tĩnh lặng, chạm vào từng ngóc ngách của căn phòng:
“...Người ta thường ca tụng những khối pha lê không tì vết, nhưng lại quên mất rằng chỉ có những thấu kính từng trải qua hàng ngàn vòng mài giũa khắc nghiệt của bột đá và ma sát mới có thể đón nhận và hội tụ ánh sáng thành một tiêu cự hoàn mỹ. Con người chúng ta cũng vậy. Nỗi sợ hãi thất bại và gánh nặng kỳ vọng đôi khi đè nát chúng ta thành những mảnh vỡ vụn, khiến ta tưởng rằng cuộc đời mình chỉ còn là phế tích. Thế nhưng, vết nứt không sinh ra để tiêu diệt mầm sống; vết nứt sinh ra là để ánh sáng có cơ hội rọi thẳng vào những góc khuất tăm tối nhất của tâm hồn. Chữa lành không phải là xóa đi vết sẹo, mà là dũng cảm ôm lấy sự không hoàn hảo của chính mình để tiếp tục vươn lên dưới mặt trời…”
Từng câu chữ vang lên như rót vào khoảng không một thứ thanh âm trong trẻo, mộc mạc mà lay động đến tận đáy lòng. Cả lớp 11 Văn như bị hút vào dòng cảm xúc thuần khiết ấy. Những nữ sinh vừa mới sáng nay còn xì xào chế giễu bỗng cúi gằm mặt xuống bàn, ngượng ngùng không dám nhìn thẳng. Đó không phải là thứ văn chương xơ cứng, sáo rỗng được đúc ra từ các khuôn mẫu luyện thi; đó là tiếng lòng của một người đã từng nếm trải tận cùng của sự bế tắc, từng muốn buông xuôi tất cả, để rồi tìm thấy sự hồi sinh từ chính niềm tin và sự sẻ chia thầm lặng.
Cô Yến khẽ gấp bài thi lại, ánh mắt ngập tràn sự tự hào nhìn thẳng vào Chi:
“Một bài văn chạm đến trái tim người đọc bằng chính sự chân thành và trải nghiệm sống của tác giả. Mai Chi, bài viết của em đạt điểm chín rưỡi – điểm số cao nhất của khối Chuyên Văn trong đợt khảo sát này. Và cô quyết định sẽ điền tên em vào vị trí hạt giống chính thức của đội tuyển bồi dưỡng thi Học sinh Giỏi cấp Thành phố năm nay cùng với Lan Khuê.”
Một tiếng nổ vô hình như vừa giáng xuống lớp học.
“Thưa cô!” Lan Khuê bật dậy, giọng run lên vì phẫn uất, hai gò má đỏ ửng vì kích động tột độ. “Em không phục! Tiêu chí chấm thi học sinh giỏi thành phố trước nay luôn đòi hỏi tính học thuật và dung lượng kiến thức lý luận sâu rộng! Bài của Chi chỉ mang tính tản văn cảm xúc cá nhân, hoàn toàn đi chệch khỏi quy chuẩn bài thi chuyên nghiệp! Chưa kể… chưa kể tư cách học tập của bạn ấy gần đây đang có rất nhiều dư luận tiêu cực, làm sao có thể đại diện cho bộ mặt của cả trường được ạ?”
Bầu không khí trong lớp lập tức căng như dây đàn. Tiếng xì xào lại rộ lên ở các dãy bàn.
Cô Yến không hề nổi giận. Cô bước xuống bục giảng, đứng đối diện với Lan Khuê, ánh mắt nghiêm nghị nhưng đầy bao dung và kiên định:
“Khuê à, văn chương đích thực trước hết phải bắt nguồn từ con người và vị nhân sinh. Một bài văn hoàn hảo về kỹ thuật nhưng thiếu đi linh hồn và sự đồng cảm thì mãi mãi chỉ là một bông hoa giấy vô hương. Chi không hề đi chệch hướng; em ấy đã vượt qua được cái bẫy của sự rập khuôn để cất lên tiếng nói của riêng mình. Đó mới là điều một người làm văn học chân chính cần có. Còn về những lời đồn thổi vô căn cứ ngoài hành lang… cô tin vào kết quả thực tế, và cô chịu trách nhiệm hoàn toàn trước Ban Giám hiệu về quyết định chuyên môn này.”
Lan Khuê đứng chôn chân tại chỗ. Chi quan sát thấy những ngón tay thon thả của nàng lớp trưởng bấm chặt vào mép bàn gỗ đến mức các khớp ngón trắng bệch, môi mím chặt run rẩy. Lần đầu tiên trong suốt mười một năm đèn sách, vị trí độc tôn kiêu hãnh của cô ta bị lung lay dữ dội, không phải bởi một đối thủ xa lạ nào, mà bởi chính người bạn cùng lớp nhút nhát mà cô ta từng khinh khi coi như một chiếc bóng mờ.
Ngồi ở cuối lớp, Chi nghe thấy tiếng tim mình đập rộn rã trong lồng ngực. Một giọt nước mắt nóng hổi khẽ lăn dài trên má, rơi xuống mu bàn tay. Lần đầu tiên, cô được công nhận không phải vì đã ngoan ngoãn học thuộc mười hai bài văn mẫu của mẹ, mà vì những suy nghĩ chân thật nhất do chính trái tim cô cất lời.
* * *
Tiếng trống tan trường buổi trưa vang lên giòn giã, xua tan không khí căng thẳng của buổi học.
Khi dòng học sinh túa ra sân trường ngập tràn ánh nắng chói chang, Chi nán lại trên hành lang tầng hai dãy nhà A để nhận tập tài liệu ôn thi chuyên sâu từ tay cô Yến. Cầm tập tài liệu dày dặn in đậm dòng chữ “Tài liệu bồi dưỡng Đội tuyển Học sinh Giỏi cấp Thành phố”, lòng Chi dâng lên một niềm xúc động khó tả.
Đứng từ lan can nhìn xuống sân trường rợp bóng phi lao, Chi bất giác hướng mắt về phía dãy nhà B cổ kính.
Dưới chân cầu thang dẫn lên căn gác mái, một bóng dáng cao gầy, thân thuộc trong chiếc áo đồng phục sờn vai đang đứng dựa vào thân cây bàng cổ thụ. Là Hoàng Nhật Nam.
Cậu dường như vừa sửa xong chiếc xích xe đạp cho một học sinh lớp dưới, bàn tay còn vương vài vệt dầu mỡ đen. Đang ngẩng đầu nhìn quanh như tìm kiếm ai đó, ánh mắt Nam bỗng chạm vào ánh mắt Chi trên tầng lầu.
Dưới ánh nắng hanh hao của buổi trưa miền duyên hải, khóe môi Nam khẽ nhếch lên thành một nụ cười nửa miệng quen thuộc. Cậu giơ bàn tay thon dài lên, làm một ký hiệu quang học đơn giản – ngón trỏ và ngón cái chụm lại thành hình một thấu kính nhỏ hướng về phía cô, như một lời động viên ngầm đầy tinh nghịch.
Thế nhưng, Chi tinh ý nhận ra sâu trong đáy mắt của cậu trai lớp 11 Lý dường như đang ẩn giấu một nét âu lo trĩu nặng. Cậu không bước lên cầu thang tìm cô như mọi bận, mà chỉ đứng đó nhìn cô thật sâu một hồi rồi vội vã quay người rảo bước về phía cổng trường. Dáng vẻ gấp gáp và ánh nhìn đầy trăn trở của Nam khiến Chi thoáng gợn lên một mối hoài nghi. Có phải Nam đã biết chuyện gì đó? Có phải cậu cũng đang phải đối mặt với những áp lực vô hình mà cô chưa từng hay biết?
Chi mỉm cười trấn an bản thân, ôm chặt tập tài liệu và bài thi điểm chín rưỡi vào lòng. Cảm giác ấm áp và tự hào dâng ngập tâm can xua đi nỗi âu lo mơ hồ. Cô muốn chạy thật nhanh về nhà. Cô muốn đưa bài văn điểm chín rưỡi cùng tập tài liệu đội tuyển này cho mẹ xem. Cô muốn chứng minh cho mẹ thấy rằng, không cần đến những chiếc roi mây của sự áp đặt, không cần đến những trang văn mẫu vô hồn khiến cô ngạt thở, cô vẫn có thể bước đi vững vàng bằng chính đôi chân của mình.
Cô hy vọng, dẫu chỉ là một tia hy vọng mong manh, ánh nắng của ngày hôm nay có thể làm tan đi tảng băng lạnh lẽo đã ngự trị suốt bao năm qua dưới mái nhà của hai mẹ con.
* * *
Căn nhà nằm sâu trong con hẻm rợp bóng mát trên đường Phan Châu Trinh đón Chi bằng một sự im lặng đến rợn người.
Tiếng lách cách của ổ khóa cổng sắt vang lên khô khốc giữa buổi trưa vắng. Chi dắt chiếc xe đạp vào góc sân, cẩn thận gạt chân chống. Cửa chính không khóa, hé mở một khoảng tối nhờ nhờ.Chi bước qua bậc thềm, tháo đôi dép quai hậu đặt ngay ngắn lên kệ gỗ. Bình thường vào giờ này, mẹ cô – bà Nguyễn Thanh Thư – sẽ đang chuẩn bị bữa trưa trong bếp, tiếng dao thớt va lách cách đều đặn kèm theo mùi canh chua cá bớp quen thuộc. Nhưng hôm nay, gian bếp lạnh tanh, không một chút khói lửa.
Ánh sáng ban trưa gay gắt bên ngoài dường như bị chặn đứng lại sau bức rèm nhung màu xám tro dày đặc buông rủ nơi phòng khách. Căn nhà chìm trong thứ ánh sáng mờ đục, tù hãm và nồng nặc mùi tinh dầu tràm nồng gắt – thứ mùi mà mẹ cô luôn đốt mỗi khi cơn đau đầu tái phát vì tức giận tột độ.
Bà Thư đang ngồi bất động trên chiếc ghế bành bọc nhung đặt chính giữa phòng khách.
Bà mặc bộ đồ công sở màu lam sẫm phẳng phiu không một nếp gấp, mái tóc búi cao nghiêm nghị để lộ vầng trán sắc lạnh và đôi gò má hốc hác. Trên chiếc bàn trà bằng kính trước mặt bà không có ấm chén, chỉ có một chiếc cốc thủy tinh rỗng và một chiếc thước gỗ dài năm mươi centimet – chiếc thước kẻ giáo viên bản dày mà Chi đã quen sợ từ thuở ấu thơ.
“Mẹ… con mới về,” Chi khẽ cất tiếng, cố giữ cho giọng mình bình thản, hai tay vô thức siết nhẹ tập tài liệu đội tuyển trước ngực. “Hôm nay cô Yến chấm bài chuyên đề, bài của con…”
“Đi vào phòng của cô.”
Giọng bà Thư cất lên, không to, không gắt gỏng, nhưng lạnh buốt như một nhát dao chém ngang bầu không khí đặc quánh. Bà thậm chí không buồn nâng mi mắt lên nhìn con gái lấy một lần, ngón tay gõ nhịp đều đặn, vô cảm xuống mặt bàn kính.
Cạch. Cạch. Cạch.
Từng tiếng gõ như giáng thẳng vào lồng ngực Chi. Một luồng linh cảm chẳng lành chạy dọc sống lưng, khiến da gà toàn thân cô nổi râm ran. Chi nuốt khan một ngụm nước bọt, đôi chân như đeo chì chầm chậm bước về phía căn phòng ngủ ở cuối hành lang.
Cánh cửa gỗ phòng cô đang mở toang.
Khoảnh khắc Chi bước qua ngưỡng cửa, hơi thở cô lập tức nghẹn lại nơi cuống họng. Đôi mắt sau tròng kính cận mở to trong sự bàng hoàng tột độ.
Căn phòng ngủ vốn ngăn nắp, giản dị của cô giờ đây trông như vừa trải qua một trận cuồng phong tàn phá. Toàn bộ sách vở trên giá sách bị kéo lật ngửa, nằm ngổn ngang dưới nền gạch hoa. Chiếc bàn học kê cạnh cửa sổ – góc nhỏ bình yên duy nhất của đời cô – đã bị lục tung hoàn toàn. Các ngăn kéo bị giật tung ra khỏi rãnh trượt, nằm lăn lóc dưới đất.
Và ở giữa phòng, ngay bên cạnh chiếc thùng rác nhựa màu xanh, là một cảnh tượng khiến trái tim Chi vụn vỡ thành trăm mảnh.
Tất cả những trang giấy A4 vẽ phác thảo đường truyền chùm tia sáng, những sơ đồ quang sai và tọa độ các chòm sao mà Nam đã tỉ mẩn vẽ bằng bút chì kim để giảng giải cho cô… đều đã bị xé làm đôi, làm tư, vò nát thành những cục giấy nhăn nhúm. Cả hàng chục mẩu giấy nhớ màu vàng hình vuông – nơi ghi những câu thơ lục bát Chi tự sáng tác để nhớ công thức thấu kính, nơi lưu giữ những dòng ghi chú vụng về nhưng ấm áp của Nam: “Đừng sợ sai, tiêu cự lệch thì chỉnh lại”, “Uống nước sâm đi rồi học tiếp”, “Cậu làm được mà”… tất cả đều nằm lẫn lộn trong đống rác bẩn thỉu.
Thậm chí, bài kiểm tra môn Vật lý đạt điểm tám đỏ chói – niềm tự hào mà Chi nâng niu kẹp trong cuốn sổ tay bìa cứng – cũng bị lôi ra. Trên mặt tờ giấy thi ấy, bà Thư đã dùng cây bút bi đỏ gạch những đường chéo ngoằn ngoèo, tàn nhẫn, đè nát cả con số tám tròn trịa bằng hai chữ viết hoa run rẩy vì cuồng nộ: “DỐI TRÁ! BÔI TRO TRÁT TRẤU!”
“Không… Không thể nào…”
Chi đánh rơi tập tài liệu trên tay xuống sàn. Cô quỳ sụp xuống bên chiếc thùng rác, đôi bàn tay run rẩy điên cuồng bới tìm, nhặt từng mẩu giấy nhớ màu vàng rách nát áp chặt vào ngực. Những giọt nước mắt kìm nén suốt từ sáng bỗng vỡ òa, rơi lã chã xuống những vệt mực chì lem luốc.
Đó không chỉ là giấy vụn. Đó là nơi lưu giữ những mảnh linh hồn vụn vỡ của cô vừa mới được chắp vá lại; đó là bằng chứng cho thấy cô đã từng nỗ lực đến nhường nào để thoát khỏi bóng tối của sự tự ti!
Tiếng bước chân chậm rãi, nặng nề vang lên từ phía cửa.
Bà Thư đã đứng tựa vào khung cửa từ lúc nào. Chiếc thước gỗ trên tay bà khẽ vỗ nhẹ vào lòng bàn tay kia, phát ra những âm thanh rợn người. Ánh mắt bà nhìn xuống đứa con gái đang quỳ dưới đất tràn ngập sự thất vọng và căm phẫn tột cùng.
“Đẹp mặt chưa?” Bà Thư gằn giọng, từng từ rít qua kẽ răng. “Tôi nuôi cô mười bảy năm trời, cho cô ăn học ở ngôi trường danh giá nhất, để hôm nay cô đem cái thứ rác rưởi đàng đ**m này về làm nhục nhã cái gia đình này à?”
“Mẹ… mẹ lục đồ của con…” Chi ngẩng đầu lên, bờ môi run rẩy tái nhợt, giọng cô nghẹn đặc trong nước mắt. “Mẹ xé hết… Tại sao mẹ lại xé hết của con?”
“Tôi không xé thì để cô tiếp tục mang danh nghĩa học sinh chuyên Văn đi dan díu với cái loại đầu trộm đuôi cướp đó à?” Bà Thư bước tới một bước, chiếc thước gỗ vung lên chỉ thẳng vào mặt Chi. “Trưa nay, phụ huynh lớp cô gọi điện thẳng cho tôi! Người ta nói con gái cô giáo Thư ngoan ngoãn mẫu mực lắm, chiều nào cũng trốn lên căn gác mái hoang tàn đóng kín cửa với một thằng con trai cá biệt bị đình chỉ học! Người ta gửi cả ảnh chụp lén sang máy tôi! Người ta hỏi tôi dạy dỗ con kiểu gì mà để nó phải đi xin xỏ, gian lận từng điểm số môn thi để khỏi bị đuổi khỏi lớp chọn!”
“Con không gian lận!” Chi hét lên, tiếng hét xé toạc sự u uất đè nén bấy lâu trong lồng ngực. Cô đứng bật dậy, hai mắt đỏ ngầu nhìn thẳng vào mẹ mình. “Điểm tám đó là do con tự học! Từng bài tập, từng công thức là do con thức trắng đêm để làm! Cậu ấy không phải đầu trộm đuôi cướp, cậu ấy đã dạy con… cậu ấy đã giúp con hiểu được bài khi mà con sắp phát điên vì những áp lực của mẹ!”
CHÁT!
Một cái tát giáng thẳng xuống gò má trái của Chi.
Lực tát mạnh đến mức khiến chiếc kính cận tròn mảnh của cô văng ra khỏi sống mũi, rơi cạch xuống nền gạch, gãy rời một bên gọng. Khuôn mặt Chi lệch hẳn sang một bên, gò má trắng xanh lập tức hằn lên năm vệt ngón tay đỏ ửng, rát bỏng như bị than hồng dí vào.
Mùi máu tanh ngọt lờ lợ tràn ra nơi khóe môi. Chi lảo đảo ngã tựa vào cạnh bàn học, một tay ôm lấy gò má tê dại, cả người run lên bần bật. Cú va đập khiến đốt ngón trỏ tay phải của cô chạm mạnh vào cạnh bàn, toác miệng vết cứa cũ, rỉ ra những giọt máu đỏ tươi thấm ướt lớp băng gạc.
Bà Thư đứng sững lại, bàn tay vừa vung ra run rẩy giữa không trung. Trong đáy mắt người mẹ giáo viên ấy chợt lóe lên một thoáng kinh hoàng và dằn vặt — như thể chính bà cũng không ngờ mình lại nỡ ra tay tàn nhẫn với đứa con gái duy nhất. Thế nhưng, nỗi sợ hãi cố hữu về sự đổ vỡ, bóng ma của cuộc hôn nhân thất bại năm xưa và nỗi ám ảnh danh dự gia đình lại lập tức ùa về, bóp nghẹt chút mềm lòng vừa chớm nở. Bờ môi bà mím chặt lại thành một vệt thẳng băng, cố tình dùng sự lạnh lùng tàn nhẫn để dựng lên bức tường phòng thủ quen thuộc.
“Cô dám cãi tôi? Cô vì một thằng ranh con không cha không mẹ dạy dỗ mà dám đứng trước mặt mẹ cô để gào lên như thế à?” Giọng bà Thư lạc đi, ngón tay run rẩy chỉ vào xấp giấy nát dưới sàn. “Nó là ai? Nó là thằng Hoàng Nhật Nam, cháu của ông Khiêm – cái lão già gàn dở từng bị đuổi khỏi tổ Vật lý vì thói chống đối kỷ luật! Cả cái trường này ai không biết bố mẹ nó ly hôn đùn đẩy nhau, vứt nó cho xã hội như một món nợ thừa thãi! Một thằng học sinh lưu manh đội sổ, suốt ngày trốn tiết phá phách, mà cô dám bảo nó dạy cô học? Cô nghĩ tôi mù sao? Cô nghĩ cái xã hội này sẽ tin một đứa chuyên Văn thi lại môn Lý nhảy vọt lên điểm tám là nhờ tự học sao?”
“Mẹ không tin con… từ trước đến nay mẹ chưa từng tin con lấy một lần!” Nước mắt Chi tuôn rơi lã chã, nhỏ xuống đốt ngón trỏ tay phải đang rỉ máu. “Trong mắt mẹ, con chỉ là một công cụ! Con phải thi giải Nhất, con phải đứng đầu lớp, con phải hoàn hảo để mẹ đem đi khoe khoang với đồng nghiệp, để mẹ bù đắp cho cuộc hôn nhân thất bại của mẹ! Mẹ bắt con học thuộc lòng từng chữ trong văn mẫu của mẹ, mẹ bắt con xé nát bài viết của chính mình… Mẹ có bao giờ hỏi con có thở nổi không? Mẹ có bao giờ quan tâm xem con đau đớn thế nào không?”
“CÂM MIỆNG!”
Bà Thư thét lên, tiếng thét the thé như muốn xé toạc căn phòng nhỏ. Chiếc thước gỗ trong tay bà đập mạnh xuống mặt bàn học gãy làm đôi, phát ra một tiếng tách khô khốc, dứt khoát như sự đứt gãy hoàn toàn của sợi dây liên kết mong manh cuối cùng giữa hai mẹ con.
Bà Thư lùi lại một bước, lồng ngực phập phồng dữ dội. Ánh mắt bà nhìn Chi lúc này lạnh lẽo đến mức không còn một chút hơi ấm tình mẫu tử, chỉ còn lại sự độc đoán tàn nhẫn của một kẻ nắm quyền kiểm soát tuyệt đối:
“Được lắm. Cánh cô cứng rồi. Cô nghĩ cô vào được danh sách đội tuyển thành phố là cô có quyền lên mặt dạy đời tôi sao?”
Bà Thư cúi xuống, nhặt tập tài liệu và bài thi điểm chín rưỡi của Chi rơi dưới đất lên. Không một giây do dự, bà thẳng tay xé toạc tập tài liệu làm đôi trước sự chết lặng của Chi, rồi ném phũ phàng xuống nền nhà cùng với một xấp đề thi dày cộp, đặc kín những bài tập trắc nghiệm và đề cương ôn tập mà bà đã chuẩn bị từ trước.
“Nghe cho kỹ đây,” giọng bà Thư ráo hoảnh, từng lời từng chữ như bản án đóng đinh vào số phận của Chi. “Từ hôm nay, cô bị cấm túc hoàn toàn. Tôi đã gọi điện cho thầy Tuấn và hiệu phó, yêu cầu niêm phong vĩnh viễn căn gác mái dãy B. Nếu cô còn dám bước lại gần thằng đó một bước, hoặc nếu kỳ thi chọn đội tuyển chính thức sắp tới cô không mang về giải Nhất tuyệt đối cho tôi… tôi sẽ lập tức rút học bạ, tống cô vào trường nội trú kỷ luật thép ở trên Hòa Vang! Để xem đến lúc đó, cái thứ văn chương ủy mị và thằng lưu manh đó có cứu nổi tương lai của cô không!”
Nói xong, bà Thư quay ngoắt người bước ra khỏi phòng.
“Mẹ! Đừng… Mẹ ơi!” Chi hoảng loạn lao theo, nhưng đã quá muộn.
RẦM!
Cánh cửa gỗ nặng nề bị đóng sầm lại ngay trước mũi cô.
Ngay sau đó là tiếng lách cách rợn người của chiếc ổ khóa sắt to bản c*m v** chốt cửa bên ngoài. Tiếng vòng sắt siết chặt, tiếng chìa khóa xoay hai vòng dứt khoát, cắt đứt hoàn toàn thế giới của Chi với ánh sáng bên ngoài.
“Mẹ mở cửa ra! Mẹ ơi! Con xin mẹ…”
Chi đập hai bàn tay rướm máu lên cánh cửa gỗ lim dày cộp, nhưng đáp lại cô chỉ là tiếng bước chân dứt khoát của bà Thư xa dần về phía phòng khách, rồi tiếng then cổng sắt bên ngoài cài chặt. Mẹ cô đã khóa trái cô trong phòng và rời khỏi nhà.
Căn phòng rơi vào một sự tĩnh lặng chết chóc.
Bức rèm cửa sổ bị kéo kín mít khiến không gian tối sầm lại, chỉ còn vài tia nắng trưa le lói lọt qua khe gỗ hẹp, rọi xuống sàn nhà một vệt sáng yếu ớt, mờ nhạt.
Dưới nền gạch lạnh ngắt, những mảnh giấy nhớ màu vàng bị xé nát nằm lẫn lộn, vùi dập dưới xấp đề thi dày cộp hàng trăm trang trắng toát, vô hồn. Chiếc kính cận gãy gọng nằm chỏng chơ bên chân bàn, tròng kính nứt một đường dài như một vết rạn không thể hàn gắn.
Chi từ từ trượt dọc theo cánh cửa gỗ, ngồi bệt xuống sàn nhà lạnh buốt. Cô không còn sức để khóc nữa. Nước mắt đã cạn khô, chỉ còn lại một cảm giác trống rỗng, tê dại lan tỏa khắp các đầu dây thần kinh.
Trong bóng tối nhờ nhờ của căn phòng bị giam hãm, bàn tay phải của Chi run rẩy lần mò dưới sàn gạch. Những ngón tay thon nhỏ chạm vào một vật kim loại nhỏ bé, sắc nhọn nằm lẫn trong đống giấy vụn.
Đó là chiếc kẹp ghim giấy bằng thép uốn cong mà Nam đã dùng để kẹp tập đề cương quang học cho cô hôm trước.
Chi nhặt chiếc kẹp ghim lên, nắm chặt nó trong lòng bàn tay. Đầu kim loại nhọn hoắt đâm sâu vào da thịt nơi đốt ngón tay đang rỉ máu, nhưng Chi dường như không còn cảm thấy đau đớn. Cô siết chặt nó, siết chặt như đang bấu víu vào mảnh phôi kính cuối cùng giữa một con tàu đang đắm.
Ngước đôi mắt mờ đục nhìn lên cánh cửa phòng ngủ bị khóa trái kiên cố và những chấn song sắt đen sì chắn ngang ô cửa sổ phía trên, Chi bỗng thấy khó thở đến tột cùng. Bức tường kỳ vọng hoàn hảo mà mẹ cô dày công xây dựng suốt mười bảy năm qua, hóa ra chưa từng là một mái nhà che chở bão giông.
Nó là một nhà ngục. Và giờ đây, những chấn song vô hình ấy đang dần biến thành chiếc lồng sắt thực sự, lạnh lùng giam cầm và bóp nghẹt phần sinh mệnh tự do cuối cùng trong cuộc đời cô.