· Ballade · Op.72: [Tương lai và quá khứ]
Một tuần sau, hai nhạc sĩ cuối cùng cũng xác định được địa chỉ liên lạc cố định để những người bạn ở tận Paris có thể gửi thư cho họ. Nơi ở tại Mallorca của họ cũng được chuyển từ Ngôi Nhà Gió sang một tu viện, hơn nữa còn là cư trú dài hạn.
Tu viện ấy nằm ở Valldemossa, vốn là một tu viện ẩn tu của dòng Carthusian Công giáo đã bị bỏ hoang. Aurora và Chopin tình cờ phát hiện ra nó trong một lần đi dạo. Bên trong chỉ có một nữ hầu lớn tuổi, một người quản sự nhà thờ kiêm việc lặt vặt, cùng một cặp vợ chồng người Tây Ban Nha lưu vong chính trị.
Việc thương lượng chỗ ở không tốn quá nhiều thời gian và công sức. Khi cây đàn dương cầm được vận chuyển đến nơi, họ liền vui vẻ dọn vào sinh sống.
Phong cảnh quanh tu viện đẹp đến mức khiến lòng người thư thái, nhưng vì vị trí địa lý nên ánh sáng nơi đây không được lý tưởng cho lắm.
Ngay lần đầu nhìn thấy nó, Chopin đã ví nơi ở mới như một cỗ quan tài khổng lồ. Mái vòm phủ bụi, đồ đạc đơn sơ cũ kỹ, thế nhưng Aurora lại có năng lực biến mục nát thành kỳ diệu. Chỉ trong một ngày ngắn ngủi, cô đã tìm được rất nhiều bàn ghế gỗ cũ nhưng hữu dụng từ thị trấn để thay thế những món đồ mây hư hỏng có sẵn trong phòng. Cảm tạ Chúa ban phúc, nhà soạn nhạc cuối cùng cũng không cần nguyền rủa chiếc bàn nhỏ què chân đáng thương kia nữa — "ngay cả việc chấm cái đầu nốt nhạc cũng khó khăn vô cùng".
Căn phòng được thu dọn gọn gàng ngăn nắp. Thêm vào đó là cây đàn Pleyel đã được chuyển tới, môi trường làm việc khép kín, yên tĩnh, hiếm khi bị quấy rầy, chỉ có tiếng gió và tiếng chim làm bạn. Chopin hoàn toàn yêu thích nơi này.
Không còn áp lực từ đám đông, mọi bất an, bực bội của anh cũng sẽ được Aurora luôn hiện hữu đâu đó xung quanh xua tan. Tu viện kỳ lạ và u tối ấy dường như đang vô hạn khuếch đại nguồn cảm hứng sáng tác trong anh...
"François, em ra ngoài một chuyến nhé, mang cây guitar đi thay dây, tiện thể mua thêm vài bộ dự phòng luôn."
Tiếng gõ cửa khiến Chopin dừng bút ngẩng đầu lên. Aurora đứng ở khung cửa, một tay xách cây guitar, vừa nói chuyện với anh.
Cây guitar ấy chính là món quà chàng trai tặng người yêu sau đêm bên bờ biển hôm nọ.
Ngoài dương cầm ra, guitar là âm thanh anh yêu thích nhất. Mà vừa hay khi cô chơi guitar lại đáng yêu vô cùng. Thêm một nhạc cụ cho cô cũng đồng nghĩa với việc chiếc bàn phím nhỏ có thể được nghỉ ngơi đôi chút. Đương nhiên, từ khi dương cầm được đưa tới, lúc anh làm việc, cô cũng không còn quá nhàm chán nữa.
"Đi đi, người yêu dấu. Chỗ anh cũng vừa lúc phải hoàn thiện bản thảo cuối cùng, nên không thể cùng em xuống thị trấn được."
"Không sao đâu, đường cũng không xa lắm. Coi như em đi dạo một mình vậy."
"Đợi em về, anh sẽ đàn cho em nghe."
"Quyết định vậy nhé."
Chopin vừa định cúi đầu tiếp tục chỉnh sửa bản thảo thì chợt nhớ ra điều gì đó, vội vàng quay người gọi Aurora lại.
"Phu nhân thân yêu, em có thể giúp anh một việc được không... khóa anh lại?"
"Hả? Khóa cái gì cơ?"
Người thanh niên đưa đầu bút chỉ về phía cánh cửa, giọng nói trong trẻo như pha lê.
"Khóa nó lại. Đừng để anh ra ngoài trước khi em trở về. Cũng đừng để bất cứ ai gặp anh ngoài em."
*
Aurora ôm cây guitar đứng dưới mái hiên.
Cô đưa tay ra ngoài. Dòng nước mưa đổ xuống như cột thác bị những ngón tay của cô chia thành hai nửa, men theo kẽ tay chảy xuống mu bàn tay.
Cơn mưa đến quá đột ngột. Con đường nhỏ trong thị trấn đã bị những người vội vã tìm chỗ trú giẫm thành một mảnh bùn lầy. Cô vô cùng may mắn vì lần này Petit không đi theo cùng. Nếu không, đến lúc trở về tu viện, những lời than khóc về số phận bi thảm của chiếc váy chắc chắn sẽ vang lên thành hẳn một bản giao hưởng.
Dù chỉ là mưa rào, xem ra vẫn còn phải kéo dài thêm một lúc.
Aurora rút tay về, lau nước trên lòng bàn tay vào vạt váy. Giờ phút này, cô vô cùng nhớ những bộ trang phục nữ hiện đại. Ít nhất mặc quần dài sẽ không bị cư dân bảo thủ trong thị trấn coi là dị loại, cô có thể thoải mái đội mưa chạy thẳng về nhà.
Không đúng.
Trong tay cô còn có guitar.
Aurora hoàn toàn từ bỏ ý nghĩ ấy, lặng lẽ lắng nghe tiếng mưa rơi.
Bất chợt, trước mắt cô hiện lên một đêm mưa nào đó ở Paris trong quá khứ.
Khi cơn mưa vừa bắt đầu, cô từng kéo Chopin chạy qua những con phố nhỏ. Sau khi tìm được nơi trú mưa, cô gối đầu bên tiếng mưa mà ngủ thiếp đi. Khi tỉnh dậy, anh đã thay cô che chắn màn mưa phía trên đầu...
Ý nghĩa của việc đường đường chính chính cùng Chopin đến Mallorca là gì?
Aurora khẽ nhắm mắt lại.
Khoảng cách bị màn mưa ngăn cách chỉ trong gang tấc, tuyệt đối không phải vĩnh viễn không thể gặp lại. Thế nhưng từ tận sâu trong lòng, cô bỗng nhớ anh đến phát điên.
François...
Anh có ổn không?
*
Chopin ngồi trước bàn làm việc, xuất thần nhìn ô cửa sổ phía trên. Một giọt mực rơi xuống trang giấy tạo thành một chấm đen. Nhìn độ khô của nó cũng đủ biết anh đã duy trì tư thế này rất lâu rồi.
Không biết từ khi nào, khi người nhạc sĩ nhận ra ánh sáng trong phòng đã tối đi, không khí cũng nhiễm hơi nước ẩm ướt, thì anh đã bỏ lỡ khoảnh khắc cơn mưa bắt đầu.
Nhưng kỳ lạ thay, từ giây phút ấy, toàn bộ sự chú ý của Chopin đều chuyển sang những thanh âm dày đặc ngoài cửa sổ.
Màn mưa nơi xa, ngọn cây được gột rửa gần bên, tiếng nước gõ trên mặt kính... tất cả đều liên tục phóng đại rồi vang vọng trong tai anh. Anh bị thứ âm thanh chẳng có gì đặc biệt ấy hấp dẫn, rồi dần dần đắm chìm trong đó mà không rõ nguyên nhân.
Mưa ở Mallorca dường như chẳng khác gì mưa ở Paris...
Ý nghĩ ấy vừa lóe lên trong đầu, Chopin lập tức phủ nhận.
Mưa ở Paris tuyệt đối không tự do đến vậy.
Những dãy nhà chen chúc nơi thành phố không giống Mallorca rộng lớn. Nước mưa khi rơi xuống cũng không tránh khỏi việc bị vô số mái ngói và bức tường ngăn cản. Còn ở đây, cho dù có rừng cây và đồng cỏ, âm thanh khi mưa chạm đất vẫn dịu dàng biết bao.
Nhưng trong cơn mưa này không có Aurora.
Nhà soạn nhạc nhìn chằm chằm vào vệt mực đen trên giấy, tâm trí lại chìm sâu vào đêm mưa năm ấy trong ký ức. Anh vẫn nhớ rõ từng chi tiết của những giọt nước vỡ tan khi chạm đất, nhớ nhịp hô hấp và hơi ấm từ cơ thể Aurora.
Nhớ cả câu "em thích" không có chủ ngữ mà cô từng thì thầm.
Linh cảm sáng tác giống như một giọt mưa nào đó. Chỉ vì một luồng khí lưu tình cờ đổi hướng, điểm rơi của nó đã từ mảnh đất trước tu viện chuyển thành khung cửa sổ trên đỉnh đầu Chopin.
Anh ném cây bút xuống.
Nhanh chóng lục tìm vài bản thảo trong chồng giấy bên tay trái, lướt mắt xem qua thật nhanh, rồi lập tức bước tới cây đàn dương cầm.
Ngón tay hạ xuống.
Chạm phím.
Âm thanh vang lên.
— Âm nhạc hòa làm một với tiếng mưa.
Không cần cố ý tìm kiếm, cũng chẳng có bất kỳ dấu hiệu báo trước nào.
Nàng thơ của cảm hứng bỗng nhiên lại gặp gỡ anh trên những phím đàn. Từng câu nhạc hoàn chỉnh bắt đầu cất tiếng hát giữa sắc trắng và đen.
— Đó là giọng Rê giáng trưởng.
Tiếng đàn vừa dứt, Chopin lập tức như một cơn gió lao trở lại bàn viết. Bàn tay cầm bút của anh run rẩy đến mức đã vẽ thành những đường lượn sóng như dấu rung trong âm nhạc, nhưng từng nét bút vẫn vừa dứt khoát vừa cẩn trọng ghi lại nguồn cảm hứng chỉ tồn tại trong khoảnh khắc.
Âm nhạc không hề tan biến khỏi tâm trí anh.
Trong niềm vui khó giấu, anh liên tục lấp đầy từng khoảng trống đã bỏ ngỏ từ rất lâu, hoặc những đoạn vẫn còn dao động chưa thể quyết định.
Aurora, em đang ở đâu?
Mau trở về đi —
Anh có một khúc nhạc muốn đàn cho em nghe.
*
Khoảnh khắc Aurora mở khóa cửa bước vào, cô lập tức bị Chopin đầy hưng phấn kéo tới trước bàn làm việc.
Người thanh niên chỉ vào mấy tờ bản thảo đặt ngay chính giữa. Màu xanh biển trong mắt anh dường như ngập tràn ánh sáng lấp lánh.
Aurora lập tức hiểu ý. Cô bật cười, đặt cây guitar xuống, ra hiệu cho anh buông tay rồi cởi chiếc váy ngoài đã lấm tấm bùn đất.
"François, anh muốn em thưởng thức nó bằng mắt hay bằng đầu ngón tay đây?"
"!"
Đề nghị của Aurora khiến ánh sáng trong mắt anh càng rực rỡ hơn.
Rõ ràng, Chopin đã chọn cách thứ hai. Anh nhanh chóng cầm lấy những tờ nhạc, cẩn thận sắp xếp chúng ngay ngắn trên giá đàn.
Mãi đến khi đứng cạnh cây dương cầm với vẻ mặt đầy mong đợi, anh mới chợt nhận ra người yêu của mình đã đưa ra lựa chọn giống hệt Liszt ở tận Paris.
Một bản nhạc hoàn toàn mới.
Một bản thảo vừa hoàn thành.
Dùng đầu ngón tay để thưởng thức.
Thị tấu.
Nhà soạn nhạc vừa hồi hộp vừa mong chờ. Anh không thể đoán được mình sắp được nghe một màn diễn giải như thế nào.
Dù cực kỳ không muốn thừa nhận, Liszt quả thực có thiên phú trời cho ở phương diện này.
Nhưng...
Chopin lặng lẽ ngắm nhìn Aurora ngồi xuống trước đàn, trong lòng chần chừ không biết có nên đề nghị đổi lại để chính mình biểu diễn hay không. Dù sao đây cũng là tác phẩm vừa được anh hoàn thiện, giờ để người khác đàn nó dường như có chút tàn nhẫn.
"Ồ? Anh đã hoàn thành bản Prelude này rồi sao? Thật tốt quá..."
Anh nhìn thấy cô dùng đầu ngón tay nhẹ nhàng v**t v* những nốt nhạc trên bản phổ.
Anh bất giác nhớ lại khi ở Dresden, cô cũng từng đối xử với tập Études của mình như vậy, trân trọng chẳng khác nào một báu vật.
Trái tim anh lại mềm đi, mềm đến mức chẳng còn kịp nghiền ngẫm sự cảm thán kỳ lạ trong câu nói của cô.
Tiếng đàn vang lên.
Giai điệu tĩnh lặng tựa như mang theo hơi thở ẩm ướt, từng giọt từng giọt rơi xuống tận đáy lòng.
Trong trẻo và tinh khiết.
Nhẹ nhàng và phiêu dật.
Những nốt móc đơn xuyên suốt toàn bộ tác phẩm được kiểm soát một cách hoàn hảo, giống như những hạt mưa nhỏ rơi trên mái hiên hay khung cửa sổ. Từ một giọt nước tròn trịa khẽ khàng ấy, âm thanh vỡ thành vô vàn tinh thể lấp lánh.
Hơi thở.
Câu nhạc.
Legato.
Pedal.
Thậm chí cả những đoạn được xử lý tự do ngoài nhịp phách.
Tất cả đều hợp lý, không hề phá vỡ cảm giác chuyển động và dòng chảy âm nhạc.
Aurora là người giàu cảm xúc, nhưng chưa từng khoa trương hay tô vẽ quá mức. Cô chỉ dùng lý trí để biểu đạt cảm xúc, dịu dàng mà sâu sắc.
Chopin yêu thích kiểu bộc lộ tình cảm vừa đủ như thế.
Vừa vặn đến hoàn hảo.
Không.
Phải nói là hoàn mỹ.
Hoàn mỹ như thể cô đã chơi tác phẩm này hàng trăm, hàng nghìn lần.
"Phu nhân của ngài... dường như đang sợ tôi."
Đột nhiên, trong đầu Chopin vang lên câu nói năm ấy của Sand.
Anh biết Aurora đã kiên quyết đến mức cố chấp khi mời anh tới Mallorca, anh cũng từng nhận ra trong nụ cười của cô có vài phần bất an khó hiểu. Nhưng những điều anh chưa từng đào sâu ấy, giờ đây lại theo từng tầng cảm xúc được tích lũy dần trong nửa sau của bản nhạc, hòa cùng ký hiệu pp mà chính tay anh ghi chú, chậm rãi tuôn ra từ những đầu ngón tay của cô.
Âm thanh cuối cùng kéo theo dư vang ngân dài trong không khí, rồi từ từ tan biến vào những khe hở nhỏ trên các bức tường xung quanh.
Đó không phải một bản nhạc quá mãnh liệt hay bi tráng, thế nhưng anh lại nhìn thấy cô đang khóc đến mức nước mắt đầy mặt.
Chopin có rất nhiều điều muốn hỏi.
"Aurora, em đã nghe thấy điều gì?"
"Em nhìn thấy nỗi khổ đau tột cùng... và niềm cực lạc tột cùng."
Người thanh niên nhẹ nhàng ngồi xuống bên cạnh cô. Đột nhiên anh không còn muốn bận tâm đến những nghi vấn ấy nữa. Từ lần đầu gặp cô, khi cô xa lạ với âm nhạc của anh đến mức giống như một cuộc gặp gỡ trong mộng, cho đến lần gặp thứ hai, khi cô đã có thể thoải mái chơi những bản Études của anh trên dương cầm.
Hay sự quen thuộc không cách nào che giấu của cô đối với các tác phẩm của anh, thậm chí là với một bản nhạc mà anh chỉ vừa hoàn thành cách đây không lâu.
Nếu cô nói rằng mình nghe thấy cực khổ và cực lạc.
Vậy đó chính là câu trả lời tốt nhất.
"François... em rất sợ... Em sợ rằng vì sự xuất hiện của em mà những bản nhạc như thế này sẽ biến mất..."
"'Em yêu Chopin', bất kể là trong quá khứ hay tương lai. Với sự thông minh và nhạy bén của anh, em nghĩ... những lời em sắp nói tiếp đây, có lẽ anh đã chờ đợi từ rất lâu rồi."
Anh nhìn thấy cô lau nước mắt, hít sâu một hơi rồi nở nụ cười nhẹ nhõm.
Nhịp tim trong lồng ngực anh giống như con lắc của chiếc máy đập nhịp. Dù có gõ xuống những âm thanh mạnh mẽ nhất trên bàn phím, nó vẫn rõ ràng và chuẩn xác đến lạ thường.
"Dù nghe rất hoang đường, nhưng em thật sự đến từ tương lai sau hơn một trăm năm nữa... Âm nhạc của anh đã để lại dấu ấn trên đầu ngón tay em."
"Nhưng tình cảm của em là thật, bất kể là quá khứ hay tương lai."
"Đó là bí mật lớn nhất của 'Aurora', là điều mà em vẫn luôn không đủ dũng khí để nói ra."
"Anh... vẫn có thể chấp nhận em sao?"
Cô cúi đầu xuống, chỉ chăm chú nhìn những phím đàn dưới tay, đầu ngón tay vô thức siết chặt lấy nhau.
Chopin ngẩng đầu nhìn về phía khung cửa sổ. một cột sáng chói lọi đang rải thứ ánh sáng rực rỡ vào căn phòng.
Rồi anh bật cười.
Anh đưa tay xoa rối mái tóc của Aurora, một hành động chẳng hề giống Chopin chút nào.
"Ngốc thật."