Liên quan đến danh dự của phu lang, vẻ mặt của Dương Hoa nghiêm túc khác thường, còn chưa mở miệng đã bị Vu Kiều ngắt lời.
Vu Kiều hơi nheo mắt, cậu nhìn lần lượt lướt qua mấy người trong nhà họ Dương—Dương Phát trông như một tên ngốc to xác, Dương Phú lấm la lấm lét, Dương Hữu thì mặt mày khắc nghiệt, mũi nhọn miệng nhọn chẳng khác gì khỉ, mấy người vợ của bọn họ cũng chẳng khác gì Trương Tiểu Mạn, ánh mắt láo liên, chẳng có ai ra hồn.
Cậu chậm rãi, không chút hoảng hốt, nhìn chằm chằm vào Trương Tiểu Mạn rồi nói: "Ta đường đường chính chính được nhà họ Dương cưới về, hôn thư viết rành rành ra đấy, các ngươi mở miệng ra là gọi ta là đồ bỏ đi, cứ tưởng mất mặt là ta sao? Thật ra mất mặt chính là các ngươi đấy, kể cả cái đám họ hàng này nữa. Trên đời làm gì có cha mẹ chồng nào lại đi chửi bới, bịa chuyện về phu lang của con mình? Theo ta thấy, các người là không muốn cái nhà này yên ổn thì có!"
Vu Kiều nói dõng dạc, khiến đám người nhà họ Dương nhất thời đều bị chặn họng.
Cậu lại nghiêng đầu liếc thấy ngoài tường cổng đầy người là người đến xem náo nhiệt, liền nắm tay Dương Hoa, khẽ cong môi, cũng chẳng né tránh mà nói tiếp: "Thanh danh của một ca nhi là thứ quan trọng nhất. Ta có phải đồ bỏ đi hay không, phu quân ta biết rõ nhất. Ta vừa mới gả vào cửa, các người đã vô cớ đồn ta không còn trong sạch, không đoan chính, ta có thể nhịn được sao? Ta tranh cãi là để giữ danh dự cho mình! Mà nói thật, từ lúc ta về nhà họ Dương, ngay cả cổng còn chưa bước ra, đến nhà mẹ đẻ cũng chưa về, các người dựa vào đâu mà dám bôi nhọ ta?"
"Giờ ta hiểu rồi, các người là muốn bôi xấu thanh danh phu quân ta. Người đọc sách quý nhất là thể diện. Nếu hắn mang tiếng xấu, thì đứa con thứ hai của các người cũng đang đọc sách trên trấn đấy, chẳng phải cũng bị vạ lây à?"
Cậu càng nói càng kích động, nước mắt nước mũi đều rơi, khóc còn thật hơn cả vợ chồng Dương Phát, mà cũng đúng, Vu Kiều bây giờ đã đổi lõi, chuyện cũ không tính, muốn nói gì cũng phải biết tận dụng cái miệng này cho tốt.
Trương Tiểu Mạn bị nói cho choáng váng, vừa nghĩ đến con trai ruột nhà mình thì lập tức sững người, giận đến mức mắng cậu ngậm máu phun người, chỉ tay định nhào tới bị hai chị dâu kéo lại, vừa vỗ lưng vừa khuyên bà ta bớt giận.
Người trong sân ai nấy đều rõ mười mươi, lời Vu Kiều nói chính là sự thật. Năm đó chuyện cưới Vu Kiều cũng là mấy người phụ nữ này giúp dò hỏi, mười dặm tám làng tìm không ra một ca nhi nào "mang tiếng xấu mà vẫn có thể sinh con", cưới về làm việc nặng thì lại đúng bài.
Không ngờ sau khi cưới, Dương Hoa lại chịu được tính nết của Kiều ca nhi, mà hai vợ chồng Dương Phát thì bị hành cho đầu óc phát điên. Ngay cả Nhạc ca nhi cũng sợ cái miệng của chị dâu này, thế là lại nghĩ cách, muốn ép họ viên phòng sớm.
Chuyện này mà thật sự làm ầm lên, nếu Vu Kiều chết rồi thì Dương Hoa đúng là nhảy xuống sông cũng rửa không sạch. Có vết nhơ thì còn tư cách gì đi thi nữa? Ai ngờ cái đồ chuyên gây rối này lại sống lại rồi!
"Bà con coi nè, cái đứa bất hiếu này với phu lang nó chính là như vậy với trưởng bối, đúng là muốn bỏ mặc tụi ta không lo gì hết rồi! Ta không đồng ý phân gia đâu!"
Tranh luận với Vu Kiều nữa thì e là mình thua thiệt, Trương Tiểu Mạn cũng không khách khí gì nữa, ngồi phịch xuống đất bắt đầu gào khóc: "Thôn Dương Liễu có đồng sinh bỏ cha mẹ đấy, không còn thiên lý nữa rồi! Có ai tới coi không hả!"
Vừa khóc vừa đập đất, quần áo cũng dính đầy bụi, chẳng sợ mất mặt nữa. Nhưng lần này bà ta không chỉ nói đến Dương Hoa và Vu Kiều mà còn vô tình mắng luôn cả trưởng thôn.
"Nhà Dương Phát đứng lên đi, người ta nhìn hết cả rồi." Trưởng thôn mặt lạnh nói. "Ta gọi các ngươi tới là vì chuyện phân gia. Giờ người trong tộc không đồng ý, mà hai bên đều có lý lẽ, thì làm theo lệ cũ—bên nào có lỗi thì phân."
Mấy huynh đệ Dương gia đồng lòng, vợ con cũng chen miệng, thi nhau chỉ trích Dương Hoa bất hiếu, Vu Kiều là tai họa.
Cãi qua cãi lại một lúc, trưởng thôn nặng giọng ho khan, giơ tay ra hiệu mọi người im lặng, chỉ vào Dương Hoa ra hiệu hắn nói.
Dương Hoa không nhìn ai, chỉ chăm chăm nhìn Trương Tiểu Mạn đang ngồi dưới đất, từng chữ rõ ràng: "Mấy hôm trước, nhân lúc phu lang ta bệnh nặng, bà thẳng tay đuổi bọn ta ra khỏi nhà, chẳng cho mang gì, bắt phải tự sinh tự diệt trong căn nhà nát đầu thôn. Cha ta không hề phản đối. Đây có phải là chuyện mà cha mẹ nên làm không? Chỉ riêng chuyện này thôi, ta nhất định phải phân gia."
"Ai nói là đuổi các ngươi, đó là cho các ngươi đi dưỡng bệnh, oan uổng quá đi!"
Loại chuyện này đâu giấu nổi ai, hàng xóm láng giềng đều biết. Bên ngoài cổng đầy người xem náo nhiệt, có mấy thẩm mồm nhanh liền bĩu môi: "Hôm đó ta tận mắt thấy mà, Dương Hoa cõng phu lang, xách mỗi cái giỏ khoai đi đầu thôn, thật sự là chẳng cho con cái gì cả, khổ thân nó."
"Đúng đúng đúng, ta cũng thấy, cái nhà đầu thôn cột kèo sắp đổ, làm gì có chỗ cho người ở, chẳng phải là muốn hại người ta sao. Có câu 'có mẹ kế là có cha kế', mẹ ruột của Dương Hoa hiền lành bao nhiêu chứ, tiếc là mệnh bạc..."
"Đừng nói nữa, ta cứ tưởng đứa Dương Hoa này ít nói là đần độn, ai ngờ nói đâu ra đó, lời nào cũng đanh thép, giờ xem Trương Tiểu Mạn còn dám chối cãi nữa không."
Lại có bà lão sống gần đó tiếp lời: "Ta còn thấy ca nhi kia qua nhà bà mụ mượn lương kìa, cháu trai nhà họ còn tưởng là ăn mày đấy!"
Mọi người kẻ một câu, người một lời, đã xác thực việc Trương Tiểu Mạn đuổi người không cứu giúp. Dương Phát mặt vàng nhăn nheo giờ đỏ bừng, bị dân làng chỉ trỏ không ngẩng đầu lên nổi.
Nghĩ đến đứa con thứ Dương Khánh Sinh đang đọc sách ở trấn trên, Dương Phát thấy lần này tính sai rồi. Dương Hoa mất danh thì thôi, nhưng lỡ làm lụy đến con thứ thì sao! Lại thấy vợ mình ngồi đó ăn vạ, toàn nghe kế ngu, tức đến nghiến răng, hét: "Phân gia, phân thì phân!"
Vu Kiều và Dương Hoa liếc nhau, thầm thở phào nhẹ nhõm.
Dương Phát đã chịu, Trương Tiểu Man vừa trừng vừa lườm miễn cưỡng đứng dậy, Dương Phú với Dương Hữu thì đùn đẩy lẫn nhau, nhăn nhó không nói gì.
Trưởng thôn theo lệ mà làm, bảo Dương Phát kê hết tài sản trong nhà, rồi chia ba đứa nhỏ thế nào.
Tiền thì tuyệt đối không muốn chia cho Dương Hoa, Dương Phát càng nhìn càng ghét, nhưng bao nhiêu ánh mắt đang nhìn chằm chằm, không chia thì sau này làm người sao được?
Lão liếc quanh sân, tự có tính toán: "Nhà ta có ba gian nhà đất, còn cái nhà đổ nát tổ tiên để lại ở đầu thôn. Sau nhà, cách hai ngõ có căn nhà nhị bá để lại, lâu rồi không ai ở, sửa sang thì vẫn dùng được. Gia súc thì có mười con gà, năm con ngỗng, đất có sáu mẫu, đều là đất khô, thu hoạch cũng tàm tạm, còn lại chỉ là ít đồ gia dụng không đáng giá."
Nhà họ Dương sống dựa vào ruộng, Trương Tiểu Mạn thì lười, chẳng biết may vá, còn phải nuôi Dương Khánh Sinh ăn học, cả năm chẳng dư được bao nhiêu, đều do Dương Hoa làm lụng nuôi cả nhà.
Lão không nhắc tới tiền bạc, mọi người im lặng nghe. Dương Phát thúc vợ mấy cái, bà ta mới lè nhè: "Nhà ta làm gì có tiền, nuôi ba đứa con đã khổ muốn chết rồi, không đói chết là may lắm rồi, lấy đâu ra tiền!"
Bà ta cắn chặt không chịu nhận cũng chẳng làm gì được, nhưng dân làng thì không chịu để yên. Có người đàn ông ở ngoài cổng hét vào: "Không đúng đâu, đầu tháng ta còn thấy Dương Phát với thợ săn trong làng bắt được con cáo hoang, bán cũng được 10 lượng bạc chứ ít gì!"
Trương Tiểu Mạn nghe xong nghiến răng nghiến lợi, giơ tay nhéo chồng một cái. Dương Phát vác cáo về làng, đi rõ ràng như thế, ai mà không thấy!
Trưởng thôn đúng lúc lên tiếng: "Thế thì phân đi. Dương Hoa bao năm làm lụng, là con cả, lại là đồng sinh, cũng đã thành thân, đáng được chia phần hơn. Có ai phản đối không?"
Giờ chuyện coi như xong rồi, phản đối cũng vô ích, không bằng thuận theo trưởng thôn để khỏi mất lòng ai.
Dương Phát gật đầu, chủ động nói: "Căn nhà nhị bá để lại cho Dương Hoa. Gà cho ba con, ngỗng một con, đất chia một mẫu, bạc cho 1 lượng. Từ nay về sau, các ngươi sống sao thì sống, đừng có tới tìm chúng ta nữa, ta thấy mất mặt."
Nghe thì như phân gia, nói trắng ra là muốn đoạn tuyệt quan hệ.
Trưởng thôn hỏi ý kiến Dương Hoa, hai phu phu đều gật đầu đồng ý. Dương Hoa bình tĩnh nói: "Mẹ ta trước khi mất có để lại một cây trâm bạc cho ta. Lúc ấy ta còn nhỏ, cha nói giữ giúp. Nay chúng ta phân ra, đồ vật đó nên trả lại ta."
Dương Phát nghe xong chần chừ nhìn vợ, Trương Tiểu Mạn giả vờ không nghe thấy, quay đi không để ý.
Trưởng thôn nói: "Vợ Dương Phát, có cây trâm đó chứ? Đưa lại cho Dương Hoa đi, cũng là vật kỷ niệm của mẹ ruột nó."
Trương Tiểu Mạn không động đậy, nhìn là biết muốn nuốt luôn. Trâm bạc đâu phải thứ nhà nông dân dùng được, bà ta còn định để dành sau này đeo cơ mà. Không ngờ Dương Hoa nhỏ vậy mà còn nhớ chuyện đó.
Mọi người cũng không gấp, ai nấy cứ đứng chờ. Dương Phát thấy vợ mình tính toán keo kiệt quá, mất hết cả mặt mũi, đẩy mạnh một cái, quát: "Còn không mau lấy ra, muốn mất mặt tới mức nào nữa!"
Trương Tiểu Mạn miễn cưỡng đưa ra một cái hộp gỗ cho Dương Hoa, móng tay bà ta như muốn cào rách cả cái hộp.
Đồ chia xong, phân gia hoàn tất, phải viết văn thư. Nhà có người biết chữ, trong nhà cũng có bút mực, trưởng thôn biết viết, vào phòng viết văn thư.
Mấy huynh đệ cũng vào làm chứng, sân chỉ còn Dương Hoa và Vu Kiều.
"Đi thôi, về trước thu dọn đồ đạc."
Sau khi thành thân, hai người ở phòng phía Đông, phòng nhỏ, chỉ có một cái giường đất, một cái tủ, góc còn có một cái bàn, trên đặt đầy bút sách của Dương Hoa.
Vu Kiều liếc qua một vòng liền gấp chăn màn lại, Dương Hoa thì lấy bọc ra thu dọn quần áo trong tủ. Hai người vẫn mặc bộ đồ rách nát hôm bị đuổi ra khỏi nhà, mùa hè nóng nực, ngửi kỹ còn hơi có mùi.
Đồ mang theo không nhiều, chẳng có sính lễ gì, chỉ mấy bộ đồ mùa xuân và thu, thu dọn cũng nhanh. Đồ của Dương Hoa hơi nhiều, nhưng cũng chỉ cần một cái bọc lớn là đủ. Còn lại là sách bút trên bàn, phải thu cho cẩn thận, xước rách thì xót.
Hai người cắm cúi làm việc, không biết từ lúc nào có một người bước vào phòng. Chính là hài tử mà huynh đệ Dương gia dắt theo, tầm mười hai mười ba tuổi, không có nốt ruồi đỏ, chắc không phải ca nhi, nhưng người thì gầy rộc, cổ tay lộ ra gầy trơ xương như chỉ cần bóp một cái là gãy.
Thằng bé rụt rè túm áo, cúi đầu, đôi mắt to đen láy lén nhìn Vu Kiều mà không dám nói.
Vu Kiều không nhận ra, bèn gọi: "Hoa ca, ngươi nhìn này."
"Tiểu Đông, sao ngươi lại tới?"
Dương Tiểu Đông cười gượng, rón rén bước lên nửa bước: "Hoa ca, đệ tới xem có việc gì cần làm không, đệ giúp huynh dọn đồ."
"Không cần, đồ không nhiều. Mà ngươi tới vừa hay, mấy cuốn sách này mang về đi. Mấy quyển trước ta cho đã đọc xong chưa?" Dương Hoa kiên nhẫn hỏi, tìm một miếng vải rách cẩn thận bọc mấy quyển sách lại nhét vào tay nó.
"Không... không... không được đâu ca, đệ không phải tới xin sách, với lại nếu cha mẹ đệ mà biết lại đánh đệ nữa mất..." Dương Tiểu Đông ôm chặt bọc sách, giọng run run, hai tay cũng run lập cập muốn đẩy ra, cái người nhỏ xíu như sắp cuộn thành một cục.
Vu Kiều nhìn mà đau lòng, nhà gì mà nuôi con thành ra thế này.
Dương Hoa cũng thấy khó chịu, đã đoán ra rồi—trong thôn phần lớn trẻ con chỉ được nuôi để làm việc, chẳng ai chịu bỏ tiền cho học hành, gặp phải loại cha mẹ như Dương Phú thì càng tệ, con cái mà lén học chữ còn bị đánh nữa!
Hắn mấp máy môi, trong mắt ánh lên giận dữ. Vu Kiều cũng hiểu ra.
"Tiểu Đông, đệ đừng sợ, cứ cầm về đọc đi, không hiểu chỗ nào thì tới tìm ta. Ta tuy không giỏi bằng Hoa ca, nhưng cũng biết ít nhiều, huynh ấy bận thì ta dạy đệ."