Trước khi trở về, hai người ghé một tiệm bánh ngọt ở đầu con hẻm ven đường mua ít bánh để Hạ Quy Sơn mang về cho Lương Tiểu Minh. Trong ký ức của Lục Yểu, Lương Tiểu Minh không thích ăn cơm nhưng lại rất mê các loại bánh ngọt. Những đĩa bánh kiểu Tô Châu nhỏ xinh Lục Chính Đông mua về luôn khiến bà vui vẻ.
Những cửa hiệu lâu đời trong cổ trấn hiện giờ mọc lên nhiều như nấm, thật giả lẫn lộn. Dù lên các nền tảng tìm những cửa hàng được chấm điểm cao cũng chưa chắc tránh được kiếp nạn bị lừa.
Lục Yểu dựa vào trí nhớ dẫn Hạ Quy Sơn rẽ hết ngõ này sang ngõ khác, cuối cùng tìm được một tiệm lâu năm nằm ở góc phố. Cửa hàng không biển quảng cáo, không bảng khuyến mãi hay chỉ có tấm biển gỗ cũ kỹ bạc màu loang lổ, trên đó viết mấy chữ: Bánh ngọt Tô Châu cổ truyền.
Lục Yểu quen cửa quen nẻo vén rèm bước vào. Trong phòng thoang thoảng mùi ngọt thanh. Sau quầy không có ai, chỉ có chiếc radio cũ đang phát khúc hí kịch. Lục Yểu gọi hai tiếng. Từ gian trong, một ông lão chậm rãi bước ra. Ông nheo mắt nhìn hai người qua cặp kính lão sắp trượt khỏi sống mũi.
“Phiền ông lấy cho cháu một hộp bánh đậu đỏ, một hộp bánh táo nghiền, thêm hai gói bánh Vân Phiến.”
Ông lão nhanh nhẹn gói bánh. Bánh đậu đỏ và bánh táo được bọc bằng giấy dầu, rồi đặt cùng những miếng bánh Vân Phiến trắng muốt vào chung một túi. Trong tủ kính còn đủ loại bánh đẹp mắt: bánh bạc hà xanh biếc, bánh Định Thắng hồng nhạt trông vô cùng may mắn, còn có cả những chiếc bánh tạo hình thú nhỏ và hoa hồng mà Lục Yểu không biết tên.
Ông lão tưởng họ là khách du lịch nên nhiệt tình giới thiệu:
“Bánh hoa hồng này là đặc sản đấy. Bánh nhân đậu cũng ngon, thanh đoàn cũng bán chạy lắm. Mấy loại khác nếu thích thì mỗi thứ lấy một ít, không cần mua hết đâu.”
Hạ Quy Sơn mua mỗi loại một ít, định mang về chia cho mọi người. Vừa bước ra khỏi tiệm, Lục Yểu đã không chờ nổi mở túi nếm thử. Thấy cậu chỉ ăn vài miếng đã nhíu mày, Hạ Quy Sơn hỏi:
“Không ngon à?”
Lục Yểu nhìn anh khó xử. Hạ Quy Sơn ra hiệu đưa cho mình. Vừa cắn một miếng, anh đã hiểu ngay. Bánh ngọt gắt, mùi đường hóa học nồng nặc, lại còn dính răng. Không phải khẩu vị anh.
Lục Yểu lặng lẽ buộc chặt miệng túi.
“Không còn là vị ngày xưa nữa. Ngọt quá.”
“Trước đây tiệm này còn chưa mở chuỗi, có một bà cụ mỗi sáng sớm tự ngâm đậu đỏ, tự sên nhân táo tàu. Từ rất xa đã ngửi thấy mùi thơm rồi. Bánh Vân Phiến còn cho thêm hoa quế, cắt mỏng như tờ giấy. Hồi ấy người xếp hàng còn kéo dài tới tận đầu cầu.”
Sau này cửa tiệm mở rộng, hương vị cũng thay đổi. Hoặc cũng có thể công thức vẫn vậy, chỉ là người làm đã khác. Mà người ăn cũng đã khác rồi.
Đi thêm một đoạn nữa là dãy cửa hàng mới đặc trưng của thị trấn sông nước. Toàn bộ đều cải tạo từ những căn nhà cũ. Có quán trà sữa nổi tiếng trên mạng. Có cửa hàng thủ công mỹ nghệ, thêu thùa, đan tre. Còn có một homestay được cải tạo từ một trường nữ học thời Dân Quốc, tòa nhà gạch xanh mang phong cách phương Tây với cửa vòm và hàng cột La Mã. Cây cối xanh um che kín ban công tầng hai, chỉ vài nụ hoa khẽ vươn ra ngoài.
Bên cạnh homestay là cả một rừng mai. Mai vàng, mai hồng nở rực giữa đầu xuân.
Lục Yểu cẩn thận lựa trong những nụ hoa vừa rơi xuống đất mấy bông hồng nhạt đẹp nhất. Có một cành vẫn còn nguyên cuống, chắc bị gió làm gãy hoặc do đứa trẻ nghịch ngợm nào đó bẻ gãy.Cậu nâng cành hoa lên như dâng báu vật, đưa đến trước mặt Hạ Quy Sơn.
“Nghĩ đi nghĩ lại thì quê em chẳng có gì quý giá. Chỉ có thể tặng cho anh mùa xuân Giang Nam đến sớm”
Những cành mai hồng nhạt làm gương mặt tươi cười của thiếu niên càng rạng rỡ. Một khoảng sắc hồng như bừng nở trước mắt.
Lúc quay về đi trên cây cầu đá, một bé gái buộc hai bím tóc sừng dê nắm tay mẹ tung tăng chạy ngang qua. Giọng hát trong trẻo vang lên:
“Đung đưa đung đưa,
Đung đưa đến cầu nhà Bà Ngoại,
Bà ngoại gọi con là cục cưng,
Con gọi bà ngoại là… bóng đèn!”
Hát xong, cô bé cười khúc khích. Mẹ bé sửa lại:
“Phải là ‘một cái màn thầu, một miếng bánh’ mới đúng.”
“Không! Là bóng đèn cơ! Cô giáo con dạy thế!”
“Thế chắc con nghe nhầm rồi. Cô giáo còn nói gì nữa?”
“Cô bảo bài này nói về nỗi nhớ quê. Mẹ ơi, nỗi nhớ quê là gì?”
Hai mẹ con dần đi xa. Từ đầu cầu bên kia, giọng người mẹ dịu dàng vọng lại:
“Nỗi nhớ quê là một con tem nhỏ ..”
Nỗi nhớ quê là giấc mộng.
Là nỗi buồn.
Là quê hương không bao giờ có thể trở về nữa.
Hạ Quy Sơn đưa tay nhận lấy túi bánh từ tay Lục Yểu. Tay còn lại nắm lấy tay cậu. Anh đón lấy món quà đẹp nhất mà Giang Nam dành tặng mình.
Xa xa, trên mặt sông đầu đông, một chiếc thuyền ô bồng chòng chành lướt qua.
Đến năm học thứ hai, Lục Yểu nhận được cơ hội tham gia một kỳ Triển lãm Nghệ thuật Song Niên. Năm ấy triển lãm do ban tổ chức phối hợp cùng nhiều studio nghệ sĩ thực hiện, phần dàn dựng do một công ty triển lãm phụ trách. Trong số đó có nghệ sĩ trẻ khá nổi tiếng tên Cố Lương chủ động tìm đến Anh Cường, mong thầy tác động để Lục Yểu có thể hợp tác với mình.
Cố Lương nổi tiếng với những tác phẩm chụp các cộng đồng bên lề xã hội, là nhiếp ảnh gia đang rất được chú ý trong giới nghệ thuật. Lần này anh ta tham dự Song Niên dự định thực hiện một chuyên đề mang tên “Canh Giữ”. Anh ta từng là sinh viên của Học viện Mỹ thuật. Trong một lần trở lại trường cũ, anh bị những bức ảnh và khung hình của Lục Yểu làm rung động. Những gương mặt chân thành, không hề cố tình bi lụy mà vẫn tràn đầy sức sống ấy khiến anh nhìn thấy mảnh đất Khương Lan, nghe thấy tiếng gọi của cao nguyên.
Vì thế Cố Lương tha thiết mời Lục Yểu tham gia tác phẩm của mình dưới danh nghĩa cộng tác. Lục Yểu đồng ý.
Cậu cẩn thận tuyển chọn từng khung hình quý giá đã chụp ở Khương Lan. Ngoài ra còn có những đoạn ghi âm tiếng gió, tiếng suối, tiếng chim hót, tiếng bò dê gọi nhau, tiếng reo hò trên thảo nguyên Ô Lan Đề, tiếng bà Cổ Lệ Hạ tụng kinh… Tất cả được hòa quyện thành một thể.
Hạ Quy Sơn còn gửi cho cậu đất và sỏi từ Khương Lan. Hình ảnh, hiện vật và âm thanh đan xen lẫn nhau, tạo nên một không gian nhỏ thuộc về Khương Lan.
Không lâu sau bộ tác phẩm ấy đã gây ra một trận bùng nổ trên mạng. Chẳng mấy chốc leo lên vị trí đầu bảng tìm kiếm.
Mọi người đều hỏi về Khương Lan, nhưng chẳng ai từng đến nơi ấy. Cuối cùng, Khương Lan cũng từ chốn vô danh bước ra trước ánh đèn sân khấu, được mọi người biết đến.
Anh Cường đùa rằng, thầy dám chắc chẳng bao lâu nữa giá du lịch ở Khương Lan sẽ tăng ầm ầm. Thế nên thầy quyết định thực hiện lời hứa trước đây, tranh thủ lúc chi phí còn rẻ, tổ chức cho mọi người đến Khương Lan vẽ ngoại cảnh một chuyến.
Lục Yểu nghiễm nhiên trở thành người đón đoàn và hướng dẫn viên địa phương. Thế nhưng lần trở về quê hương trong vinh quang này, cậu hầu như chẳng có phút nào rảnh rỗi, lúc nào cũng bị những người bạn cũ quây quần vây lấy.
Trong mấy năm cậu rời đi, Đồ Nhã đã học xong trường nghề, lấy được chứng chỉ hướng dẫn viên du lịch và ở lại Khương Lan làm hướng dẫn viên địa phương. Cô còn dự định thi thêm chứng chỉ sư phạm để mang nhiệt huyết của mình lan tỏa đến từng ngóc ngách của Khương Lan. Tang Cát vẫn chăn cừu, đã có chút tiền nhưng vẫn chưa dư dả. Cậu ta đã sửa lại căn nhà cũ, rồi đúng như mong ước, năm sau sẽ cưới được cô gái mình yêu.
Ca Tang và Chu Đình bắt đầu hẹn hò. A Y Na tiếp tục phát huy thành tích xuất sắc tại trường trung học trọng điểm ở Hạ Cáp, đứng đầu hầu hết các môn và có hy vọng thi vào trường đại học hàng đầu cả nước. Trưởng thôn vì thế xúc động đến rơi nước mắt, nói rằng Khương Lan sắp có thêm một trạng nguyên mới. Còn Khố Nhĩ Ban thì nhờ thực lực của mình thi đỗ vào trường thể thao, nghe nói sau đó cũng rất nỗ lực và liên tiếp giành được vài giải thưởng cấp tỉnh.
Bà Cổ Lệ Hạ sống rất vui vẻ trong viện dưỡng lão. Thị lực của bà đã hồi phục phần nào, có bạn già cùng trò chuyện, cùng vui chơi. Nghe nói các cụ còn dạy bà biết lướt video ngắn nữa.
Nhà Ba Đặc Nhĩ thì càng náo nhiệt hơn, họ có thêm một cặp song sinh. Cậu bé da đen nhẻm, thật thà chất phác. Cô bé xinh xắn lanh lợi, gần như thừa hưởng trọn vẹn vẻ đẹp của mẹ. Ba Đặc Nhĩ ngày nào cũng cười không khép miệng, cứ rảnh là lại khoe con khắp nơi.
Năm ấy, những đứa con của Anh Anh cũng rời đi. Chúng rời khỏi nhà vào một ngày tuyết lớn rồi không bao giờ quay trở lại. Với tập tục của loài cáo, con cái trưởng thành và tự lập là điều mà bất cứ bậc cha mẹ nào cũng phải trải qua. Khoảng thời gian đó, ngày nào Anh Anh cũng lặng lẽ đứng rất lâu trước cửa, nhìn về dãy núi mênh mông phía xa.
Nhưng cuối cùng, nó vẫn lựa chọn ở lại. Rồi dưới sự chăm sóc bằng đủ loại thịt cá mỗi ngày của Hạ Quy Sơn, chẳng bao lâu sau nó cũng quên mất chuyện ấy.
Ông chủ Hạ đã dọn trống toàn bộ phòng ở homestay từ sớm. Tính đi tính lại chỗ ở chỉ vừa khéo đủ chỗ cho tất cả mọi người, vài phòng thậm chí còn phải kê thêm giường.
Mấy hôm ấy, Khương Lan náo nhiệt như đón Tết, người qua kẻ lại, xe cộ tấp nập. Đám sinh viên hào hứng quay vlog, đăng bài lên mạng, kéo cả Anh Anh và Bệ Hạ vào quay video ngắn, đăng lên Tiểu Hồng Thư. Khương Lan và homestay của Hạ Quy Sơn một lần nữa lọt top tìm kiếm.
Buổi tối, homestay chuẩn bị tiệc cừu nướng nguyên con. Cơn gió đầu hạ khẽ lướt qua. Sân nhỏ được treo đèn kết hoa rực rỡ. Than hồng nổ tí tách, mùi thịt nướng thơm lừng quyện với lớp mỡ chảy xèo xèo khiến Anh Anh sốt ruột chạy vòng quanh.
Đang lúc rượu vào cao hứng nhất, có người buông tiếng thở dài: “Ở đây thật đẹp. Giá mà được sống ở đây cả đời.”
Lập tức có người tiếp lời: “Cũng đâu phải không được. Chỉ cần cậu chịu ở lại góp sức xây dựng nơi này, thì cả bốn mùa của Khương Lan sẽ thuộc về cậu.”
Mọi người cười ầm lên.
Dĩ nhiên đó chỉ là câu nói đùa, nhưng chuyện tốt nghiệp đang cận kề lại là chủ đề nặng nề mà ai cũng sắp phải đối mặt. Bỗng một nam sinh đập mạnh vào đùi, rút điện thoại ra, nói:
“Tôi kể cho mọi người nghe chuyện cực kỳ vô lý này. Xem tin nhắn tôi nhận được mấy hôm trước này.”
Đó là một tin nhắn tuyển dụng của một quán KTV: XX KTV tuyển người mẫu nam (đẹp trai, gương mặt non trẻ), yêu cầu cao trên 1m80. Ngoại hình trắng trẻo, đẹp trai, biết ăn mặc. Nội dung công việc: EQ cao, biết uống rượu chơi trò chơi, biết hát biết nhảy thì càng tốt, ăn nói ngọt ngào, biết chiều khách…
Mọi người nghe mà líu cả lưỡi. Ai nấy đều bảo chắc chắn đây là tin nhắn gửi hàng loạt, chứ với tiêu chuẩn ấy thì thế nào cũng chẳng đến lượt cậu ta. Nếu bàn về ngoại hình, người nổi bật nhất ở đây chỉ có đại tài tử Lục Yểu thôi. Cậu nam sinh bật cười, giả vờ lao tới đánh mọi người.
Lục Yểu vẫn lặng lẽ ngồi cạnh Hạ Quy Sơn, thỉnh thoảng phụ tiếp đón thầy cô và bạn học. Có người ngà ngà say bỗng quay sang hỏi cậu:
“Cậu chắc chẳng phải lo đâu nhỉ? Sau khi nổi tiếng từ triển lãm Song Niên thì tìm việc cũng dễ hơn. Không thì tự mở studio làm nghệ thuật độc lập cũng được. Dù sao lựa chọn của cậu cũng nhiều hơn bọn mình.”
Đó là lời thật lòng. Trong chốc lát, vô số ánh mắt hướng về phía Lục Yểu. Ngay cả Anh Cường cũng chờ câu trả lời của cậu. Chỉ có Hạ Quy Sơn vẫn chậm rãi gỡ thịt cừu. Gỡ xong, anh đặt từng miếng vào bát của Lục Yểu rồi rót thêm trà sữa cho cậu.
Lục Yểu không trả lời ngay.
Phía xa xa, dãy núi tuyết vẫn lặng lẽ đứng sừng sững trong màn đêm. Đống lửa trong sân sau bập bùng tỏa hơi ấm.Cậu bỗng nghiêng đầu, bắt gặp đôi mắt tĩnh lặng của Hạ Quy Sơn. Khóe môi cậu khẽ cong lên thành một nụ cười rất nhẹ.
“Thầy từng nói nghệ thuật không có ranh giới. Nó hiện hữu trong mắt chúng ta, trong tim chúng ta và có thể bén rễ, đâm chồi trên bất kỳ mảnh đất nào.”
Cậu chỉ vào ngực mình. “Vì thế nó ở đâu, thì mình ở đó.”
Nhiều năm trước, khi vừa đặt chân đến nơi này, nếu có ai hỏi cậu: Quê hương với bốn mùa xuân, hạ, thu, đông của cậu trông như thế nào? Có lẽ cậu sẽ không trả lời được. Nhưng nếu bây giờ có người hỏi lại, Lục Yểu nghĩ…
Quê hương ấy dịu dàng, rực rỡ, trọn vẹn và vô cùng hùng vĩ bao la.
Quê hương của cậu là Khương Lan.
Còn bốn mùa của Khương Lan…chính là Hạ Quy Sơn.
_____________________________