Trẻ Khóc - Superpanda

Chương 56: Bảo tồn khả năng sinh sản (2)

Hạ Địch Ca là người rất có chính kiến. Nghe Ứng Tiếu nói xong, cô ấy liền chốt ngay: "Tôi làm. Bác sĩ, sớm nhất thì ngày nào có thể sắp xếp được? Cô sẽ đích thân làm phẫu thuật cho tôi chứ?"

"Ôi chao." Ứng Tiếu bật cười, "Cấp độ của ca phẫu thuật này cao lắm, tôi không làm được đâu. Ở viện số 3 Vân Kinh, người phụ trách mảng này là Chủ nhiệm Tô, Tô Diễm. Hôm nay chị ấy không có ở viện, nhưng ngày mai sẽ đi làm, hai vợ chồng nhớ đến lấy số khám sớm nhé! Ngoài ra, Bệnh viện Phụ sản Vân Kinh thực ra còn tiên tiến hơn trong lĩnh vực này. Họ là đơn vị nghiên cứu về trữ đông buồng trứng sớm nhất Trung Quốc, đã thực hiện hàng trăm ca rồi. Có điều, bên đó do bác sĩ khoa Nội tiết Phụ khoa đảm nhận, còn bên chúng tôi là do Trung tâm Hỗ trợ Sinh sản thực hiện."

Trung tâm Hỗ trợ Sinh sản không có quá nhiều ca phẫu thuật, độ phức tạp cũng tương đối đơn giản, nhưng vẫn phân chia cấp bậc rõ ràng. Bác sĩ điều trị chính chỉ được phép làm các thủ thuật như chọc hút trứng, bơm t*nh tr*ng vào buồng t* c*ng, nội soi buồng t* c*ng, nội soi ổ bụng hay chụp X-quang vòi trứng... cứ luân phiên làm mấy loại này. Còn với "cấy ghép phôi" - ca phẫu thuật cấp cao nhất của trung tâm, thì chỉ có bác sĩ Trưởng khoa và Phó Trưởng khoa mới được phép cầm dao. Từ năm ngoái, Ứng Tiếu được bồi dưỡng làm nguồn dự bị cho vị trí Phó Trưởng khoa nên thỉnh thoảng cũng được tham gia cấy ghép phôi. Thế nhưng, kỹ thuật trữ đông buồng trứng thì cỡ tép riu như Ứng Tiếu không thể động tay vào được.

Hạ Địch Ca lẩm nhẩm ghi nhớ: "Phụ sản Vân Kinh, khoa Nội tiết Phụ khoa."

"Đúng rồi, nhưng viện số 3 Vân Kinh chúng tôi cũng làm được, hệ thống nền tảng thiết bị đều có đủ."

Những năm gần đây, do tình trạng ung thư ngày càng trẻ hóa, rất nhiều phụ nữ đã đánh mất khả năng sinh sản khi tuổi đời còn rất trẻ. Lấy ví dụ, bệnh nhân ung thư máu hoặc mắc hội chứng rối loạn sinh tủy (MDS) thường phải cấy ghép tế bào gốc tạo máu, nói nôm na là ghép tủy. Trước khi ghép tủy, bác sĩ sẽ dùng hóa chất liều cao để diệt tủy, tiêu diệt lượng bạch cầu gần như về không. Quá trình này chắc chắn sẽ tước đi khả năng sinh sản của bệnh nhân, gần như không có ngoại lệ. Ung thư máu là loại ung thư phổ biến nhất ở trẻ em, điều đó đồng nghĩa với việc có những bé gái đã vĩnh viễn mất đi thiên chức làm mẹ ngay từ khi còn ngây thơ khờ dại. Không chỉ vậy, khi bước vào tuổi dậy thì, các em sẽ phải chịu đựng vô vàn đau đớn: không có kinh nguyệt, cơ thể thấp còi... dễ mắc thêm nhiều bệnh lý khác, thậm chí phải đối mặt với cái chết từ rất sớm.

Vì những cô gái ấy, các trung tâm hỗ trợ sinh sản trên toàn thế giới đều đang dốc sức nghiên cứu "bảo tồn khả năng sinh sản", bao gồm trữ đông phôi, trữ đông noãn và trữ đông mô buồng trứng. Trong đó, kỹ thuật trữ đông mô buồng trứng bắt nguồn từ châu Âu. Ca rã đông cấy ghép thành công đầu tiên giúp bệnh nhân mang thai và sinh con khỏe mạnh diễn ra vào năm 2004 tại Bỉ. Phương pháp này không làm chậm trễ quá trình điều trị ung thư, không gây rối loạn nội tiết tố, có thể phục hồi chức năng buồng trứng và hệ nội tiết. Quan trọng hơn, đây là lựa chọn duy nhất dành cho các bé gái chưa đến tuổi dậy thì, vì các em chưa có kinh nguyệt, chưa có trứng trưởng thành.

Còn ở Trung Quốc, người đầu tiên mang kỹ thuật này về là Chủ nhiệm Nguyễn của Bệnh viện Phụ sản Vân Kinh. Năm 2010, khi đang tu nghiệp tại Đức, với tinh thần ham học hỏi, Chủ nhiệm Nguyễn đã xin phép được kiến tập một ca sinh thiết buồng trứng. Đây vốn chỉ là một tiểu phẫu phụ khoa thường quy, bà chỉ muốn xem nước bạn có công nghệ gì tiên tiến hơn không. Kết quả, bà vô cùng chấn động khi thấy bác sĩ phẫu thuật cắt lấy một nửa buồng trứng ở mỗi bên của cô gái trẻ, sau đó cẩn thận đặt vào lọ dung dịch chuyên dụng và thùng vận chuyển. Ngay lúc đó, Chủ nhiệm Nguyễn hạ quyết tâm phải xây dựng bằng được ngân hàng trữ đông mô buồng trứng cho Trung Quốc.

Về nước, vì mới chỉ nhìn qua nên việc khởi động dự án vô cùng nan giải. Đúng lúc bà đang trầy trật thuyết phục ban lãnh đạo bệnh viện, nữ giảng viên trẻ Vu Quyên của Đại học Phục Đán đã qua đời vì căn bệnh ung thư vú. Trong cuốn nhật ký để lại, Vu Quyên - người mang khao khát cháy bỏng được sinh thêm một đứa con - đã viết: "Tôi vô cùng trân trọng buồng trứng, biểu tượng của người phụ nữ nằm sâu bên trong cơ thể mình." Cuốn nhật ký ấy càng thôi thúc Chủ nhiệm Nguyễn kiên định với mục tiêu. Bởi vì ở thời điểm đó, thế giới đã ghi nhận 12 bệnh nhân phục hồi kinh nguyệt và mang thai tự nhiên sau khi rã đông cấy ghép buồng trứng, sinh hạ tổng cộng 17 em bé khỏe mạnh, thậm chí có một bệnh nhân người Đan Mạch sinh được tận 3 người con.

Vì việc "xây dựng ngân hàng trữ đông" gặp quá nhiều rào cản, cuối cùng, Cục Chuyên gia Nước ngoài Quốc gia (SAFEA) đã phải mời các chuyên gia quốc tế đến để chốt phương án cuối cùng. Nhờ hợp tác với ngân hàng trữ đông mô buồng trứng của Đại học Bonn (Đức) - đơn vị lớn nhất thế giới trong lĩnh vực này, họ đã hoàn tất các công đoạn chọn địa điểm, thi công và thiết lập trang thiết bị. Về sau, nhờ giành được sự hỗ trợ từ dự án nhân tài thành phố Vân Kinh và chương trình bồi dưỡng liên kết của Bộ Y tế Trung - Đức vào năm 2012 và 2014, Chủ nhiệm Nguyễn đã hai lần sang Đức và làm chủ được công nghệ cốt lõi. Trải qua ba năm nỗ lực, ngân hàng trữ đông của Phụ sản Vân Kinh đã vinh dự nhận được chứng chỉ đào tạo từ Đại học Bonn. Năm 2016, ca phẫu thuật đầu tiên được thực hiện thành công, và đến năm 2021, em bé đầu tiên thụ thai tự nhiên từ phương pháp này đã cất tiếng khóc chào đời. Trong khi thời điểm đó, trên thế giới vẫn chỉ có vài cường quốc như Mỹ, Nhật Bản, Đức, Đan Mạch... nắm giữ được công nghệ này.

Tỷ lệ cấy ghép buồng trứng thành công tại Phụ sản Vân Kinh lên tới 100%, tất cả bệnh nhân đều hồi phục chức năng bình thường sau phẫu thuật, hoàn toàn vươn lên dẫn đầu thế giới, bởi thực tế tỷ lệ thành công ở Âu Mỹ chỉ khoảng 70% đến 80%. Nối gót Vân Kinh, Thâm Quyến và một số tỉnh thành khác cũng bắt đầu triển khai nghiên cứu, mở ra con đường "tự do sinh sản" cho bệnh nhân ung thư tại Trung Quốc, trái ngược với quá khứ, khi chỉ những người cực kỳ may mắn mới có cơ hội làm mẹ.

Tuy nhiên, Ứng Tiếu nhận thấy kỹ thuật này dường như vẫn chưa đủ tiếng tăm. Ở các nước như Mỹ hay Nhật, "bảo tồn khả năng sinh sản" đang dần trở thành một bước điều trị ung thư thường quy và được ứng dụng rộng rãi. Thế nhưng, hai bệnh nhân của cô lại tâm sự rằng bác sĩ ung bướu tuyến dưới không hề nắm rõ lựa chọn này. Đáng buồn hơn, khi họ đề cập đến khao khát sinh con, bác sĩ còn tỏ thái độ thiếu kiên nhẫn, gắt gỏng: "Giữ mạng quan trọng hay đẻ con quan trọng?", "Cô cần mạng sống hay cần đứa con?", hoàn toàn ngó lơ nhu cầu làm mẹ chính đáng của họ.

"Tôi hiểu rồi." Hạ Địch Ca gật đầu, cảm xúc lộ rõ vẻ kích động, "Vậy bác sĩ Ứng, cho tôi hỏi câu cuối. Trữ đông rồi cấy ghép buồng trứng... liệu có thể đảm bảo 100% khả năng sinh nở không?"

"Ừm, nói sao cho dễ hiểu nhỉ..." Ứng Tiếu ngẫm nghĩ một lát rồi phân tích, "Tính đến thời điểm hiện tại, bệnh nhân ở Trung Quốc đều đã phục hồi kinh nguyệt và chức năng buồng trứng. Nhưng còn chuyện mang thai... kể cả người khỏe mạnh bình thường không cấy ghép thì cũng đâu phải ai cũng thuận lợi mang thai sinh con. Tính đến cuối năm 2018, trên toàn thế giới đã có hơn 130 em bé chào đời nhờ phương pháp này, một nửa là mang thai tự nhiên, một nửa là thụ tinh ống nghiệm. Ở Đan Mạch và vài quốc gia khác, người ta khuyến khích thử mang thai tự nhiên một năm trước khi can thiệp IVF, mỗi nước có chính sách riêng. Trong số những bệnh nhân muốn có thai, một phần ba đã sinh ít nhất một bé, tỷ lệ sinh sống đạt trên 1/3, còn tỷ lệ mang thai thành công thì chiếm hơn một nửa. Chức năng buồng trứng sau ghép duy trì trung bình khoảng 5 năm, có người kéo dài hơn chục năm, và khoảng thời gian vàng để sinh nở là từ 2 đến 4 năm sau phẫu thuật. Nhưng cô yên tâm, tỷ lệ thành công của kỹ thuật này vẫn đang tăng lên không ngừng. Năm 2013 đã có một bước tiến vượt bậc, số liệu thực tế hiện tại chắc chắn cao hơn nhiều so với thống kê tôi vừa nhắc. Hơn nữa, tỷ lệ thành công của trữ đông buồng trứng tỷ lệ thuận với tuổi tác, năm nay cô mới 30 tuổi, một độ tuổi rất đẹp."

Hạ Địch Ca vội hỏi: "Vậy ở Trung Quốc thì tỷ lệ ra sao?" Cô ấy quan tâm hơn đến số liệu trong nước.

"Vì Trung Quốc mới triển khai được vài năm nên rất khó để đưa ra con số chính xác. Viện Phụ sản Vân Kinh thực hiện ca đầu tiên vào năm 2016, mãi đến 2018 mới làm ca thứ hai. Nhìn chung, tỷ lệ thành công không chênh lệch quá nhiều so với trữ đông phôi, nhưng ưu thế tuyệt đối là nó không làm chậm trễ quá trình điều trị của cô, phẫu thuật xong ngày hôm sau cô đã có thể tiến hành hóa xạ trị. Thêm nữa, phương pháp này không sản sinh ra nội tiết tố estrogen như khi dùng thuốc kích trứng, tránh nguy cơ làm ảnh hưởng đến bệnh tình... Nếu cô đang lo ngại về vấn đề này. Mặt khác, sau khi khỏi ung thư về mặt lâm sàng, cô vẫn còn cơ hội phục hồi kinh nguyệt và mang thai tự nhiên. Bây giờ ở nước ngoài đã ghi nhận các ca 'nuôi cấy trứng non trong ống nghiệm', tức là bỏ qua bước tiêm kích trứng, hút trứng trực tiếp rồi mang ra nuôi cấy. Rất có thể trong tương lai, chúng ta cũng sẽ áp dụng phương pháp nuôi cấy trứng ngoài cơ thể, đây đang là một trong những định hướng phát triển chủ lực."

Thực chất, ung thư vú có liên quan mật thiết đến nội tiết tố estrogen, việc sử dụng thuốc kích trứng có làm tăng nguy cơ tái phát bệnh hay không thì đến nay giới y khoa vẫn chưa dám khẳng định.

Hạ Địch Ca lại hỏi: "Trong số các ca đã làm, có ai là bệnh nhân ung thư vú không bác sĩ?"

"Ở nước ngoài thì bệnh nhân ung thư vú chiếm đông đảo nhất, hơn một phần ba. Còn ở trong nước thì ung thư cổ t* c*ng chiếm tỷ lệ cao nhất."

"Tôi hiểu rồi..."

"Thấy chưa?" Lúc này, anh chồng bảnh bao của Hạ Địch Ca nắm chặt lấy tay vợ, "Anh đã bảo mà, cứ tới hỏi chuyên gia xem sao, kiểu gì chẳng có giải pháp vừa không cản trở việc chữa bệnh, lại vừa có cơ hội sinh em bé. Em thấy anh nói chuẩn không?"

Thật ra trong thâm tâm anh hiểu rõ, lúc buông lời an ủi vợ, bản thân anh ấy cũng chẳng dám ôm quá nhiều hy vọng.

"Vâng, tốt quá rồi." Hốc mắt Hạ Địch Ca đỏ hoe.

"Được rồi." Ứng Tiếu mỉm cười nói thêm, "Tôi chỉ có thể giải thích tổng quan vậy thôi, vì bản thân tôi cũng không phải chuyên gia trong mảng trữ đông và cấy ghép mô buồng trứng. Sáng mai anh chị cố gắng đến sớm, lấy số khám của Chủ nhiệm Tô để chị ấy lập phác đồ cụ thể. Hoặc anh chị có thể sang Bệnh viện Phụ sản Vân Kinh tìm Chủ nhiệm Nguyễn. Bà ấy chính là chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực này."

"Chúng tôi hiểu rồi." Hạ Địch Ca ngập ngừng, "Bác sĩ Ứng, tôi có thể kết bạn WeChat với cô được không? Lỡ ngày mai tôi không gặp được Chủ nhiệm Tô..."

Ứng Tiếu thân thiện gật đầu: "Được chứ."

Kết bạn WeChat xong, hai vợ chồng cầm tờ giấy ghi tên vị Chủ nhiệm rồi đứng dậy ra về. Lúc họ đi ra đến cửa lớn, Ứng Tiếu đột nhiên buồn đi vệ sinh nên cũng rảo bước ra ngoài.

Cô tình cờ nhìn thấy, ngay khi vừa bước ra khỏi hành lang phòng khám, Hạ Địch Ca lập tức quay người lại. Chồng cô ấy vô cùng hiểu ý, cũng xoay người dang tay ôm chặt lấy vợ, vỗ về: "Sẽ ổn thôi, mọi chuyện rồi sẽ ổn thôi em. Em sẽ lấy lại được sức khỏe, và chúng ta nhất định sẽ có những đứa con thật ngoan."

Hạ Địch Ca không nói lời nào, chỉ tựa cằm lên vai người đàn ông của mình, vòng tay ôm cổ anh, hơi ngẩng đầu lên. Chồng cô ấy ghé sát cằm vào tai vợ, dịu dàng v**t v* tấm lưng mảnh khảnh. Hai người cứ đứng ôm nhau rất lâu, rất lâu.

Ứng Tiếu thầm nghĩ, một người phụ nữ dù có mạnh mẽ, tháo vát đến mấy, trong khoảnh khắc bão giông nhường này, có lẽ vẫn luôn cần một bờ vai vững chãi để tựa vào.

Hai vợ chồng nấn ná một lúc, cuối cùng Hạ Địch Ca lên tiếng: "Xem ra ông trời cũng chưa tuyệt đường sống của em..."

Chồng cô ấy cố tình trêu đùa: "Ừ, chỉ hơi xui xẻo một tẹo tèo teo thôi."

"Xì." Hạ Địch Ca bật cười, "Em xui xẻo thế mà hồi xưa anh vẫn mặt dày theo đuổi em đấy thôi?"

Anh chồng vẫn tiếp tục hùa theo: "Thì lúc mới nhìn thấy em, anh có biết em xui xẻo vậy đâu."

Hạ Địch Ca buông anh ấy ra, vung tay đấm thụp thụp liên tiếp vào vai chồng. Người đàn ông liền kêu oai oái, làm bộ đau đớn vô cùng khoa trương. Vài giây sau, anh ấy bất chợt nắm chặt lấy tay vợ, mười ngón tay đan xen vào nhau, từng bước từng bước vững chãi đi về phía trước. Vừa đi, anh chồng vừa thủ thỉ: "Nhưng mà, ngay từ lần hẹn hò đầu tiên, anh đã mê em đắm đuối rồi."

............

Khoảng ba tiếng sau, vừa khám xong cho vài bệnh nhân, Ứng Tiếu bất ngờ nhận được tin nhắn WeChat từ Hạ Địch Ca. Hơn nữa, người gửi lại là chồng cô ấy.

Đó là những dòng cảm ơn vô cùng chân thành:

[Bác sĩ Ứng, xin mạn phép làm phiền cô. Tôi là chồng của Hạ Địch Ca. Vợ chồng tôi vừa gặp Chủ nhiệm Nguyễn của Bệnh viện Phụ sản Vân Kinh. Bác sĩ đánh giá tình trạng của Địch Ca rất lý tưởng để trữ đông buồng trứng, lịch phẫu thuật đã được chốt vào chiều ngày mốt. Tôi nghĩ mình nên cập nhật tin vui này cho cô biết, đồng thời muốn gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất tới cô.

Địch Ca luôn khao khát có một đứa con, nhưng sau nửa năm hóa trị là đằng đẵng 5-10 năm điều trị nội tiết. Mấy mảnh mô buồng trứng này đã thắp lại hy vọng sống cho cô ấy. Có thể sau khi hoàn thành hóa trị, cô ấy sẽ thay đổi suy nghĩ về việc sinh nở, nhưng ít nhất cho đến lúc đó, cô ấy vẫn luôn có niềm hy vọng đồng hành, vẫn có cho mình một quyền lựa chọn.

Bệnh viện dưới tỉnh của chúng tôi chỉ tư vấn hai phương án là "trữ đông trứng" và "trữ đông phôi". Bác sĩ bên trung tâm hỗ trợ sinh sản phân tích rằng Địch Ca đã lập gia đình, mà tỷ lệ rã đông phôi thai thành công lại cao hơn noãn bào, nên khuyên chọn trữ đông phôi. Nhưng tôi cứ nơm nớp lo sợ, ngộ nhỡ kết quả không như ý, ví dụ như số lượng trứng chọc hút được quá ít, số phôi tạo thành không được bao nhiêu, thậm chí là hỏng toàn bộ phôi thì cô ấy phải làm sao? Liệu cô ấy có còn đủ lạc quan và ý chí để chống chọi với chuỗi ngày trị bệnh đầy đớn đau phía trước nữa không? Những rủi ro này thật sự không lường trước được. Kể cả số lượng phôi đạt chuẩn, thì cái án "chỉ có một cơ hội duy nhất" cũng sẽ đè nặng áp lực lên tâm lý cô ấy.

Nhưng với việc trữ đông mô buồng trứng, chỉ cần mô buồng trứng còn hoạt động, cô ấy sẽ luôn được quyền hy vọng. Dù sau này ước nguyện thành hiện thực hay phải từ từ chấp nhận thực tại phũ phàng, thì cũng tốt hơn vạn lần việc bị tước đoạt mọi hy vọng chỉ sau một đêm. Cho nên, thực sự cảm ơn bác sĩ rất nhiều. Tôi sẽ càng yêu thương, trân trọng cô ấy hơn, cùng cô ấy bước qua khoảng thời gian giông bão này.]

Ứng Tiếu mỉm cười gõ phím đáp lại: [Không có gì đâu anh!]