Gió chướng từ mé sông Tiền lồng lộng thổi qua rặng bần de ra mặt nước, cuốn theo hơi phù sa nồng đượm quen thuộc sau chuỗi ngày dài nồng nặc mùi mặn chát. Huỳnh Quốc Thái đứng trên mỏm đất đầu bờ mương, tay cầm chiếc khúc xạ kế quang học vừa vớt lên một giọt nước trong vắt từ lòng rạch. Đưa ống kính lên ngang mắt nhìn về phía vầng đông đang ửng hồng sau rặng dừa nước, anh nheo mắt đọc chỉ số vạch chia.
Không phẩy sáu phần ngàn.
Trái tim Thái đập thình thịch một nhịp nhẹ nhõm. Đêm hôm kia, chiếc sà lan cẩu trọng tải lớn cùng đội công binh của tỉnh đã hoàn tất những mối hàn thép cuối cùng trên cửa xả cống Cây Da. Khối sắt thép nặng hàng chục tấn được dằn xuống lòng kênh, chặn đứng hoàn toàn lưỡi mặn từ biển Đông đang thọc sâu vào ruột cù lao. Nước ngọt từ thượng nguồn đổ về cuồn cuộn, nhuộm đỏ quạch đôi bờ, gột rửa đi lớp muối kết tinh trắng xóa từng bóp nghẹt từng tấc đất An Bình suốt nửa tháng ròng.
Thái khẽ xoay bả vai. Vết rách sâu ở bắp tay phải sau vụ nổ bình áp bữa trước nay đã kéo da non, râm ran ngứa dưới lớp băng gạc sạch sẽ mà Tú thay cho anh mỗi chiều. Bàn tay anh – bàn tay dày cộm những vết chai sần của thợ tiện, thợ hàn – chầm chậm miết lên một thân bưởi da xanh sù sì trước mặt.
Dưới gốc, lớp rơm rạ mục và bèo lục bình giữ ẩm vẫn còn đẫm sương đêm. Nhờ những giọt nước ngọt chắt chiu từ ba giàn lọc RO dã chiến chạy thâu đêm suốt sáng, kết hợp cùng hàng trăm lít men vi sinh bản địa IMO tưới đẫm định kỳ, mặt đất chai cứng như đá nay đã xốp tơi trở lại. Thái quỳ một chân xuống lớp bùn non, dùng những ngón tay thô ráp khẽ bới một góc đất cạnh gốc bưởi cổ thụ của tía Ba Sang.
Một chùm rễ tơ trắng muốt, mập mạp như những sợi cước non vừa đâm tua tủa ra từ đầu rễ cái, bám chặt lấy lớp mùn hữu cơ.
“Cây sống rồi… Đất sống lại thiệt rồi!”
Thái lẩm bẩm một mình, khóe môi khẽ cong lên thành một nụ cười hiền lành, rạng rỡ. Anh ngẩng đầu nhìn lên tán lá. Những chồi non xanh mướt như ngọn mác đang kiêu hãnh bung nở giữa nền trời ban mai. Nhưng cùng với niềm vui rễ hồi sinh, đáy mắt người thợ cơ khí lại chùng xuống khi nhìn quanh mặt liếp.
Khắp mặt vườn, hàng ngàn quả bưởi non bằng nắm tay, bằng cái chén ăn cơm nằm rụng la liệt. Cơn sốc mặn đỉnh điểm tuần trước cùng đợt cắt nước khẩn cấp để cứu thân cây đã khiến rặng bưởi trút bỏ gần một nửa số trái trên cành. Nhìn những trái bưởi non da xanh bóng, lấm lem bùn đất bị đào thải nằm trơ trọi, lòng người làm vườn miền Tây nào mà không thắt lại như có ai xát muối.
“Anh Thái! Coi chừng đụng trúng vết thương nghen!”
Một tiếng gọi lảnh lót vang lên từ đầu cầu ván. Thái giật mình quay lại. Tú đang thoăn thoắt bước tới, trên vai vắt dải khăn rằn, hai lọn tóc bím đung đưa theo từng nhịp chân nhanh nhẹn. Cô mặc chiếc áo bà ba màu nâu sẫm quen thuộc, nụ cười rạng rỡ như xua tan hết những âu lo, mệt nhọc còn sót lại của những đêm thức trắng chống hạn. Phía sau cô, Đực Nhỏ và Út Lành đang hì hục đẩy hai chiếc xe rùa chất đầy những sọt tre to tướng.
Thái đứng dậy, vội phủi lớp đất bám trên gối quần, giọng trầm ấm: “Sao em ra vườn sớm dữ vậy Tú? Tía Ba đỡ đau lưng chưa mà em đã lo chạy đôn chạy đáo rồi?”
“Tía khỏe nhiều rồi anh, sáng nay tía còn đòi tự tay pha ấm trà quao ra ngắm rễ non ngoài bờ bao kìa.” Tú bước đến bên Thái, đôi mắt sáng lấp lánh nhìn chùm rễ tơ anh vừa phát hiện, rồi ánh mắt cô dừng lại trên những đống bưởi non rụng dưới chân. “Em ra gom ‘vàng’ về cho Hợp tác xã đây.”
Thái chớp mắt, ngơ ngác: “Gom vàng? Mấy trái bưởi rụng chát ngắt này hả Tú?”
Út Lành đứng cạnh đó vừa đặt chiếc sọt tre xuống đất vừa cười giòn tan: “Anh Thái kỹ thuật giỏi máy móc chớ tính đường làm ăn sao bén bằng chị Tú được! Bưởi này đem đổ mương thì ô nhiễm nước, chôn xuống đất thì chua phèn, nhưng qua tay chị Tú là ra tiền triệu đó nghen anh Hai!”
Tú cúi xuống nhặt một quả bưởi non to bằng nắm tay lên, dùng móng tay bấm nhẹ vào lớp vỏ ngoài. Một làn hương thơm the nồng, thanh khiết lập tức b*n r* những hạt bụi tinh dầu li ti, thơm ngát cả một khoảng không gian ẩm ướt.
“Hôm trước em nói với anh rồi đó,” Tú ngước nhìn Thái, ánh mắt chan chứa niềm tin và nhiệt huyết khoa học, “nông nghiệp tuần hoàn không có thứ gì gọi là rác rưởi hết. Cây bưởi tự đào thải trái non để dồn nhựa sống nuôi thân vượt qua hạn mặn. Trái non này cùi rất dày, hàm lượng pectin cao gấp ba lần bưởi chín, lượng tinh dầu trong túi dầu biểu bì cũng cô đặc và tinh khiết nhất. Mình thu gom hết trên toàn cồn An Bình, vừa dọn sạch nấm bệnh cho vườn, vừa có nguyên liệu sạch cho hợp đồng với anh Khang. Phần cùi trắng sẽ gọt ra cung cấp làm mứt sấy dẻo, tép bưởi non đem ủ men sinh học bón lại cho đất. Còn lớp vỏ xanh giàu túi tinh dầu này…”
Tú dừng lại, nghiêng đầu nhìn Thái đầy ngụ ý: “... phải trông cậy hết vào bàn tay vàng của Giám đốc kỹ thuật rồi.”
Nhìn nụ cười trong veo và đôi má lúm đồng tiền của người con gái mình thương thầm suốt bao năm, lồng ngực Thái bỗng dâng lên một luồng nhiệt ấm nóng. Anh hiểu ngay Tú đang nói tới điều gì. Bản vẽ phác thảo chiếc tháp chưng cất tinh dầu lôi cuốn hơi nước mà cô nắn nót vẽ tặng anh đêm nọ vẫn đang nằm trang trọng trên bàn làm việc ở xưởng hàn.
“Được!” Thái vỗ mạnh vào đùi một cái bốp, đôi mắt ánh lên ngọn lửa nghề nghiệp đầy tự tin. “Em gom vỏ về tới đâu, anh biến nó thành ngọc bích cù lao tới đó. Chiều nay xưởng của anh sẽ đỏ lửa mẻ đầu tiên!”
*
Mặt trời đứng bóng, cả cù lao An Bình rộn rã như ngày hội mùa. Hơn ba mươi hộ dân trong Hợp tác xã Phù Sa Xanh chia nhau lội từng liếp vườn, tỉa bỏ những trái sâu bệnh và nhặt sạch bưởi non rụng. Từng chuyến xuồng ba lá chở những khoang bưởi xanh mướt nối đuôi nhau tấp nập cập bến nhà Thái.
Xưởng cơ khí của Thái nằm nép mình bên con rạch nhỏ, trưa nay không còn tiếng búa đập sắt chan chát hay tiếng máy mài rít lên chói tai, mà thay vào đó là không khí lao động ấm áp, rộn ràng. Dưới bóng mát của giàn hoa thiên lý trước sân xưởng, bà Năm Nhàn cùng mười mấy thím, mấy chị trong xóm đang ngồi quây quần bên những chiếc bàn dài.
“Mấy đứa coi nè, phải gọt mỏng tang vầy nè nghen!” Bà Năm Nhàn vừa thoăn thoắt đưa lưỡi dao, vừa cất giọng rủ rỉ dặn dò đám con gái. “Chỉ lấy lớp da xanh lấm tấm túi dầu bên ngoài thôi, phạm vô lớp cùi trắng là tinh dầu bị lẫn nước đục, mà uổng mất phần cùi đem làm mứt của con Tú.”
Thái đứng bên cạnh chiếc bàn thợ, nhìn mẹ mình cười nói rôm rả giữa xóm giềng, trong lòng anh dâng trào một niềm xúc động khó tả. Từ ngày ba anh mất, nợ nần bủa vây, mẹ anh thui thủi một mình bên khung dệt chiếu cũ kỹ, đôi mắt mờ dần theo năm tháng. Đã bao lâu rồi anh mới lại thấy bà cười tươi và hoạt bát đến thế? Tất cả những đổi thay kỳ diệu ấy, từ sinh khí của mảnh đất cù lao cho đến nụ cười của mẹ, đều bắt đầu từ ngày Tú trở về.
Để giúp các thím, các chị gọt vỏ nhanh và đều tay, sáng nay Thái đã cặm cụi mài giũa hơn hai chục chiếc dao bào mini tự chế. Anh dùng những thanh thép lá mỏng của lưỡi cưa hỏng, uốn cong và chêm vào đó một chiếc cữ bằng đồng thau dày đúng một ly rưỡi. Chỉ cần đặt lưỡi dao xuống rồi kéo nhẹ một đường vòng quanh quả bưởi, lớp vỏ xanh mỏng như tờ giấy lụa lập tức tách rời ra, để lộ phần cùi trắng phau, tròn trịa không hề bị lẹm.
“Trời đất coi kìa, thằng Thái nó khéo dữ thần!” Thím Tư bên cồn cầm chiếc dao bào thử nghiệm, trầm trồ tấm tắc. “Nó gắn cái cữ này vô, tao gọt ro ro nhoáng cái là xong một trái. Đều tăm tắp như máy xắt vậy bay ơi!”
“Bởi vậy người ta mới nói gái sắc gặp trai tài!” Một chị trêu to khiến cả sân cười rộ lên. Tú đang đứng cân bưởi ngoài bến nghe thấy, đôi tai khẽ ửng hồng, cô cúi mặt vờ như bận ghi chép vào cuốn sổ tay nhưng khóe mắt lại lén liếc về phía người thợ cơ khí đang đứng lúi húi bên bếp lò.
Thái vờ như không nghe thấy lời trêu chọc, nhưng đôi tai anh cũng đỏ lựng lên vì ngượng ngùng. Anh quay sang tập trung toàn bộ tâm trí vào cỗ máy chưng cất vừa được lắp ráp hoàn chỉnh giữa xưởng.
Cỗ máy là kết tinh của bốn mươi tám giờ làm việc cật lực và tài hoa cơ khí của anh. Toàn bộ thân nồi chưng cất dung tích một trăm năm mươi lít được Thái gò tỉ mỉ từ một chiếc bồn chứa sữa chua thanh trùng bằng inox 304 cũ mua lại từ vựa phế liệu ngoài thị trấn. Nồi có cấu tạo hai lớp cách thủy, ở giữa là khoang chứa dầu truyền nhiệt để tránh hiện tượng cháy khét nguyên liệu ở đáy nồi khi đun lâu.
Bên trên nắp nồi, Thái tiện một chiếc cổ ngỗng thuôn dài bằng inox hình chóp nón – giải pháp giúp hơi nước mang theo tinh dầu dễ dàng hội tụ mà không bị ngưng tụ ngược trở lại. Nối liền với cổ ngỗng là một đường ống dẫn hơi uốn cong dẫn thẳng sang tháp ngưng tụ.
Điểm đắt giá nhất của hệ thống này, thứ mà Thái đã trăn trở suốt đêm, chính là cụm sinh hàn. Thông thường người ta chỉ dùng ống inox thẳng ngâm trong bể nước, diện tích tiếp xúc nhiệt rất thấp khiến hơi tinh dầu thoát ra ngoài khí quyển hoặc bị quá nhiệt làm biến tính. Thái đã lặn lội sang tận chợ ve chai Cần Thơ tìm mua bằng được mười lăm mét ống đồng đỏ nguyên chất loại phi mười sáu. Bằng đôi bàn tay khéo léo của mình, anh uốn ống đồng thành một cuộn ruột gà xoắn ốc tinh xảo đặt lọt thỏm trong một chiếc thùng phuy nước tuần hoàn liên tục.
“Anh Thái, khâu chuẩn bị vỏ xong hết rồi nè anh!” Đực Nhỏ cùng Út Lành khệ nệ khiêng hai chậu nhôm lớn chứa đầy lớp vỏ bưởi xanh mướt đã được băm nhỏ đều tăm tắp đặt xuống bên cạnh máy.
Một mùi hương the mát, cay nồng và sảng khoái xộc thẳng vào cánh mũi khiến ai nấy đều thấy tỉnh táo lạ thường.
Tú bước vào xưởng, tay cầm theo một chiếc nhiệt kế điện tử và một chiếc phễu chiết thủy tinh hình quả lê trong suốt. Cô đi chậm rãi quanh cỗ máy của Thái, ánh mắt chăm chú săm soi từng mối hàn vảy cá đều tăm tắp, từng chiếc gioăng cao su chịu nhiệt làm từ silicon thực phẩm được chèn kỹ lưỡng ở các khớp nối.
“Mối hàn kín tuyệt đối, đường ống sinh hàn dốc đúng mười lăm độ để tinh dầu chảy tự nhiên không bị ứ đọng…” Tú ngẩng lên nhìn Thái, trong mắt cô tràn ngập sự thán phục chân thành. “Anh Thái, anh làm còn chuẩn hơn cả mấy giàn chưng cất tiền tỉ trong phòng thí nghiệm của Viện Công nghệ sinh học ngày trước em thực tập nữa!”
Được người mình thầm thương khen ngợi đúng vào chuyên môn tâm huyết, lòng Thái rộn lên một niềm hãnh diện khôn xiết. Anh gãi đầu cười xòa: “Tại em giải thích cặn kẽ nguyên lý lôi cuốn hơi nước với mấy cái thông số nhiệt độ cho anh hiểu đó chớ. Tinh dầu bưởi nhạy cảm với nhiệt độ cao dữ lắm, nếu để nhiệt độ hơi nước vượt quá một trăm độ C thì mấy hợp chất thơm như Limonene hay Myrcene sẽ bị phân hủy, tạo ra mùi hăng khét giống như vỏ bưởi luộc. Cho nên anh có chế thêm một cái van tiết lưu giảm áp mini ở đây.”Thái chỉ tay vào chiếc van đồng nhỏ xíu gắn trên nắp tháp: “Van này kết hợp với cột sinh hàn nước lạnh đối lưu sẽ giúp áp suất trong buồng chưng cất luôn duy trì ở mức cân bằng, hơi nước bốc lên đều đặn ở khoảng chín mươi đến chín mươi lăm độ C thôi. Hương bưởi nguyên thủy sẽ được giữ trọn vẹn từng chút một.”
“Tuyệt vời quá anh Hai!” Tú reo lên khe khẽ. “Vậy mình vô mẻ đầu tiên nghen!”
Thái cùng Đực Nhỏ cẩn thận trút từng lớp vỏ bưởi xanh vào vỉ inox đục lỗ đặt bên trong buồng chưng cất. Vỏ bưởi được rải đều, xốp tơi, không nén quá chặt để luồng hơi nước từ khoang dưới có thể len lỏi qua từng kẽ lá, thẩm thấu và phá vỡ các túi tinh dầu li ti nằm ẩn sâu trong biểu bì. Nắp nồi được đậy lại, những chiếc bu-lông cánh bướm bằng inox được siết chặt đối xứng từng cặp một cách chuẩn xác.
Bên dưới đáy nồi, bếp lửa hồng bắt đầu rực sáng. Thái dùng những thanh củi gáo dừa khô giòn – loại củi đượm than, cháy êm và giữ nhiệt ổn định nhất của xứ cù lao – nhen nhóm ngọn lửa đầu tiên. Tiếng củi nổ lách tách hòa cùng tiếng nước sôi ùng ục bên trong lớp vỏ cách thủy.
Cả xưởng cơ khí bỗng chốc im bặt. Mọi ánh mắt của bà con nông dân, từ bà Năm Nhàn, thím Tư, đến Út Lành, Đực Nhỏ đều đổ dồn về phía đầu ra của ống sinh hàn ruột đồng. Dưới miệng ống, chiếc phễu chiết thủy tinh trong suốt đã được Tú đặt ngay ngắn trên một chiếc giá gỗ vững chãi.
Thời gian trôi qua chầm chậm từng phút, từng giây. Tiếng đồng hồ quả lắc trong nhà điểm từng nhịp gõ khô khốc. Khói lam chiều bảng lảng quyện vào vạt nắng xiên khoai qua mái lá xưởng hàn.
Thái đứng sừng sững bên cạnh bếp lò, mồ hôi ướt đẫm tấm lưng áo bạc màu, đôi mắt không rời chiếc đồng hồ đo áp suất. Bắp tay anh nhói lên từng cơn do đứng lâu, nhưng anh dường như không hề bận tâm. Trong đầu anh lúc này chỉ có một suy nghĩ duy nhất: Mẻ chưng cất này không được phép thất bại. Nó là chìa khóa mở ra cánh cửa sống còn cho Hợp tác xã, là câu trả lời đanh thép nhất gửi đến những kẻ toan tính dìm giá, ép nghèo người dân cồn An Bình, và hơn hết, nó là ước mơ cháy bỏng của cô gái đang đứng cạnh anh.
Bỗng nhiên, chiếc ống dẫn hơi inox khẽ rung lên bần bật.
Nhiệt độ trên đồng hồ báo chín mươi tư độ C. Tiếng róc rách của dòng nước làm mát tuần hoàn qua tháp sinh hàn chảy mạnh hơn. Từ trong miệng ống đồng đỏ, những giọt chất lỏng đầu tiên bắt đầu ngưng tụ, tí tách rơi xuống phễu thủy tinh.
Một làn khói mỏng manh thoát ra, mang theo một mùi hương kỳ diệu làm chấn động toàn bộ không gian.
Đó không phải là mùi the nồng hắc mũi của vỏ bưởi tươi vừa bẻ cuống, cũng không phải mùi ngai ngái của lá cây đun sôi. Đó là một mùi hương ngọt lịm, thanh khiết đến nao lòng, the mát như làn gió sớm thổi qua bờ sông Tiền đầy hoa bưởi, sâu lắng và tinh tế như sương mai đọng trên đầu ngọn cỏ. Mùi hương ấy luồn qua cánh mũi, chạy thẳng lên não bộ, đánh thức mọi giác quan, khiến cho bao nỗi nhọc nhằn, cay đắng, sợ hãi vì hạn mặn suốt những ngày qua dường như tan biến sạch sành sanh.
“Chảy rồi! Chảy ra rồi kìa bà con ơi!” Đực Nhỏ nhảy cẫng lên, reo hò ầm ĩ như đứa trẻ bắt được cá to dưới mương.
Mọi người ùa lại quanh chiếc bàn gỗ, nín thở nhìn vào phễu chiết thủy tinh.
Dòng nước cất hoa bưởi trong suốt như pha lê dần dần dâng lên ở đáy phễu. Và rồi, trên bề mặt làn nước trong vắt ấy, một lớp chất lỏng màu vàng óng ả, sánh mịn như mật ong rừng, lấp lánh phản chiếu ánh hoàng hôn bắt đầu tách lớp rõ rệt. Nhẹ hơn nước, những giọt tinh dầu nguyên chất kết tinh lại thành một màng nổi bồng bềnh bên trên, lấp lánh ánh kim quang.
Tú cúi sát mặt xuống chiếc phễu, đôi mắt cô mở to, lấp lánh những ngấn lệ hạnh phúc. Cô đưa bàn tay khẽ run run vặn chiếc khóa van ở đáy phễu chiết, xả bỏ phần nước cất thừa bên dưới, giữ lại trọn vẹn lớp tinh dầu vàng óng nguyên chất trên cùng. Dùng một chiếc ống hút thủy tinh nhỏ giọt, Tú cẩn thận hút từng giọt tinh dầu, nhỏ vào một chiếc lọ thủy tinh màu hổ phách nhỏ xíu trên tay.
“Tỷ trọng chuẩn, độ trong suốt hoàn hảo, không có cặn lơ lửng, không bị cháy khét…” Giọng Tú nghẹn ngào, rung lên từng chập. Cô quay phắt lại nhìn Thái, đôi mắt ướt đẫm nhưng nụ cười lại nở bừng rạng rỡ như hoa bưởi đầu mùa: “Anh Thái… Mình thành công rồi! Tinh dầu bưởi da xanh An Bình đạt chuẩn dược liệu rồi anh ơi!”
“Trời đất ơi, thơm quá chừng thơm!” Bà Năm Nhàn quệt nước mắt xúc động, chắp tay nhìn lên bàn thờ ông bà. “Mấy chục năm làm vườn xứ này, lần đầu tiên tao mới thấy giọt dầu bưởi nó đẹp như ngọc vầy nè con!”
Bà con chòm xóm ai nấy đều ôm chồm lấy nhau, những giọt nước mắt lăn dài trên những gò má rám nắng cằn cỗi. Họ chuyền tay nhau chiếc lọ thủy tinh nhỏ xíu, hít hà làn hương thanh tao quý giá được chắt chiu từ chính những quả bưởi non tưởng chừng như đã chết đi trong bùn lầy hạn mặn.
Giữa tiếng cười nói, tiếng reo vui vỡ òa của dân làng, Thái vẫn đứng lặng yên bên cạnh bếp lò. Anh nhìn Tú. Cô gái nhỏ nhắn ấy đang đứng giữa vòng vây của mọi người, tự tin và ngời sáng như một ngọn hải đăng giữa cồn bãi. Bất chợt, Tú quay đầu lại, bắt gặp ánh mắt thâm trầm, ấm áp của anh đang dõi theo mình.
Không một chút ngần ngại, Tú bước nhanh qua đám đông, tiến thẳng về phía Thái.
“Anh Thái…” Tú ngước nhìn anh, giọng nói nhỏ nhẹ chỉ đủ cho hai người nghe, chứa chan một sự biết ơn sâu thẳm. “Cảm ơn anh. Nếu không có bàn tay và khối óc của anh, công trình này mãi mãi chỉ nằm trên trang giấy…”
Thái nhìn gương mặt thanh tú lấm lem một vệt muội than đen nhẻm bên gò má trái của cô. Bàn tay anh – bàn tay thô ráp đầy sẹo sắt vụn – bất giác đưa lên, ngập ngừng một thoáng rồi nhẹ nhàng miết nhẹ lên má cô, lau đi vệt than đen ấy. Ngón tay anh chạm vào làn da mềm mại, mát rượi của Tú. Một dòng điện dịu ngọt chạy dọc sống lưng cả hai người.
“Em đừng nói vậy,” Thái nói, giọng trầm và chắc như một cột gỗ lim cắm sâu dưới lòng sông. “Chỉ cần là chuyện em muốn làm, dù có khó khăn cách mấy, anh cũng sẽ gom hết sức tàn để làm cho bằng được. Vườn bưởi này là của tía má, là của bà con, nhưng giấc mơ này… là của em.”
Tú sững sờ nhìn sâu vào đôi mắt nâu kiên định của Thái. Vết thương lòng năm xưa ở thành phố – nơi sự phản bội và toan tính từng biến tâm hồn cô thành một mảnh đất khô cằn sỏi đá – giờ đây như được tưới tắm bởi dòng suối mát lành của sự chân thành mộc mạc. Cô không né tránh cái chạm tay của anh, mà khẽ nghiêng đầu, đón nhận sự chở che vững chãi ấy bằng một nụ cười thấu suốt từ đáy tim.
Thế nhưng, khoảnh khắc bình yên ngọt ngào ấy bỗng chốc bị xé toạc bởi một tiếng la thất thanh từ ngoài bờ bao rạch nước.
“Chị Tú ơi! Anh Thái ơi! Chết… chết dở rồi chị Tú ơi!”
Mọi người giật thót mình quay phắt ra cửa. Đực Nhỏ – người vừa được phân công chạy xe máy ra bưu cục xã nhận công văn lúc nãy – đang hớt hải lao vào xưởng. Cậu thanh niên chạy bạt mạng đến mức trượt chân ngã sóng soài xuống nền đất mùn cưa, chiếc mũ bảo hiểm văng sang một bên, trên trán rách một đường rướm máu.
“Có chuyện gì vậy Đực? Bình tĩnh lại coi mày!” Thái vội bước tới đỡ Đực Nhỏ dậy, cau mày quát nhẹ.
Đực Nhỏ thở không ra hơi, mặt cắt không còn giọt máu, hai bàn tay run rẩy chìa ra một phong bì giấy có niêm phong đỏ chót mang con dấu của Trung tâm Phân tích và Chứng nhận Chất lượng Nông nghiệp Vùng trồng:
“Họa… họa lớn rồi chị Tú! Giấy báo hỏa tốc từ đoàn kiểm tra VietGAP gửi về xã… Toàn bộ ba mẫu lá non và hai mẫu đất lấy ở ba cụm vườn nòng cốt của Hợp tác xã mình gửi đi tuần trước…”
Đực Nhỏ nuốt nước bọt cái ực, giọng nghẹn lại trong sự kinh hoàng tột độ:
“... Kết quả xét nghiệm định lượng phát hiện… phát hiện nhiễm chất độc 2,4-D và thuốc trừ cỏ Paraquat cực độc! Dư lượng vượt ngưỡng cho phép gấp ba mươi lần! Chi cục Trồng trọt vừa ra quyết định khẩn: Tạm đình chỉ vô thời hạn quy trình cấp mã số vùng trồng VietGAP của Hợp tác xã Phù Sa Xanh, đồng thời yêu cầu phong tỏa toàn bộ nông sản để thanh tra tiêu hủy!”
Một tiếng “xoảng” chói tai vang lên.
Chiếc cốc thủy tinh đựng nước cất trên tay Út Lành rơi xuống nền gạch vỡ tan tành. Không khí ấm áp, thơm ngát mùi tinh dầu trong xưởng cơ khí bỗng chốc đông cứng lại như một tảng băng trôi giữa mùa hè oi ả. Mấy chục người nông dân sững sờ, mặt mày ai nấy tái mét, nụ cười trên môi bà Năm Nhàn vụt tắt ngấm.
Tú đứng chết lặng giữa gian phòng, cánh tay buông thõng, tờ thông báo trên tay Đực Nhỏ như một lưỡi dao sắc lạnh đâm thẳng vào tim cô. Vườn bưởi của HTX Phù Sa Xanh hoàn toàn canh tác hữu cơ vi sinh, suốt mấy tháng qua chỉ dùng men IMO và tỏi ớt xua đuổi côn trùng, cớ sao lại có thể nhiễm loại thuốc diệt cỏ cực độc đã bị nhà nước cấm lưu hành từ lâu?
Giữa sự bàng hoàng câm lặng của tất cả mọi người, Thái siết chặt hai nắm đấm đến mức các khớp ngón tay kêu lên răng rắc. Trong đầu anh, hình ảnh đôi mắt ti hí độc địa cùng nụ cười quỷ quyệt của Năm Lợi khi liếc nhìn về phía dãy nhà kho lá dừa hôm trưa rằm bỗng nhiên hiện về, rõ mồn một và lạnh toát.