Trời đã rất muộn, Chương Vọng Sinh ngay cả một miếng cơm nóng cũng chưa kịp ăn đã phải vội vàng chạy đến đội sản xuất. Mấy cán bộ đều có mặt đông đủ, vừa thấy cậu đến, họ liền bảo Chương Vọng Sinh mau chóng cân nhắc, chuẩn bị nội dung cho các khẩu hiệu tuyên truyền mới.
Hóa ra lúc ban trưa, có người xuống thông báo rằng lệnh diệt chó đã ban xuống, mười ngày sau sẽ có đoàn kiểm tra, yêu cầu các đội tự rà soát và thực hiện trước. Chương Vọng Sinh nhìn chú sáu Mã, thấy chú vẫn cầm chiếc tẩu thuốc bằng đồng vàng, chậm rãi giải thích ngắn gọn: “Nhìn tình hình này, vụ thu năm nay hỏng bét là cái chắc. Người còn đang lo sốt vó, lấy đâu ra lương thực dư thừa mà nuôi chó?”
Đợi cuộc họp tan, Chương Vọng Sinh mới lẳng lặng đi sau chú sáu Mã, khẽ hỏi: “Chú Sáu, chó nhà nào nhà nấy nuôi, đâu có bắt tập thể phải nuôi đâu, thế cũng không được sao? Vả lại, nào có nhà ai nỡ lấy lương thực chính ra cho chó ăn, bọn nó tự chạy ra ngoài tìm cái bỏ bụng được mà.”
Nói về chó ở Nguyệt Hòe Thụ thì không ít, cũng phải mười mấy con. Từ thời xã hội cũ, nơi này đã có chó rồi, trải qua bao đời nay, có thôn làng nào mà không có bóng dáng chó mèo? Chú sáu Mã vốn không ghét chó, nhưng từ sau vụ của Bát Phúc, chú đâm ra ác cảm với loài vật này, lúc nào cũng giữ khoảng cách. Lần này lệnh giết chó ban xuống, trong lòng chú thậm chí còn có chút hả hê, dù ngoài mặt vẫn giữ vẻ bình thản.
Chú sáu Mã nói: “Cấp trên có lý lẽ của cấp trên. Cháu bảo nhà ai không nỡ lấy lương thực nuôi chó, nhưng thực tế là vẫn có đấy, thế là lãng phí. Sau này nộp lương thực cho nhà nước không đủ thì cả nước phải chịu đói, cái tội danh ấy chẳng ai gánh nổi đâu.”
Chương Vọng Sinh không hỏi thêm nữa. Ngày mai, thông báo này sẽ được phổ biến rộng khắp công xã, mọi xã viên đều sẽ biết. Cậu nên tập trung suy nghĩ xem nên viết câu khẩu hiệu thế nào cho phải.
Tối đó cậu chẳng làm gì thêm, ăn cơm xong, rửa mặt sơ qua rồi đi nằm ngay. Nam Bắc hỏi có chuyện gì ở đội, cậu cũng không nói. Cô bé nằm bò bên mép giường cậu: “Anh ba, chẳng phải anh vừa kiếm được sách sao? Mình đã nói là cùng xem mà.”
Chương Vọng Sinh v**t v* gò má cô bé: “Anh mệt rồi, nghỉ ngơi chút đã rồi xem sau.”
Nam Bắc hỏi: “Mấy đồ tốt em mua anh cũng chẳng buồn xem luôn hả?”
Chương Vọng Sinh mỉm cười: “Có chứ, nhưng không phải lúc này. Em chạy cả ngày không mệt sao?”
Nam Bắc lắc đầu: “Em không mệt, em còn khỏe lắm. Anh ba, anh có tâm sự gì à?”
Chương Vọng Sinh lặng lẽ nhìn cô bé, Nam Bắc bèn áp mặt vào ngực cậu, ôm lấy anh mình: “Anh ba, có phải lúc họp ở đội, người ta nói gì anh không?”
“Không có.”
“Vậy sao anh không vui?”
“Chắc là do mệt quá, không muốn động đậy thôi.”
Hai anh em trò chuyện một hồi, Nguyệt Hòe Thụ cũng chìm vào yên tĩnh. Tiếng chó sủa văng vẳng đưa lại, Chương Vọng Sinh hiểu rằng, âm thanh này rồi đây sẽ không còn bầu bạn với cậu trong những đêm đọc sách nữa.
Trời đất khô hạn vô cùng, gió bấc còn chưa về mà tay người đã nứt nẻ như môi trẻ nhỏ. Ngày hôm sau khi đi làm, Chương Vọng Sinh đứng bên bờ ruộng nhìn ra xa. Nguyệt Hòe Thụ chỉ có một mặt giáp núi không cao lắm, còn lại nhìn đâu cũng thấy đồng bằng ngàn dặm, tất cả đều hoang tàn, héo úa. Hạn hán thế này, con người cứ chôn chân trên đồng ruộng thì có ích gì đâu? Cứ trơ mắt nhìn hoa màu từng chút một bước vào đường cùng.
Ngô, đậu, bông… coi như trắng tay rồi.
Nhưng chiến dịch diệt chó thì lại triển khai vô cùng rầm rộ. Những nhà nuôi chó có lẽ cũng có chút không nỡ, nhưng đã có lệnh thì phải nghe theo, bảo làm gì thì làm nấy. Đến khi giết được chó, lột được tấm da, lại ninh được một nồi thịt chó thơm nức mũi thì cái sự không nỡ kia bay biến sạch sành sanh, thậm chí còn thấy việc này cũng chẳng đến nỗi tệ.
Duy chỉ có con Hắc Tử nhà Ngô Hữu Cúc là chưa thấy động tĩnh gì. Lý Đại Thành dòm ngó ông ráo riết, bảo với đội rằng nếu quá mười ngày mà Ngô Hữu Cúc còn lề mề, anh ta sẽ dẫn người đến tận nhà lôi con chó đi.
Chó ở Nguyệt Hòe Thụ vốn chẳng con nào được mã đẹp như Hắc Tử. Những con khác gầy trơ xương, còn Hắc Tử thì lông lá bóng mượt, béo tốt. Dù dạo gần đây sắc lông có kém đi chút đỉnh, trông hơi giống chó mất nhà, nhưng nền tảng của nó vẫn rất tốt. Xã viên nhẩm tính, con này chắc cũng được mười mấy cân thịt. Với tình cảnh hiện tại của Ngô Hữu Cúc, ông không xứng được ăn thịt chó, cũng chẳng xứng có tấm da chó, đương nhiên là phải thuộc về tập thể.
Chó trong Nguyệt Hoè Thụ đều có số cả, nhà nào có, nhà nào đã giết, tất cả đều rõ rành rành.
Bầu trời không một gợn mây, xanh ngắt một màu, xanh đến mức như sắp rơi xuống thứ gì đó cũng màu xanh vậy. Giá mà có một trận mưa xanh cũng được, xã viên mong mưa đến mức tâm trí cũng hóa mụ mẫm.
Chú sáu Mã là đội trưởng, việc gì cũng đến tay. Chú gọi Chương Vọng Sinh đến, nhờ cậu đi làm công tác tư tưởng với Ngô Hữu Cúc.
“Thầy Ngô ấy à, cũng chỉ có nhà cháu là còn chút qua lại. Đừng nhìn cả làng này ai cũng từng đến bốc thuốc chỗ ông ta, nhưng bọn chú khuyên thì ông ta cứ giả điếc giả ngơ. Còn hai ngày hạn nữa thôi, cháu liệu mà khuyên bảo ông ta cho tốt. Đến lúc người ta kéo đến tận nhà thì ông ta có muốn hay không cũng chẳng được đâu.”
Chú sáu Mã nói lời thật lòng, Chương Vọng Sinh hiểu. Vụ thu năm nay chắc chẳng có đồng xu nào để chia, ai nấy đều rầu rĩ.
Gió thổi khô khốc, nóng hừng hực. Nam Bắc ngửi thấy mùi thịt thơm trong gió, chẳng biết nhà ai đang ninh thịt chó. Cô bé cũng thèm, nhưng đồng thời lại lo lắng cho Hắc Tử vô cùng. Cô bé chẳng thấy chó có gì không tốt, trừ lũ chó dại đã hại chết Bát Phúc. Ở trường cô bé cứ thẫn thờ, nghe đám bạn bàn tán về việc nhà ai trong đội vừa ăn thịt chó, ninh với tiêu xuyên và muối cho nhừ nục, cuốn vào bánh kếp nướng, đúng là tuyệt phẩm thế gian, nghe mà chỉ biết nuốt nước miếng ực ực.
Phùng Trường Canh chẳng bao giờ tham gia vào mấy cuộc bàn tán đó. Cậu ta ngày càng lầm lì, người bỗng cao vọt hẳn lên, lại còn mọc một vòng ria mép đen thui, lún phún. Nam Bắc nhìn mà thấy hơi ghê, thực ra Chương Vọng Sinh cũng mọc ria, nhưng anh có bộ đồ nghề của anh hai để lại nên ngày nào cũng tỉa tót rất sạch sẽ.
Nam Bắc biết nhà Phùng Trường Canh có một con chó vàng khá đẹp, chân cao, chỉ là hơi gầy. Phùng Trường Canh và bà ngoại bình thường rất cưng chiều con chó đó, cậu ta chắc chắn sẽ không can dự vào chủ đề này. Bà ngoại cậu ta vừa gạt nước mắt vừa định lén thả con Đại Vàng đi, nhưng đâu đâu cũng đang giết chó, chạy đi đâu cho thoát? Bà lại bảo thôi thì cho nó đi nhanh cho bớt khổ, sau đó chôn ở đất mảnh vườn riêng. Thế nhưng Phùng Trường Canh lại rất lạnh lùng bảo bà, chi bằng lột lấy tấm da, ít ra còn dùng được vào việc gì đó. Mà muốn lột da thì phải nhờ người, phải trả ơn, nhà người ta có lao động thì tự làm được, đã lột da rồi thì thịt của Đại Vàng cũng không thể lãng phí, đem chia cho người ta coi như quan hệ tình nghĩa. Bà ngoại không chịu, nhưng Phùng Trường Canh tự mình quyết định, lén tìm người làm thịt, đến lúc bà biết thì đã muộn.
Chuyện này đồn ra, ai cũng bảo thằng nhóc Phùng Trường Canh này sau này sẽ làm nên chuyện lớn, một đứa trẻ còn là học sinh mà lòng dạ đủ sắt đá, làm việc lại mau lẹ. Đàn bà đúng là đàn bà, già đến mấy cũng chỉ biết khóc lóc sướt mướt.
Nam Bắc thấy Phùng Trường Canh thật sự là loại người không thể kết giao được nữa. Vì một tấm da chó mà nỡ lòng để người ta lột da người bạn già trong nhà? Người lớn làm đã đành, cậu ta là học sinh mà cũng làm chuyện máu me thế này. Nam Bắc càng nghĩ càng thấy Phùng Trường Canh cứ âm u kiểu gì đó, hễ vô tình chạm mắt cậu ta là cô bé liền lảng đi ngay.
“Tôi biết cậu đang nghĩ gì.” Lúc tan học, Phùng Trường Canh đi sau cô bé không xa. Con trai bước chân dài, khi lướt qua cô bé, cậu ta chủ động lên tiếng.
Phùng Trường Canh giờ đã cao hơn cô bé một cái đầu, giọng nói ở tuổi dậy thì nghe rất khó nghe. Nam Bắc lạnh lùng nhìn: “Cái gì mà tôi nghĩ gì?”
“Cậu khinh thường tôi.”
“Sao cơ?”
“Cậu nghĩ tôi hại con chó nhà mình.”
Nam Bắc cười nhạt: “Cậu làm gì với con chó nhà cậu thì mắc mớ gì đến tôi?”
Phùng Trường Canh cũng lạnh lùng nhìn lại: “Đừng có khinh thường tôi, chuyện này mà rơi vào tay cậu, cậu cũng sẽ làm thế thôi. Tôi không mang họ Viên, cậu cũng chẳng phải người họ Chương.”
Nhà ông ngoại cậu ta họ Viên, ông ngoại mất sớm, sinh thời là một người hiền lành phúc hậu.
Trong lòng Nam Bắc bỗng bùng lên ngọn lửa giận: “Xạo chó cái con mẹ nhà cậu, Phùng Trường Canh, cậu đi mà bốc phân ăn.” Cô bé cực kỳ ghét cái tên này, cậu ta là ai mà dám suy đoán ý nghĩ của cô? Nam Bắc không chịu nổi sự xúc phạm này, tức đến nổ phổi.
Phùng Trường Canh thấy cô bé giận quá hóa thẹn thì dường như lại thấy vui, khẽ mỉm cười rồi bước tiếp. Nam Bắc nhìn bóng lưng cao gầy của cậu ta, trông cũng hơi giống anh ba… Cậu ta là cái thá gì mà đòi so với anh ba mình? Càng nghĩ càng tức, Nam Bắc chạy lên vài bước, tung chân đạp thẳng một phát vào mông Phùng Trường Canh. Cậu ta không đề phòng nên ngã sấp mặt.
Xung quanh vẫn còn nhiều học sinh tan học, thấy cảnh đó đều cười rộ lên. Phùng Trường Canh đỏ mặt bò dậy, cũng không nói năng gì. Nam Bắc dường như chẳng sợ cậu ta đánh lại, cô bé rất biết cách nắm thóp cậu ta, tự tin rằng cậu ta không dám.
“Sau này bớt chọc vào tôi đi.” Nam Bắc quăng lại một câu rồi chạy biến.
Về đến nhà, Nam Bắc làm bài tập một lúc, ước chừng Chương Vọng Sinh sắp về và còn phải đi đưa cơm cho Ngô Hữu Cúc, sẵn tiện xem tình hình Hắc Tử thế nào, cô bé liền tìm diêm nhóm bếp.
Thực ra Chương Vọng Sinh đang ở nhà Ngô Hữu Cúc rồi. Hôm nay Ngô Hữu Cúc gặp chuyện bẽ mặt, ông không kịp c** q**n nên đã đại tiện ra quần, mùi hôi thối nồng nặc khiến các xã viên đang làm việc gần đó không chịu nổi, liền đuổi ông về nhà.
Đợi khi Chương Vọng Sinh đến, Ngô Hữu Cúc đang ngồi giữa gian nhà chính chờ cậu, con Hắc Tử nằm bên chân ông. Thấy cậu tới, ông nói: “Vọng Sinh, ta biết cháu sẽ đến.”
Hắc Tử vẫy vẫy đuôi với Chương Vọng Sinh.
Chương Vọng Sinh cảm thấy rất khó mở lời. Ngô Hữu Cúc bảo cậu ngồi xuống nói chuyện, trong không khí vẫn còn vương mùi phân. Ngô Hữu Cúc nói: “Nếu là bình thường, chân tay ta không bị người ta hành hạ thế này thì đã chẳng đến mức để xảy ra chuyện xấu hổ như vậy.”
Chương Vọng Sinh an ủi ông: “Thầy Ngô, người già rồi khó tránh khỏi những lúc như thế, để cháu giúp ông giặt.”
Trong gian chính thắp một ngọn đèn, đôi mắt Ngô Hữu Cúc lõm sâu đen ngòm dưới bóng đèn, khiến người ta không đoán được ông đang nhìn đi đâu.
Ngô Hữu Cúc xua tay: “Không cần đâu, Vọng Sinh, không cần giặt đâu. Hôm nay ta có mấy việc muốn nhờ cháu giúp một tay.”
Dưới đất, đuôi Hắc Tử vẫn không ngừng quẫy, quẹt qua mũi giày của Ngô Hữu Cúc, nó vô cùng ngoan ngoãn.
Giọng nói của Ngô Hữu Cúc rất già nua. Năm nay ông già đi trông thấy, mà người một khi đã già thì giọng nói cũng già theo.
“Ta có ít đồ này, phiền cháu mang đến cho Lý Tam Ni giúp ta.” Ngô Hữu Cúc đưa cho Chương Vọng Sinh một bọc nhỏ. Cậu đón lấy rồi hỏi: “Lý Tam Ni là ai ạ?”
Lý Tam Ni chính là tên thật của bà Lý. Lứa tuổi của Chương Vọng Sinh đương nhiên không biết, chỉ biết bà đã cao tuổi nên gọi một tiếng bà Lý. Cậu không rõ quan hệ giữa thầy Ngô và bà Lý là thế nào, hai người một ông già độc thân, một bà lão đơn chiếc, bình thường chẳng thấy qua lại gì cả. Cậu không tò mò hỏi han mà chỉ nói: “Thầy Ngô, lát nữa cháu nhất định sẽ gửi đến tận nơi. Ông có lời gì nhắn nhủ không ạ?”
Ngô Hữu Cúc lắc đầu: “Không, Vọng Sinh à, ta còn mấy món đồ nữa, cháu giữ giúp ta, giao cho người khác ta không yên tâm. Cái tiệm thuốc này của ta bị người ta đập phá rồi, sách thuốc cũng bị đốt sạch, đáng tiếc quá, ta đến cả một đứa học trò cũng không có.”
Ông lẩm bẩm: “Là ta sai rồi, ta cứ ngỡ không qua lại với ai thì sẽ chẳng có chuyện gì, nhưng mình không tìm chuyện thì chuyện cũng tự tìm đến mình. Sớm biết thế này, dù sao ra cũng nên thu nhận một đứa học trò…”
Chương Vọng Sinh nói: “Thầy Ngô, ông đừng nói vậy, đợi chuyện của ông qua đi…”
Ngô Hữu Cúc xua tay, ra vẻ không muốn bàn luận chuyện này nữa. Trên chiếc bàn bát tiên đặt một chiếc hộp gỗ, bên trong có mấy cuốn sách khâu chỉ và mấy đồng bạc trắng.
Khi hộp mở ra, nhìn thấy những thứ đó, Chương Vọng Sinh khá kinh ngạc. Không hiểu trong những năm tháng thế này, Ngô Hữu Cúc làm sao mà giấu được chúng.
“Vọng Sinh,” Ngô Hữu Cúc bỗng đặt hai tay lên cổ tay cậu, siết thật chặt, đôi mắt xám xịt, chết chóc của ông bỗng lóe lên tia sáng: “Ta biết những thứ này cháu chưa chắc đã dám giữ, nhưng ta thực sự không tìm được ai khác nữa. Nếu để bọn họ lấy mất thì tiếc quá. Cháu nghe ta, nếu tình hình không ổn, cháu đốt đi hay vứt đi cũng không sao, nhưng bạc trắng thì có thể đổi ra tiền, ra phiếu, cứ lên thành phố là đổi được.”
Chương Vọng Sinh rất khó xử, cậu ngần ngừ một lúc, bị Ngô Hữu Cúc siết chặt đến mức người hơi lảo đảo.
“Thầy Ngô, không phải cháu không muốn, mà là những thứ này của ông quá quý giá, để chỗ cháu vạn nhất xảy ra chuyện gì, cháu biết ăn nói làm sao.”
Ngô Hữu Cúc nói: “Không sao, không sao đâu, Vọng Sinh à, cháu nhất định phải giữ giúp ta. Cháu cầm lấy đi, ngoài cháu ra, ta không tin một ai cả, không tin ai hết…” Ông vừa nói vừa khóc nức nở như một con chó già.
Hắc Tử thấy ông chủ và Chương Vọng Sinh giằng co, không hiểu có chuyện gì, chỉ quẩn quanh bên cạnh hai người, vẫy đuôi thân thiết hết mực.
Thấy Ngô Hữu Cúc khóc, Chương Vọng Sinh đành phải nhận lời trước. Trong lòng cậu càng thêm sầu muộn, Ngô Hữu Cúc tin tưởng cậu như vậy, mà Hắc Tử thì vẫn đang ở ngay trước mắt, mắt cậu bỗng thấy cay xè.
Nhưng Ngô Hữu Cúc rất nhanh đã bình tĩnh lại, ông ngồi ngay ngắn rồi nói: “Vọng Sinh, hôm nay cháu đến định nói chuyện gì ta biết rõ. Ta sẽ không làm cháu khó xử, cũng không làm lão Sáu khó xử, ngày mai cháu cứ việc nói với lão Sáu như vậy.”
Chương Vọng Sinh nghe vậy thì cảm thấy hổ thẹn. Lẽ ra cậu không cần phải hổ thẹn, nhưng cậu vẫn thấy vậy.
“Thầy Ngô, đợi đợt này qua đi, sau này điều kiện cho phép, cháu sẽ tìm cho ông một con chó khác để bầu bạn.”
Ngô Hữu Cúc gật đầu: “Được, sau này tìm lại con khác.”
Chương Vọng Sinh không ngờ ông lại đồng ý dứt khoát như thế, nhìn nhận thoáng như thế. Hắc Tử thì chẳng biết gì cả, chỉ biết quấn quýt bên người, l**m l**m ngửi ngửi. Chương Vọng Sinh ngồi thụp xuống xoa đầu nó, nén nước mắt nói: “Thầy Ngô, vậy cháu về trước đây, kẻo Nam Bắc không thấy cháu lại cuống lên.”
Ngô Hữu Cúc nói: “Được, hôm nay đừng đưa cơm cho ta nữa, ta đã mua đồ ăn ở cửa hàng cung ứng rồi.”
Chương Vọng Sinh cầm đồ đạc, bước ra khỏi nhà Ngô Hữu Cúc.
Đợi khi sân vườn tĩnh lặng, gian chính cũng tĩnh lặng, Ngô Hữu Cúc mới chậm rãi cúi người nói với Hắc Tử: “Thu nhận học trò thì đã sao chứ? Hết triều đại này đến thời đại khác trôi qua, bao nhiêu thứ đã mất sạch rồi, cái phương thuốc này của ta thì có đáng gì?”
Ông trò chuyện với Hắc Tử một lát, con chó như thể hiểu được, đôi mắt hiền lành lặng lẽ nhìn ông. Một giọt nước mắt rơi xuống đầu nó. Ngô Hữu Cúc lấy đồ ăn chín mua ở cửa hàng ra, tự mình ăn một miếng, cho Hắc Tử ăn một miếng, rồi lại tự ăn một miếng, lại cho Hắc Tử một miếng.
Quả nhiên, ở nhà Nam Bắc đang đợi nấu mì, chạy ra cửa ngó nghiêng mấy lượt mới thấy Chương Vọng Sinh quay về.
Vì không cần đưa cơm cho Ngô Hữu Cúc nữa nên hai anh em nấu cơm xong thì ngồi ăn cùng nhau. Nam Bắc hỏi đông hỏi tây, muốn biết trong hộp gỗ và gói đồ kia có gì hay ho.
“Một ít đồ của nhà thầy Ngô, gửi tạm ở nhà mình. Còn cái này là ông ấy nhờ anh đưa cho bà Lý.”
Nam Bắc ngạc nhiên: “Bà Lý? Thầy Ngô đưa gì cho bà Lý thế?”
Chương Vọng Sinh vừa ăn dưa muối vừa nói: “Anh không rõ, mai anh mang sang đó.”
Nam Bắc tò mò: “Hay là mình xem thử đi?”
Chương Vọng Sinh nhìn cô bé một cái: “Không được, không thể tùy tiện lục lọi đồ của người ta.”
“Mình có lấy đâu, chỉ xem chút thôi mà.”
“Xem cũng không được.”
Nam Bắc chun mũi với cậu: “Hừ.” Rồi lại hỏi: “Thế còn Hắc Tử thì sao? Có phải anh sang nói với thầy Ngô chuyện con Hắc Tử không?”
Cô bé rất thông minh, đoán ngay được lý do Chương Vọng Sinh từ nhà Ngô Hữu Cúc về. Ở công xã, nếu việc của ai đó khó giải quyết, người ta thường tìm người nói chuyện hợp ý để đi vận động.
Lòng Chương Vọng Sinh chùng xuống, cậu không nói gì, Nam Bắc liền hiểu ra. Cô bé thấy hơi buồn, lẳng lặng húp nước mì.
“Đợi sau này có cơ hội, xem có thể tìm được con chó nào mặt mũi giống Hắc Tử không.”
Nam Bắc nói: “Nhưng đó đâu còn là Hắc Tử nữa.”
Phải rồi, đó không còn là Hắc Tử nữa. Chương Vọng Sinh lặp lại câu nói đó trong lòng, vẻ mặt u sầu.
Đêm tối tĩnh mịch vô cùng, bên ngoài không còn tiếng chó sủa nữa.
Đèn nhà họ Chương vẫn sáng, Chương Vọng Sinh chốt cửa, mở hộp gỗ ra lật xem mấy cuốn sách, toàn là văn ngôn, hý khúc thời cổ, còn có một tập thơ Đỗ Phủ. Cậu khóa hộp lại. Nam Bắc ngồi bên cạnh đang mải mê đọc cuốn tiểu thuyết nước ngoài, bỗng nhiên “a” một tiếng, Chương Vọng Sinh hỏi cô bé làm sao.
“Anh ba, anh xem cái này này, cái này này!”
Trên tay cô bé là một tập truyện ngắn Nga, chính là cuốn truyện Mumu của Turgenev.
Thấy cô bé cứ cuống quýt lên, Chương Vọng Sinh ngồi xuống cạnh cô, Nam Bắc ấn cuốn sách vào tay cậu: “Anh xem đi, xem xong anh sẽ hiểu, trên đời này lại có chuyện trùng hợp đến thế!”
Đó là một câu chuyện không dài cũng chẳng quá ngắn, kể về một người nô lệ câm tên là Gerasim có một con chó tên là Mumu, kết cục cuối cùng là Gerasim bất đắc dĩ phải tự tay dìm chết Mumu.
“Mumu tin cậy nhìn người chủ thân thiết nhất của mình, không những không sợ hãi mà còn khẽ vẫy đuôi…”
Chương Vọng Sinh đọc đến đây thì lòng đau như cắt. Cậu không dám nghĩ sâu thêm về ý nghĩa của Hắc Tử đối với Ngô Hữu Cúc. Cậu khép sách lại, nhìn ngọn nến nhảy nhót.
“Anh ba, anh bảo Hắc Tử có biết thầy Ngô…”
“Đừng nói nữa, ngủ đi.”
Chương Vọng Sinh giục Nam Bắc đi ngủ, Nam Bắc vâng một tiếng, nhìn cậu thêm vài cái rồi ngoan ngoãn leo lên giường.
Ngày hôm sau, Chương Vọng Sinh vừa định ra khỏi cửa thì có người đến trước cổng nói với cậu: “Ngô Hữu Cúc xảy ra chuyện rồi.”
Vì Ngô Hữu Cúc phải quét dọn đường phố nên ông dậy sớm nhất. Ai giám sát ông? Trong đội luân phiên giám sát, hôm nay đến giờ ông phải ra cửa mà mãi không thấy ra, người ta đến đập cửa nhà không thấy ai ra mở, bèn trèo tường vào sân.
Chương Vọng Sinh vẫn chưa kịp mang đồ sang cho bà Lý.
Trên đường, các xã viên đang bàn tán xôn xao về chuyện của Ngô Hữu Cúc, Chương Vọng Sinh vội chạy đến nhà ông.
Ngô Hữu Cúc chết rồi. Chết trong tư thế ngồi, ông mặc bộ quần áo vải kaki sạch sẽ. Con Hắc Tử cũng chết rồi, nó nằm phủ phục dưới chân ông.
Một người một chó, ngay tại gian nhà chính, nơi tối qua họ còn ngồi trò chuyện.
Ngô Hữu Cúc bốc thuốc cứu người cả đời, đến cuối cùng cũng tự bốc một thang cho mình, và cho cả Hắc Tử nữa.
Bên ngoài gian nhà chính người đứng đông nghịt, có người đã vào trong xác nhận rồi.
Các xã viên ở đó bàn tán, bảo thế là uổng mất một con chó, giờ thì chẳng ai dám ăn thịt nó nữa.
Chương Vọng Sinh gạt đám đông ra, nhìn vào bên trong. Vì quá thân thuộc nên lúc này nhìn gương mặt của Ngô Hữu Cúc, cậu lại thấy có chút lạ lẫm. Cảm giác này, lúc cha mất, rồi lúc anh hai ra đi, cậu đều đã từng trải qua. Bây giờ cậu hiểu rõ, đó là vì người sống đang nhìn người chết.
Ngô Hữu Cúc chết rồi, Hắc Tử cũng chết rồi, mọi người lại bắt đầu bàn tán chuyện tấm da chó sẽ thuộc về ai.
Đến lúc này Chương Vọng Sinh mới hiểu hết ẩn ý trong lời nói tối qua của ông, nhưng đã quá muộn. Có lẽ chẳng bao giờ là sớm, cũng chẳng có sự khác biệt giữa sớm và muộn. Cậu đột ngột quay người rời khỏi đám đông, bước đi thật nhanh.
Cậu bắt đầu chạy, chạy một mạch đến dưới gốc cây nguyệt hòe cổ thụ, rồi chầm chậm quỳ xuống. Cậu ôm chặt lấy gốc cây, nước mắt chảy giàn giụa. Cậu khóc không chỉ vì Ngô Hữu Cúc, vì Hắc Tử, mà còn khóc vì tất cả những sinh linh lầm than trên thế gian này.