Mưa phùn mùa đông Hà Nội không rơi thành từng hạt rõ rệt, nó đặc quánh lại như một tấm màng sương ẩm ướt trĩu nặng, bám riết lấy những tán cây bàng trụi lá và lớp ngói âm dương rêu phong của khu phố cổ. Đêm đã điểm hai giờ sáng, nhưng bên trong phòng làm việc cá nhân của Lê Nhã Uyên tại Viện Pháp y, ánh đèn huỳnh quang ánh xanh trắng vẫn phả ra thứ ánh sáng lạnh lẽo, vô trùng và tàn nhẫn.
Trên chiếc bàn kim loại mặt kính cường lực, hồ sơ lưu trữ vụ tai nạn giao thông đường thủy xảy ra vào rạng sáng ngày mười lăm tháng mười hai mười năm trước được trải rộng. Những trang giấy A4 ngả màu vàng ố vì thời gian, mép bìa đã sờn rách, nồng nặc mùi ẩm mốc pha lẫn hợp chất cellulose phân hủy. Ở trung tâm của xấp tài liệu ấy là Biên bản Giám định Pháp y số 142/GĐPY-2014, mang chữ ký tay sắc nhọn, dứt khoát quen thuộc của Bác sĩ Trịnh Văn Giáp — Giám định viên trưởng kiêm Trưởng khoa Giải phẫu Bệnh, người thầy đầu tiên đã cầm tay chỉ dạy Uyên từng đường dao phẫu tích khi cô chập chững bước chân vào thế giới của những người chết.
Uyên đẩy gọng kính titan mảnh lên sống mũi. Ngón trỏ thon dài của cô lướt qua từng dòng chữ in bằng máy in kim cổ lỗ sĩ, rồi dừng lại ở mục kết quả định lượng hóa sinh độc chất học.
“Hàm lượng ethanol trong mẫu máu tâm thất: 120,4 mg/100ml. Nồng độ cồn trong dịch dạ dày: 185 mg/100ml. Kết luận: Nạn nhân điều khiển phương tiện trong tình trạng say xỉn nghiêm trọng, dẫn đến mất kiểm soát hành vi, lao xe qua lan can bảo vệ cầu Chương Dương xuống bãi bồi sông Hồng, tử vong do ngạt nước thứ phát.”
Uyên không chớp mắt. Đôi mắt sáng thông minh sau cặp kính cận nheo lại, đồng tử co thắt trước một nghịch lý y khoa rợn người.
Cô mở tập hồ sơ y bạ sức khỏe định kỳ của cán bộ chiến sĩ Công an thành phố Hà Nội giai đoạn 2010–2014, được cô rút khẩn cấp từ kho lưu trữ nghiệp vụ trước khi rời trụ sở. Trang khám chuyên khoa tiêu hóa của Trung tá Vũ Đình Khiêm hiển thị một dòng chẩn đoán in đậm màu mực đỏ: “Thiếu hụt hoàn toàn enzyme Aldehyde dehydrogenase 2 (ALDH2) thể đồng hợp tử. Dị ứng tuyệt đối với ethanol. Tiền sử sốc phản vệ độ ba sau khi tiếp xúc với cồn liều lượng cực thấp (dưới 5ml). Khuyến cáo y khoa: Nghiêm cấm sử dụng mọi chế phẩm chứa cồn.”
Bàn tay cầm bút của Uyên khẽ run lên. Một luồng khí lạnh chạy dọc sống lưng cô, buốt nhói hơn cả gió mùa đông bắc ngoài cửa sổ.
Là một bác sĩ pháp y được đào tạo bài bản, Uyên nắm rõ cơ chế chuyển hóa sinh hóa của cơ thể người như lòng bàn tay. Đột biến mất chức năng của gene mã hóa enzyme ALDH2 khiến acetaldehyde — chất chuyển hóa trung gian cực độc của rượu — không thể bị oxy hóa thành acetate vô hại mà sẽ tích tụ ngay lập tức trong máu chỉ sau vài phút. Với một người thiếu hụt ALDH2 bẩm sinh ở mức độ trầm trọng như thầy Khiêm, chỉ cần uống một ngụm rượu vang nhỏ, nồng độ acetaldehyde tăng vọt sẽ kích hoạt cơn bão histamine, gây giãn mạch toàn thân, hạ huyết áp đột ngột, co thắt phù nề thanh quản và trụy tim mạch trước cả khi cồn kịp ngấm sâu vào hệ tuần hoàn.
Để nồng độ ethanol trong máu đạt tới con số 120,4 mg/100ml, một người đàn ông nặng bảy mươi lăm cân phải uống cạn ít nhất nửa chai rượu mạnh nồng độ bốn mươi độ trong vòng một giờ.
Điều đó về mặt bệnh lý học là một sự bất khả thi tuyệt đối. Trung tá Khiêm sẽ tử vong vì sốc phản vệ hoặc ngạt thở cơ học do phù nề đường thở ngay tại bàn nhậu từ ngụm rượu đầu tiên, chứ không bao giờ có thể duy trì nhịp tim để tiếp tục uống, càng không thể tỉnh táo bước lên ghế lái, nổ máy và điều khiển chiếc xe di chuyển suốt bảy cây số từ nội thành ra phía bờ sông.
“Không thể nào...” Uyên lẩm bẩm, âm thanh rơi thõng vào khoảng không gian vắng lặng của căn phòng. “Một kết quả xét nghiệm giả mạo.”
Không chỉ có thế. Khi đối chiếu với quy trình xét nghiệm sắc ký khí (GC-FID) tiêu chuẩn thời điểm năm 2014, Uyên phát hiện biểu đồ phổ sắc ký đính kèm trong biên bản giám định có những vết cắt dán cơ học rất tinh vi ở đường nền baseline. Bằng mắt thường của người điều tra hình sự, người ta chỉ thấy một đồ thị hình chuông hoàn hảo chứng minh sự hiện diện của ethanol. Nhưng dưới con mắt chuyên môn của một chuyên gia giải phẫu bệnh, đường cong ấy quá mượt mà, thiếu đi độ nhiễu tự nhiên của các tạp chất hữu cơ thường thấy trong máu tử thi bắt đầu phân hủy.
Ai là người đã đặt bút ký vào tờ giấy phán quyết danh dự của một sĩ quan cảnh sát liêm chính, biến một vụ ám sát có tính toán thành một tai nạn thảm hại do ma men đưa lối?
Người đó chính là Bác sĩ Trịnh Văn Giáp. Người thầy khả kính luôn dạy Uyên rằng: “Dao mổ của giám định viên là thanh kiếm của công lý. Người sống có thể nói dối vì sợ hãi hoặc tư lợi, nhưng tử thi thì không. Bổn phận duy nhất của chúng ta là bảo vệ sự thật thuần khiết của người đã khuất.”
Lời răn dạy năm nào bỗng chốc trở thành một nhát dao cứa ngược vào niềm tin khoa học của cô.
Uyên tháo kính, day day hai bên thái dương đang căng lên đau nhức. Ký ức về khuôn mặt hốc hác, đôi mắt quầng thâm với vết thương rách toác ở thái dương của Trần Hoàng Long lại hiện lên trong tâm trí cô. Suốt mười năm ròng rã, Long sống trong sự dày vò của mặc cảm kẻ sống sót. Anh tự dằn vặt mình vì ca trực muộn mười lăm phút, tự trách mình đã để người thầy tôn kính rơi vào kết cục tủi nhục của một kẻ say rượu gây tai nạn. Nếu bản giám định này là một sự ngụy tạo có chủ đích, thì nỗi đau mà Long phải gánh chịu trong một thập kỷ qua không phải là số phận, mà là một tội ác tàn độc được tiếp tay bởi chính người trong ngành y.
Uyên không thể chờ đợi đến cuộc giao ban sáng mai. Cô cần một câu trả lời ngay trong đêm nay, từ chính người đàn ông đã dạy cô bài học đầu tiên về đạo đức nghề nghiệp.
Cô khoác vội chiếc áo dạ màu ghi sẫm, quàng thêm chiếc khăn len mỏng để chống lại cái rét buốt giá, cẩn thận kẹp hai tập hồ sơ vào cặp da chống nước, rồi bước nhanh ra khỏi phòng làm việc.
*
Ngôi nhà cổ hai tầng xây từ thời thuộc Pháp của Bác sĩ Trịnh Văn Giáp nằm sâu trong một con ngõ hẹp trên phố Châu Long, gần hồ Trúc Bạch. Cánh cổng sắt hoen gỉ rỉ sét đóng chặt, phía trên phủ kín những dây leo hoa tigôn khô héo xác xơ vì sương muối.
Uyên dựng chiếc ô đen sũng nước dưới mái hiên, ngón tay run rẩy vì lạnh nhấn chuông cửa. Tiếng chuông điện cơ học rè rè vang lên từng hồi dài, đứt quãng và cô độc giữa màn đêm tịch mịch.
Phải mất gần năm phút, ánh đèn vàng vọt từ tầng trệt mới bật sáng. Cánh cửa gỗ lim nặng nề hé mở một khe hở nhỏ, kéo theo tiếng lách cách của sợi xích an toàn.
“Ai đó? Đêm hôm khuya khoắt thế này...” Giọng nói khàn đặc, ngắt quãng bởi một cơn ho dai dẳng vang lên từ phía sau khe cửa.
“Thầy ơi, là em. Nhã Uyên đây ạ.”
Khuôn mặt già nua của Bác sĩ Giáp xuất hiện sau khe cửa. Mười năm không gặp kể từ ngày ông rút lui về làm công tác giảng dạy bán thời gian, người thầy uy nghiêm ngày nào giờ đây đã gầy sụp đi trông thấy. Mái tóc ông bạc trắng, da mặt xám xịt như màu tro bếp, đôi mắt đục mờ vì chứng đục thủy tinh thể, và khóe môi luôn co giật một cách vô thức. Ông mặc chiếc áo len cũ kỹ sờn vai, toàn thân tỏa ra mùi thơm ngai ngái của thuốc sắc bắc quyện với mùi cồn sát trùng — thứ mùi hương đặc thù không thể gột rửa của những người cả đời gắn bó với nhà xác.
Nhìn thấy Uyên đứng co ro dưới làn mưa phùn, ánh mắt ông Giáp thoáng qua một tia dao động dữ dội. Đồng tử ông co rút lại trong tích tắc, trước khi ông run rẩy tháo sợi xích sắt, mở rộng cửa.
“Uyên... Sao con lại đến đây vào giờ này? Có chuyện gì ở Viện sao?”
“Em xin lỗi vì đã làm phiền thầy lúc nửa đêm,” Uyên khẽ cúi đầu, giọng cô điềm tĩnh nhưng dứt khoát. “Nhưng có một việc... một sự thật mà chỉ có thầy mới có thể cho em câu trả lời.”
Bác sĩ Giáp nhìn chiếc cặp da kẹp chặt bên sườn Uyên, rồi đưa mắt nhìn ra màn mưa mịt mùng phía sau lưng cô. Một tiếng thở dài trĩu nặng thoát ra từ lồng ngực lép kẹp của người đàn ông ngoài năm mươi tuổi, nghe như tiếng gió rít qua một thân cây mục ruỗng.
“Vào nhà đi. Ngoài trời lạnh lắm.”
Phòng khách của ngôi nhà cổ bừa bộn một cách thê lương. Khắp nơi là những giá sách gỗ chất đầy tạp chí bệnh học quốc tế từ những năm 90, các tiêu bản xương khô phủ bụi và những chai rượu thuốc ngâm rễ cây xếp thành hàng dưới gầm bàn. Trên bàn trà, một ấm trà xanh đã nguội ngắt từ chiều, bên cạnh là chiếc gạt tàn đầy ắp tàn thuốc lá cuốn tay.
Ông Giáp chậm chạp rót cho Uyên một chén nước sôi để nguội. Đôi bàn tay từng thực hiện hàng ngàn đường rạch chuẩn xác tới từng milimét nay run rẩy đến mức nước tràn cả ra mặt bàn gỗ.
Uyên không ngồi xuống. Cô đứng đối diện với người thầy cũ, chậm rãi mở chiếc cặp da, rút ra hai tập tài liệu và đặt ngay ngắn lên mặt bàn.
Biên bản Giám định số 142 nằm bên trái. Hồ sơ bệnh án của Vũ Đình Khiêm nằm bên phải.
Ánh mắt Bác sĩ Giáp vừa chạm vào góc giấy in Biên bản số 142, toàn thân ông bỗng giật bắn lên như bị điện giật. Ông lùi lại nửa bước, va lưng vào cạnh chiếc tủ sách, bàn tay co quắp lại giấu ra sau lưng áo len.
“Thầy,” Uyên cất tiếng, giọng cô trầm và lạnh như một nhát dao phẫu tích mổ xẻ sự im lặng ngột ngạt. “Hàm lượng ethanol 120,4 mg/100ml trong máu tâm thất của Trung tá Vũ Đình Khiêm. Thầy là chuyên gia giải phẫu bệnh hàng đầu của miền Bắc. Thầy biết rõ hơn bất kỳ ai trong chúng em rằng một người thiếu hụt enzyme ALDH2 đồng hợp tử sẽ tử vong vì trụy mạch do ngộ độc acetaldehyde trước khi nồng độ ethanol trong máu kịp chạm ngưỡng 20 mg/100ml.”
Căn phòng chìm vào sự tĩnh lặng chết chóc. Chỉ có tiếng mưa phùn gõ rào rào vào khung cửa kính cũ kỹ và tiếng thở khò khè, gấp gáp của ông Giáp.
“Tại sao, thầy?” Uyên bước lên một bước, ánh mắt kiên định nhìn thẳng vào đôi mắt trốn tránh của người thầy cũ. “Biểu đồ sắc ký khí bị làm phẳng đường nền. Mẫu dịch dạ dày không có cặn thức ăn lên men. Tất cả các chỉ số này đều là ngụy tạo. Tại sao thầy lại ký vào bản án tử hình danh dự của một người sĩ quan công an như thầy Khiêm?”
Bác sĩ Giáp từ từ trượt người xuống chiếc ghế bành nệm rách. Ông ôm lấy đầu, những ngón tay gầy guộc cào mạnh vào mảng tóc bạc phơ.
“Con... con không hiểu đâu, Uyên...” Giọng ông nghẹn ngào, vỡ vụn ra thành từng mảnh. “Con không biết mười năm trước... bóng tối bao trùm thành phố này khủng khiếp đến mức nào đâu...”
“Em không hiểu, nên đêm nay em mới đứng ở đây để nghe thầy nói!” Ánh mắt Uyên bùng lên một tia phẫn nộ hiếm thấy, phá vỡ vẻ điềm tĩnh thường nhật. “Thầy có biết suốt mười năm qua, Hoàng Long đã sống như thế nào không? Anh ấy mang trên vai gánh nặng tội lỗi của một kẻ đào ngũ gián tiếp, anh ấy sống trong sự dằn vặt từng ngày từng giờ vì nghĩ rằng thầy mình đã sa đọa trong men rượu rồi chết oan ức! Và cái chết của thầy Khiêm chỉ là mở đầu. Những kẻ năm xưa đứng sau vụ việc đó, mười năm sau lại đang lần lượt bị hành quyết bởi một đứa trẻ sống sót từ trại mồ côi! Bánh xe báo thù đang nghiền nát tất cả, và nó bắt đầu từ chính bản giám định vấy bẩn này của thầy!”
Nghe đến hai chữ “báo thù” và “trại mồ côi”, Bác sĩ Giáp ngẩng phắt đầu lên. Gương mặt ông tái dại, co rúm lại trong sự kinh hoàng tột độ.
“Nó... đứa trẻ đó... nó đã ra tay rồi sao?” Ông lẩm bẩm trong sự hoảng loạn. “Đặng Quốc Toàn... Đinh Thục Mai... có phải bọn họ đã...”
“Toàn chết ngạt trong xe hơi. Thục Mai rơi lầu. Hoàng Thế Vinh vừa bị điện giật chết cách đây ba tiếng tại biệt thự Quảng An,” Uyên lạnh lùng dập tắt tia hy vọng mong manh cuối cùng của ông lão. “Tất cả đều được dàn cảnh thành tai nạn ngẫu nhiên, hoàn hảo hệt như cách mà các người đã dàn cảnh cái chết của thầy Khiêm mười năm trước!”
Hai hàng nước mắt đục ngầu ứa ra từ khóe mắt nhăn nheo của Bác sĩ Giáp, chảy dài trên đôi gò má hóp. Vị giám định viên trưởng lẫy lừng một thời nay chỉ còn là một phế nhân suy sụp hoàn toàn dưới sức nặng của lương tâm.
“Mười năm... mười năm trời chưa một đêm nào ta ngủ trọn giấc...” Ông Giáp run rẩy nói, từng lời thốt ra như một lời sám hối muộn màng. “Đêm đó... sau khi chiếc xe của Khiêm được trục vớt từ sông Hồng lên, ta là người trực tiếp phụ trách mổ tử thi. Khi mở lồng ngực và hộp sọ của Khiêm, ta đã nhận ra ngay những điểm bất thường kinh khủng. Phổi của Khiêm chứa rất ít bọt nước mịn, chứng tỏ phản ứng ngạt nước chỉ diễn ra ở giai đoạn cuối. Nhưng nguy hiểm nhất là ở xương chẩm phía sau đầu... có một vết nứt rạn tế vi hình mạng nhện do ngoại lực từ một vật tày kim loại gây ra trước khi rơi xuống nước. Khiêm đã bị đánh ngất, bị vô hiệu hóa trước khi chiếc xe bị đẩy xuống vực!”
Uyên nín thở. Trái tim cô đập thình thịch trong lồng ngực. Dự đoán của cô và Long hoàn toàn chính xác: Thầy Khiêm đã bị sát hại trước khi chiếc xe chìm xuống dòng sông buốt giá!
“Vậy tại sao...” Uyên cắn chặt môi đến bật máu.
“Bởi vì một tiếng sau khi ta phát hiện ra vết nứt xương sọ đó,” Bác sĩ Giáp ôm chặt lồng ngực, giọng run lên bần bật như đang hồi tưởng lại cơn ác mộng tồi tệ nhất cuộc đời, “Quách Mạnh Hùng đã xuất hiện tại Viện Pháp y.”
Cái tên ấy vang lên như một nhát búa giáng thẳng vào không gian ẩm ướt của căn phòng.
“Hắn đi cùng hai kẻ mặc vest đen,” ông Giáp tiếp tục, nước mắt rơi lã chã xuống bàn tay già nua. “Hắn không đe dọa chức vụ của ta. Hắn đặt lên bàn làm việc của ta một chiếc điện thoại đang bật cuộc gọi video. Trong màn hình... con bé Linh, đứa cháu gái duy nhất mới tròn năm tuổi của ta, đang ngồi chơi xích đu ở trường mầm non. Phía sau lưng con bé là một gã đàn ông cầm một lọ thủy tinh chứa axit sulfuric đậm đặc. Hùng mỉm cười... cái nụ cười nhân từ, đĩnh đạc như một vị thánh sống mà hắn vẫn trưng ra trên truyền hình... Hắn bảo: ‘Bác sĩ Giáp, cháu gái ông có một gương mặt thiên thần. Sẽ thật đáng tiếc nếu một kết luận pháp y thiếu cẩn trọng của ông khiến tương lai của cô bé bị hủy hoại vĩnh viễn.’ Hắn đưa cho ta một kết quả xét nghiệm cồn giả mạo đã được chuẩn bị sẵn, yêu cầu ta phải ký đè lên biên bản giám định và lập tức tiêu hủy toàn bộ các mẫu bệnh phẩm gốc của Khiêm.”
Uyên nhắm nghiền mắt lại. Bàn tay cô siết chặt lấy mép áo dạ. Sự tàn nhẫn, lạnh lùng và toan tính b*nh h**n của Quách Mạnh Hùng vượt xa mọi sự tưởng tượng của cô về một kẻ phạm tội thông thường. Hắn không chỉ giết người, hắn còn b*p ch*t lương tri của những người có nhiệm vụ bảo vệ công lý.
“Ta là một kẻ hèn nhát, Uyên à...” Ông Giáp nấc lên từng tiếng xé ruột. “Ta đã quỳ xuống van xin hắn tha cho gia đình ta. Ta đã cầm bút... tự tay ta đã ký vào cái biên bản khốn nạn đó! Ta đã làm nhơ bẩn tấm áo blouse trắng, ta đã phản bội lời thề Hippocrates, phản bội người chiến sĩ công an đã hy sinh vì sự thật! Sau đêm đó, ta sống không bằng chết. Ta xin nghỉ hưu sớm, ta tự giam mình trong căn nhà này, uống rượu thuốc để tự gây mê chính mình, nhưng hình ảnh Khiêm nằm lạnh ngắt trên bàn mổ và ánh mắt trừng trừng của cậu ấy chưa bao giờ buông tha ta trong những cơn ác mộng!”
Uyên nhìn người thầy già đang quằn quại trong vũng lầy của sự hối hận. Sự phẫn nộ trong lòng cô dần lắng xuống, nhường chỗ cho một nỗi xót xa vô hạn. Người đàn ông trước mặt cô không phải là kẻ chủ mưu, ông chỉ là một nạn nhân khác bị bánh xe quyền lực tàn bạo của Quách Mạnh Hùng nghiền nát nhân phẩm.
“Thầy bảo... Hùng bắt thầy tiêu hủy toàn bộ mẫu bệnh phẩm gốc?” Uyên đột ngột mở mắt, giọng cô run lên vì một tia hy vọng vừa lóe lên trong đầu. “Toàn bộ sao?”
Bác sĩ Giáp ngừng khóc. Ông ngẩng khuôn mặt ướt đẫm nước mắt nhìn Uyên, trong ánh mắt đục mờ bỗng ánh lên một tia sáng yếu ớt nhưng kiên định kỳ lạ.“Quách Mạnh Hùng nghĩ rằng tiền bạc và sự đe dọa có thể mua được tất cả,” ông Giáp thì thầm, giọng ông hạ thấp xuống chỉ đủ hai người nghe thấy. “Nhưng hắn đã đánh giá thấp lương tri của một người làm nghề y. Ta đã tiêu hủy mẫu máu tâm thất và dịch dạ dày theo yêu cầu của tay chân hắn ngay trước ống kính giám sát. Nhưng trước đó... khi chúng vừa rời khỏi phòng mổ để gọi điện báo cáo cho Hùng...”
Ông Giáp chống tay đứng dậy, đôi chân run rẩy bước về phía góc phòng khách. Ông đẩy một chiếc tủ gỗ đựng tài liệu nặng nề sang một bên, để lộ ra một cánh cửa sắt nhỏ chìm sâu dưới chân tường, dẫn xuống tầng hầm kỹ thuật cũ của ngôi biệt thự.
“Đi theo ta, Uyên.”
Uyên bước theo bước chân xiêu vẹo của người thầy già xuống cầu thang bê tông ẩm thấp. Dưới tầng hầm không có đồ đạc gì ngoài một bàn thao tác cơ bản và một chiếc tủ đông bảo quản sinh học chuyên dụng cỡ nhỏ — loại tủ âm sâu âm tám mươi độ C thường dùng để lưu trữ tế bào gốc và mô bệnh học, cắm điện vào một bộ lưu điện độc lập chạy êm ru.
Bác sĩ Giáp nhập mã số cơ học trên ổ khóa xoay của tủ đông. Khí lạnh âm sâu tràn ra ngoài như một làn khói trắng xóa, phả vào mặt Uyên một cảm giác buốt giá tê tái.
Ông Giáp thò tay vào ngăn đáy cùng, nơi được bọc kín bởi nhiều lớp xốp cách nhiệt và màng nhôm chân không. Khi các lớp bọc được gỡ bỏ, một chiếc hộp kim loại chống sốc hiện ra. Bên trong chiếc hộp, nằm gọn gàng trên lớp đệm cao su silicon, là một ống nghiệm thủy tinh chân không nắp cao su màu xám — nắp xám chuyên dụng chứa hợp chất kháng đông Natri Florua (NaF) và Kali Oxalat, loại ống tối ưu nhất để bảo quản máu phục vụ giám định độc chất và ADN mà không bị thoái hóa theo thời gian.
Bên trong ống nghiệm là khoảng 5ml chất lỏng màu đỏ thẫm đã đông cứng thành một khối pha lê tuyết.
Trên nhãn dán của ống nghiệm, dòng chữ viết tay bằng bút dạ không phai mười năm trước vẫn còn hiện rõ:
“Mẫu máu ngoại vi (tĩnh mạch đùi) — Vũ Đình Khiêm. 03h15 — 15/12/2014. Lưu trữ đối chứng lương tâm.”
“Mẫu máu tĩnh mạch đùi...” Uyên thốt lên, đôi mắt cô mở to trong sự kinh ngạc tột độ.
“Đúng vậy,” Bác sĩ Giáp run rẩy nâng chiếc ống nghiệm lên bằng cả hai bàn tay, như thể đang nâng niu linh hồn của chính mình. “Khiêm bị tiêm một liều thuốc gì đó vào cơ thể trước khi chết. Nồng độ cồn trong máu tâm thất mà ta ghi vào biên bản là do bọn chúng pha cồn trực tiếp vào mẫu thử nghiệm trước mặt ta. Nhưng mẫu máu tĩnh mạch đùi này... ta đã bí mật trích xuất từ đùi phải của Khiêm, giấu vào trong ống tay áo blouse trước khi bọn chúng kịp kiểm tra. Suốt mười năm qua, ta đã dùng khoản lương hưu ít ỏi của mình để duy trì chiếc tủ đông này hoạt động liên tục không ngừng nghỉ một giây nào.”
Nước mắt lại lăn dài trên má người giám định viên già. Ông quay sang nhìn Uyên, run rẩy trao chiếc hộp kim loại chứa ống nghiệm vào đôi bàn tay thon thả của cô học trò ưu tú.
“Cầm lấy đi, Uyên. Hãy dùng kiến thức của con, dùng danh dự của thế hệ các con để trả lại sự trong sạch cho Khiêm. Trong ống máu này... không có một giọt cồn nào cả! Nhưng có thể... sẽ có câu trả lời cho việc kẻ nào đã đầu độc hoặc hạ thủ Khiêm trước khi ném cậu ấy xuống sông.”
Uyên siết chặt chiếc hộp kim loại lạnh buốt trong lòng bàn tay. Chiếc hộp như nặng hàng ngàn cân, mang theo không chỉ là một vật chứng sinh học vô giá, mà còn là sự sám hối muộn màng của một đời người và niềm hy vọng phục sinh công lý cho một người anh hùng bị vùi dập dưới bùn nhơ.
“Em cảm ơn thầy,” Uyên nói, giọng cô nghẹn lại nhưng tràn đầy quyết tâm sắt đá. “Em hứa với thầy, sự thật sẽ được đưa ra ánh sáng. Danh dự của thầy Khiêm... và cả danh dự của khoa chúng ta, sẽ được phục hồi trang trọng trước pháp luật.”
Bác sĩ Giáp gật đầu, một nụ cười nhẹ nhõm, thanh thản lần đầu tiên xuất hiện trên gương mặt cằn cỗi sau mười năm chìm trong bóng tối.
“Đi đi, Uyên. Hãy đưa nó cho Hoàng Long. Hãy nói với cậu ấy... lời xin lỗi muộn màng của một kẻ hèn này.”
*
Bốn giờ sáng. Mưa phùn vẫn giăng kín bầu trời Hà Nội.
Chiếc xe hơi chuyên dụng của Uyên lao vun vút qua những con phố vắng ngắt của khu phố cổ, rẽ vào đường Thiền Quang. Trụ sở Số 7 Thiền Quang sừng sững trong màn đêm ẩm ướt, tầng ba — nơi đặt phòng làm việc của Ban Chuyên án H-10 — vẫn sáng rực ánh đèn.
Uyên ôm chặt chiếc túi giữ nhiệt chứa ống nghiệm máu gốc, sải những bước chân gấp gáp qua hành lang vắng lặng, mùi thuốc lá nồng nặc dẫn đường cho cô đến thẳng phòng trực ban hình sự.
Cánh cửa gỗ mở hé. Bên trong, Trần Hoàng Long đang ngồi một mình trước bàn làm việc ngổn ngang hồ sơ vụ án Hoàng Thế Vinh và cuốn sổ nhật ký đẫm máu của Quỹ Hướng Dương. Trên bàn, chiếc gạt tàn thủy tinh đã đầy ắp những mẩu đầu lọc thuốc lá Thăng Long dập dở. Chiếc áo măng-tô sẫm màu vắt trên lưng ghế, Long chỉ mặc chiếc áo sơ mi đen xắn tay để lộ cẳng tay săn chắc với vết sẹo mờ. Vết rách trên thái dương anh — hậu quả từ vụ tai nạn đê Yên Phụ — vẫn còn rỉ máu nhẹ qua lớp băng gạc trắng, đôi mắt cương nghị hằn lên những tia máu đỏ vì kiệt sức và chấn động tâm lý sau khi nhận diện kẻ sát nhân chính là đứa trẻ mồ côi năm xưa.
Trong tay Long, chiếc bật lửa Zippo bằng đồng khắc hình hoa tiêu — di vật của thầy Khiêm — đang được ngón tay cái của anh bật mở rồi đóng lại liên tục.
Tách. Tách. Tách.
Âm thanh kim loại gãy gọn vang lên đều đặn như nhịp đập của một trái tim đang rỉ máu.
“Long,” Uyên cất tiếng gọi khẽ, bước vào phòng và khép cánh cửa lại sau lưng.
Long giật mình ngẩng đầu lên. Nhìn thấy Uyên với mái tóc hơi bết lại vì mưa phùn và đôi má ửng hồng vì lạnh, ánh mắt mệt mỏi của anh dịu lại, lộ rõ vẻ lo lắng:
“Uyên? Em đi đâu suốt từ nửa đêm đến giờ? Anh gọi sang phòng giám định bên Viện không thấy ai bắt máy. Anh định cho người đi tìm em...”
Uyên không trả lời ngay. Cô bước thẳng đến bàn làm việc của Long, nhẹ nhàng kéo chiếc ghế đối diện ngồi xuống. Cô đặt chiếc túi giữ nhiệt màu bạc lên mặt bàn, kéo khóa, cẩn thận lấy chiếc hộp kim loại chống sốc ra ngoài và mở nắp.
Dưới ánh đèn bàn vàng ấm, ống nghiệm thủy tinh chứa mẫu máu đông lạnh màu đỏ thẫm ánh lên một vẻ đẹp bi tráng và thiêng liêng.
Long sững sờ nhìn vật thể trước mặt. Anh nhận ra ngay chiếc nhãn dán với nét chữ quen thuộc:
“Đây là...”
“Mẫu máu tĩnh mạch đùi gốc của Trung tá Vũ Đình Khiêm,” Uyên nói, giọng cô run lên vì xúc động nhưng từng chữ đều đanh thép như khắc vào đá. “Được Bác sĩ Trịnh Văn Giáp bí mật trích xuất và bảo quản âm sâu suốt mười năm qua dưới đáy tủ đông cá nhân.”
Chiếc bật lửa Zippo trên tay Long rơi cạch xuống mặt bàn. Toàn thân anh cứng đờ. Đôi mắt mở to nhìn trừng trừng vào ống nghiệm máu, như thể đang nhìn thấy chính hình bóng của người thầy đã khuất hiện về từ cõi chết.
“Em... em nói gì?” Giọng Long lạc hẳn đi, khàn đặc và run rẩy.
“Thầy Khiêm không hề say rượu, Long à,” Uyên nghiêng người về phía trước, ánh mắt cô chạm thẳng vào đôi mắt đang ngập tràn chấn động của anh. “Thầy có tiền sử thiếu hụt enzyme ALDH2 bẩm sinh, dị ứng tuyệt đối với cồn. Bản giám định nồng độ cồn 120mg/100ml mười năm trước là một sản phẩm ngụy tạo hoàn toàn do Quách Mạnh Hùng dùng tính mạng cháu gái của bác sĩ Giáp để uy h**p ép buộc. Thầy Khiêm của anh... người thầy khả kính của anh chưa từng phản bội nguyên tắc của người chiến sĩ công an! Thầy bị ám sát, bị đánh nứt xương sọ sau gáy trước khi chiếc xe bị đẩy xuống sông Hồng!”
Một khoảng im lặng chết chóc bao trùm lấy căn phòng trực ban.
Long ngồi bất động. Từng lời, từng chữ của Uyên như những tia sét xé toang bức màn đen tối đã giam hãm linh hồn anh suốt mười năm đằng đẵng. Mặc cảm tội lỗi của kẻ sống sót, nỗi đau đớn khi nghĩ rằng thầy mình đã chết trong sự tủi nhục của một vụ say xỉn... tất cả những xiềng xích vô hình đang bóp nghẹt trái tim anh bấy lâu nay bỗng chốc vỡ vụn.
Thầy không sai. Thầy không hề sa ngã. Người thầy mà anh tôn kính như cha vẫn luôn là một tượng đài liêm chính, kiên cường chiến đấu cho đến hơi thở cuối cùng.
Một giọt nước mắt nóng hổi lăn dài trên gương mặt phong trần, chảy qua vết sẹo dài trên má Long rồi rơi xuống chiếc bật lửa Zippo bằng đồng. Anh run rẩy vươn tay ra, những ngón tay chai sần chạm nhẹ vào lớp thủy tinh lạnh buốt của ống nghiệm máu.
“Thầy...” Long thì thầm, lồng ngực anh phập phồng dữ dội trong cơn chấn động tâm lý cực hạn. “Thầy ơi...”
Uyên lặng lẽ nhìn anh. Cô không nói thêm lời nào, chỉ khẽ vươn tay qua mặt bàn, đặt bàn tay ấm áp của mình lên mu bàn tay đang run rẩy của Long. Sự tiếp xúc nhẹ nhàng nhưng vững chãi ấy như một dòng suối ấm truyền qua lớp da lạnh giá, giữ cho tâm trí anh không bị ngọn lửa phẫn nộ và đau thương thiêu rụi.
Long ngẩng lên, nhìn sâu vào đôi mắt sau cặp kính cận của Uyên. Trong đôi mắt thông minh, duy lý ấy, anh không chỉ nhìn thấy ánh sáng của chân lý khoa học, mà còn nhìn thấy sự thấu cảm, lòng trắc ẩn và sự chở che thầm lặng mà cô dành cho anh suốt những ngày tháng vào sinh ra tử vừa qua.
“Cảm ơn em, Uyên...” Long nghẹn ngào, bàn tay anh lật lại, siết nhẹ lấy những ngón tay thon thả của cô. “Cảm ơn em đã mang thầy trở về...”
“Chúng ta sẽ đưa Quách Mạnh Hùng ra trước vành móng ngựa,” Uyên nói, ánh mắt kiên định ánh lên niềm tin tuyệt đối. “Với mẫu máu này, sáng mai em sẽ tiến hành giải trình tự ADN và phân tích độc chất học bằng hệ thống khối phổ phân giải cao mới nhất. Chúng ta sẽ có bằng chứng khoa học không thể chối cãi để buộc Thượng tá Toàn ký lệnh khai quật lại thi thể thầy Khiêm, lật lại toàn bộ vụ án năm 2014!”
Tia hy vọng vừa bùng cháy rực rỡ trong căn phòng trực ban, sưởi ấm bầu không khí buốt giá của đêm đông Hà Nội.
Nhưng đúng vào khoảnh khắc ranh giới giữa quá khứ và hiện tại vừa được tháo gỡ, một âm thanh chát chúa đột ngột xé toang không gian tĩnh mịch.
Reng! Reng! Reng!
Chiếc điện thoại bàn màu đỏ chuyên dụng của đường dây nóng trực ban tác chiến đặt ở góc bàn vang lên từng hồi dồn dập, đanh gắt như tiếng còi báo động khẩn cấp.
Long lập tức buông tay Uyên, hít một hơi thật sâu để lấy lại sự điềm tĩnh sắt đá của một người chỉ huy tác chiến. Anh nhấc ống nghe, áp vào tai:
“Tôi nghe. Trần Hoàng Long, Đội phó hình sự.”
Đầu dây bên kia không phải là giọng của trực ban tác chiến cơ quan, mà là giọng nói thở không ra hơi, gấp gáp và đầy hoảng hốt của Trung úy Nam — cán bộ phụ trách tổ tuần tra đêm thuộc Công an phường Hàng Gai:
“Báo cáo anh Long! Chúng tôi đang có mặt tại ngõ Yên Thái! Căn nhà cũ số 14 của cố Trung tá Vũ Đình Khiêm... đang có dấu hiệu bị cạy phá khóa cửa nghiêm trọng! Có kẻ đột nhập bên trong, đèn pin vừa quét qua tầng hai! Chúng tôi đang bao vây nhưng đối tượng dường như rất manh động và thông thạo địa hình mê cung phố cổ!”
Mắt Long co rút lại thành hai điểm nhọn hoắt. Chiếc bật lửa Zippo trong tay anh lại bật mở một tiếng tách lạnh lùng.
Bóng ma của mười năm trước không chỉ thức tỉnh trong ống nghiệm máu.
Nó vừa đặt chân trở lại chính ngôi nhà của người đã khuất.