Sáng sớm, làng Lạc Điền bừng tỉnh trong không khí rộn ràng hơn mọi khi. Đợt tập kết đầu tiên của mùa vụ đã đến, cả làng như trẩy hội. Dưới vòm trời trong trẻo, từng tốp người nối nhau đổ ra đồng, váy hoa lấp lánh sắc màu, khăn vấn rực rỡ ngang dọc như một vườn hoa di động. Đàn gà vịt lon ton, trẻ con nô đùa, các bà các cô vừa đi vừa cười, tay xách nách mang đủ thứ từ giống cây đến bánh trái. Tiếng chim hót, tiếng chân dẫm đất, tiếng cười nói hòa quyện, khiến cánh đồng Lạc Điền sáng bừng như một bức tranh sống động.
Lục Trạch chen giữa dòng người, tay ôm chặt một túi giống bí lai tự chế, mặt mày tỉnh bơ nhưng trong bụng không ngừng nghĩ về vết đất lạ trên ruộng hôm trước. Cậu mặc áo vải nâu cũ, váy hoa xanh ngọc, tóc búi gọn, má ửng hồng vì gió lạnh, dáng dấp nửa nam nửa nữ khiến người qua đường cứ phải ngoái lại nhìn. Trong miệng cậu, một hạt bí được nhai thong thả, tâm trạng thì nửa lo nửa hào hứng.
Một giọng lanh lảnh cắt ngang dòng suy nghĩ:
— Ca ca, chờ em với! Em mang nước chè xanh rồi đây!
Tiểu Nguyệt chạy đến, váy vá chằng chịt nhưng sạch sẽ, tóc tết hai bên lắc lư, trên tay là túi bánh bột lọc. Bé chìa bánh ra, mắt sáng long lanh:
— Hôm nay phải thắng nhé! Nếu ca ca thua, em không gọi là ca ca nữa!
Lục Trạch giả vờ nhăn mặt, kéo dài giọng:
— Ừ, nếu ta thua, từ mai em gọi ta là... “bánh bí” cũng được, miễn là cho ta ăn bánh bí!
Tiểu Nguyệt phá lên cười, dúi thêm cho cậu nắm kẹo lạc, rồi tung tăng chạy phía sau, miệng không ngừng huyên náo.
Tần Vũ đã đứng ở đầu ruộng, vai vác cày, áo vải thô đơn giản càng làm nổi bật vóc dáng rắn rỏi, nước da nâu khỏe khoắn. Đôi mắt sâu ánh lên chút dịu dàng khi thấy Lục Trạch, môi khẽ cong thành nụ cười nhàn nhạt. Anh gật đầu chào, rồi lặng lẽ bước lại gần.
Bà Cả Tống xuất hiện, áo bông hoa chói lọi, tóc búi củ tỏi, tay cầm loa tre tự chế, giọng oang oang át cả tiếng chim:
— Ai chưa mặc váy thì về mặc! Ai chưa mang giống thì ra nhận! Nam chủ xếp bên trái, các chị các cô bên phải, trẻ con đứng yên, ai nghịch nước ruộng là bà phạt trồng rau hết mùa!
Tiếng cười vang lên khắp cánh đồng. Đám trẻ con nháo nhác, người lớn thì vừa cười vừa xếp hàng. Lý Minh, công tử thôn bên, bước đến với bộ áo trắng sạch bóng, tóc rẽ ngôi, môi cười tươi như đường mía. Hắn dừng lại trước mặt Lục Trạch, giọng ngọt như mật mía:
— Hôm nay “nam chủ” họ Lục lại diện váy xanh à? Trông cũng hợp lắm, tiếc là ruộng nhà ngươi chắc vẫn làm kiểu cũ thôi nhỉ?
Lục Trạch nhếch môi, nửa cười nửa trêu:
— Có ai cấm năm nay ta phát minh ra kiểu mới đâu, công tử cứ chờ mà xem.
Lý Minh cười nhạt, ánh mắt lóe lên tia hằn học, rồi quay đi thì thào gì đó với mấy đứa cùng phe, ánh mắt không rời khỏi nhóm Lục Trạch.
Tần Vũ tiến lại, hỏi nhỏ:
— Hôm nay cậu muốn thử phương pháp mới phải không? Có cần tôi giúp gì không?
Lục Trạch gật đầu, thì thầm:
— Cậu cứ cày cho thẳng hàng, còn lại để tôi lo. Đêm qua có người phá ruộng mình, chắc chưa chịu dừng đâu. Tôi đã có cách rồi.
Tần Vũ không hỏi thêm, chỉ lặng lẽ bắt tay vào việc, đôi mắt bình thản nhưng vững vàng. Lục Trạch tranh thủ kiểm tra lại ruộng, nhất là chỗ vệt đất lạ. Cậu quỳ xuống, dùng que tre khéo léo đào lên, phát hiện một túi vải dầu nhỏ, bên trong là bột xám và vài hạt lạ. Nhíu mày, Lục Trạch lẩm bẩm:
— Thuốc sâu thủ công? Định phá giống mình à...
Cậu lén nhét túi bột vào tay áo, ngẩng lên bắt gặp Tiểu Nguyệt đứng sát bên, mắt tròn xoe:
— Ca ca, cái đó là gì vậy? Trông ghê quá...
Lục Trạch cười xòa, xoa đầu bé:
— Chỉ là trò phá phách trẻ con thôi, không sao đâu. Em giúp ta canh chừng nhé, ai lạ lại gần thì báo liền!
Tiểu Nguyệt gật đầu như gà mổ thóc, rồi chạy về phía đầu ruộng, giọng lanh lảnh:
— Ai lạ tới gần ruộng ca ca là em la làng đấy nhé!
Bà Cả Tống nghe thấy, lập tức “tăng âm”:
— Đúng rồi! Ai phá ruộng làng ta thì đừng trách bà đây không khách khí! Năm ngoái ai chôn bã đậu thối vào bí nhà bà, bà còn nhớ rõ lắm!
Cả cánh đồng rộ lên tiếng cười. Lý Minh thoáng tái mặt, vội quay đi.
Lục Trạch tranh thủ rắc vôi sống quanh rìa ruộng – vừa phòng trừ sâu bệnh, vừa “chống phá hoại”. Xong xuôi, cậu lôi ra từng túi hạt giống đã ủ ấm qua đêm, tay thoăn thoắt chia đều vào từng hốc đất nhỏ, giữ khoảng cách vừa đủ để cây không chen nhau. Cách gieo này lạ lẫm với cả làng, ai cũng tò mò liếc nhìn.
Tần Vũ cày xong một đường dài, quay lại, ngạc nhiên hỏi:
— Sao cậu không vùi giống sâu như mọi người mà lại để nông thế?
Lục Trạch nháy mắt:
— Đất này giữ ẩm tốt rồi, gieo nông cho cây dễ nảy mầm, trời mưa nhiều cũng không sợ úng. Tin tôi đi, năm nay bí nhà ta sẽ nhất làng!
Tần Vũ gật đầu, tay vun đất cẩn thận, ánh mắt dịu dàng lạ lùng.
Một bà lão tóc bạc, tay chống gậy, dừng lại nhìn, tấm tắc:
— Xưa nay ai cũng vùi giống sâu, ai lại làm như thế này chứ? Không sợ bí không mọc nổi à?
Lục Trạch cúi đầu lễ phép:
— Bà cứ tin cháu, năm nay bà ăn bí nhà cháu tha hồ!
Bà lão cười vang, vỗ vai cậu:
— Khéo miệng thật! Nhìn mặt là biết sau này lấy chồng không lo đói!
Đám trẻ con cười rộ, Tiểu Nguyệt thì cười ngặt nghẽo, Tần Vũ đỏ mặt quay đi.
Lý Minh đứng xa, mắt không rời nhóm Lục Trạch, kéo áo thằng nhóc cùng phe, thì thào:
— Để xem bí nhà nó sống nổi mấy ngày. Tối qua ta đã rắc thuốc sâu vào rồi, giờ chỉ cần trời mưa là xong!
Thằng nhóc run run:
— Nhưng nếu bị phát hiện thì sao?
Lý Minh bĩu môi:
— Sợ gì, ruộng nhà nó năm nào chẳng kém, thua cũng chẳng ai nghi.
Công việc cày cấy dần hoàn tất, bà Cả Tống hô to:
— Ai gieo xong thì ra bờ mương rửa chân, chuẩn bị thi thổi cơm! Nhà Lục Trạch hôm nay nhanh nhất nhé, được thưởng nồi canh cua của bà đây!
Trẻ con reo hò, các ông bố mặc váy cười rung rinh, các bà mẹ thì tranh nhau hỏi bí quyết của Lục Trạch. Cậu chỉ cười trừ, nhìn ruộng mình, ánh mắt thoáng lo lắng nhưng vẫn giữ nụ cười lém lỉnh.
Tiểu Nguyệt kéo áo cậu, thì thào:
— Ca ca, anh Lý Minh cứ nhìn mình mãi, trông ghê lắm.
Lục Trạch nháy mắt:
— Kệ đi, người ta ghen tị ấy mà. Em cứ ăn bánh, để ca ca lo.
Tần Vũ ngồi cạnh, đưa cho cậu miếng bánh nếp:
— Nghỉ chút đi, cậu vất vả rồi. Nếu có ai làm khó, cứ nói với tôi.
Lục Trạch nhìn sang, bắt gặp ánh mắt chân thành, bỗng thấy trong lòng dịu hẳn. Cậu vỗ vai Tần Vũ, cười hì hì:
— Cậu cứ cày tốt đi, chuyện còn lại để tôi xử lý. Chẳng lẽ để “nam chủ” như cậu bận tâm mấy trò con nít này à?
Tần Vũ cười nhẹ, giọng nhỏ:— Cậu là người đầu tiên gọi tôi là nam chủ thật sự đấy.
Lục Trạch suýt phì cười, chỉ khẽ “ừ” một tiếng. Hai người ngồi cạnh nhau, giữa tiếng ồn ào, bỗng thấy bình yên lạ thường.
Đúng lúc đó, một tiếng hét vang lên từ phía ruộng Lý Minh:
— Ối giời ơi, ruộng này có sâu! Sâu to như ngón tay cái!
Cả làng ùa ra xem. Ruộng Lý Minh hốc nào cũng có sâu đất bò lổm ngổm, mấy bà già ré lên, trẻ con nhảy tưng tưng. Lý Minh mặt biến sắc, nhặt que đuổi sâu, lắp bắp:
— Chắc... chắc là đất không tốt...
Bà Cả Tống phì cười:
— Ai bảo năm ngoái chôn xác cá xuống ruộng làm phân, giờ sâu nó kéo về ăn báo oán đây!
Tiếng cười lại vang lên, Lý Minh xấu hổ cúi gằm, lén nhìn sang ruộng nhà Lục Trạch: đất tơi xốp, không một con sâu, hạt giống đều như quân cờ.
Lục Trạch chen vào, giả bộ ngây thơ:
— Công tử Lý, ruộng năm nay chắc hợp với sâu đất rồi. Năm sau thử đổi giống bí sâu cho lạ?
Trẻ con cười phá lên, Tiểu Nguyệt lăn ra bờ mương, bà Cả Tống vỗ đùi đen đét:
— Đúng là nhà họ Lục, ai mà cãi lại!
Lý Minh cắn răng, lẩm bẩm rồi quay đi, ánh mắt vẫn dán chặt ruộng Lục Trạch.
Buổi trưa, cả làng quây quần dưới bóng tre, mỗi nhà một nồi cơm, một rổ rau, chia nhau từng miếng canh, tiếng cười nói rộn rã. Bà Cả Tống vừa xới cơm vừa “bình luận”:
— Năm nay ruộng nhà Lục Trạch có vẻ khấm khá, hạt giống đều như rải sỏi, đất tơi, chắc bí sẽ lớn. Ai muốn học thì sang nhà nó, đừng giở trò như ai kia nhé!
Lý Minh đỏ mặt, cúi gằm.
Tiểu Nguyệt rúc vào lòng Lục Trạch, thì thầm:
— Ca ca, năm nay nhà mình được thưởng to nếu bí lớn nhất làng. Em thích ăn bánh bí, cả bánh bí nướng mật ong nữa!
Lục Trạch xoa đầu bé:
— Được rồi, chỉ cần em ngoan, ca ca làm cho em bánh bí hình mèo luôn!
Tần Vũ bên cạnh bật cười, ánh mắt dịu dàng như phủ một lớp mật ong lên cảnh vật.
Bữa cơm kết thúc, mọi người lại tản ra kiểm tra ruộng. Lục Trạch tranh thủ lén vùi thêm vôi sống quanh rìa ruộng, phòng sâu và “chống ngựa vằn” – cái tên cậu tự đặt cho Lý Minh.
Đầu giờ chiều, trời bất chợt đổ mưa rào. Người lớn trẻ nhỏ chạy tán loạn trú dưới mái che, chỉ còn Lục Trạch và Tần Vũ vẫn bình tĩnh đứng cạnh ruộng, mắt chăm chú quan sát. Mưa mỗi lúc một lớn, nước tràn vào các rãnh nhỏ, nhưng giống bí nhà Lục Trạch vẫn nằm yên, không xô lệch, không nổi bọt lạ.
Lý Minh đứng ở ruộng mình, mặt tái xanh:
— Sao giống nhà nó không bị gì? Thuốc sâu hôm qua chẳng lẽ không đủ mạnh?
Lục Trạch mỉm cười, thì thầm với Tần Vũ:
— Vôi sống không chỉ diệt sâu mà còn trung hòa axit đất, thuốc vặt vãnh chẳng xi nhê gì đâu.
Tần Vũ gật đầu:
— Cậu đúng là có nhiều cách hay. Mai này cả làng học theo hết.
Cơn mưa tạnh dần, mặt trời ló rạng, đất ruộng ướt sũng, nhiều chỗ giống nổi lềnh bềnh, riêng ruộng Lục Trạch vẫn phẳng lặng, hạt bí bám đất chắc nịch, vài mầm xanh đầu tiên đã nhú lên.
Bà Cả Tống chạy lại, mắt tròn xoe:
— Ối chà, giống nhà ai mà nảy mầm nhanh thế này? Bí còn chưa nở đã đội đất lên rồi!
Lục Trạch toe toét:
— Bí nhà cháu đấy, năm nay chắc được giải bí to nhất làng!
Trẻ con xúm lại trầm trồ, các bà mẹ tranh nhau hỏi bí quyết. Lục Trạch “chém gió” một hồi: nào là chọn giống ủ qua đêm, nào là vôi sống pha nước tro, ai cũng tròn mắt ngạc nhiên.
Lý Minh đứng một góc, mặt như mất sổ gạo, ánh mắt u tối. Hắn lặng lẽ rút về, không quên liếc nhìn Lục Trạch, trong đầu chắc chắn đang ủ mưu mới.
Vài hôm sau, ruộng Lục Trạch lên xanh mướt, bí non mọc đều tăm tắp, lá dày bóng, mầm khỏe như lính tập trận. Cả làng kéo nhau đến xem, ai cũng trầm trồ, có người còn lén xin giống về trồng thử.
Bà Cả Tống không bỏ lỡ dịp “chém gió”, vừa quạt vừa kể:
— Tôi nói rồi mà, năm nay nhà họ Lục đổi mới, ai ngờ hiệu quả thế! Có chí thì nên, mà có “mồm mép” thì càng nên nữa!
Tiểu Nguyệt hãnh diện khoe:
— Ca ca em thông minh nhất làng! Ai muốn học phải nộp bánh bí mới được!
Tiếng cười vang khắp làng, không khí vui vẻ chưa từng có.
Tối đến, Lục Trạch ngồi vắt vẻo trên bậc thềm, bên cạnh là Tần Vũ đang tỉ mỉ sửa cái cày. Tiểu Nguyệt nằm xoài ra chiếu, miệng nhai bánh bí, mắt lim dim.
Tần Vũ ngẩng lên hỏi nhỏ:
— Cậu định giữ bí quyết này mãi không? Nếu cả làng học theo, chẳng mấy chốc đất ai cũng tốt như nhau.
Lục Trạch trầm ngâm:
— Càng nhiều người biết càng tốt, ai cũng bội thu thì làng mình mới khá. Nhưng chắc sẽ có người không thích đâu.
Tần Vũ ngẫm nghĩ, rồi nói khẽ:
— Nếu gặp rắc rối, cứ nói với tôi.
Lục Trạch nhìn sang, thấy ánh mắt dịu dàng, bỗng cảm thấy lòng ấm áp lạ. Một cậu trai cục mịch, tưởng khô như gỗ, hóa ra lại biết quan tâm đến thế.
Tiểu Nguyệt lăn qua, kéo tay Lục Trạch:
— Ca ca, mai mình làm bánh bí tiếp nhé! Em sẽ rắc đường lên cho ngọt hơn hôm nay!
Lục Trạch cười, xoa đầu bé:
— Được, mai ca ca dạy em làm bánh hình con bướm luôn!
Trong căn nhà nhỏ, tiếng cười rộn rã vang lên. Ngoài sân, ánh trăng nhạt phủ lên những luống bí non, hứa hẹn một mùa bội thu.
Nhưng ở góc cuối làng, Lý Minh ngồi bó gối, tay vân vê mảnh giấy nhỏ. Hắn lẩm bẩm:
— Bí quyết của ngươi lợi hại thật, Lục Trạch. Nhưng đừng tưởng ta dễ bỏ cuộc...
Trên mảnh giấy là công thức một loại thuốc mới, cạnh đó là gói bột xám còn sót lại. Hắn ngước nhìn ánh trăng, khóe môi nhếch lên nụ cười không mấy thân thiện.
Sáng hôm sau, khi Lục Trạch vừa thức dậy, Tiểu Nguyệt đã chạy hớt hải vào nhà, mặt tái xanh:
— Ca ca, ruộng nhà mình... có người lạ đến tối qua! Em thấy bóng trắng lấp ló ngoài bụi tre!
Lục Trạch sững lại, trong lòng dấy lên dự cảm chẳng lành. Cậu nhìn về phía ruộng, nơi những mầm bí non vừa nhú xanh mướt, tự nhủ: “Lần này, mình sẽ không để ai phá hỏng thành quả nữa đâu.”
Ở phía xa, bóng Lý Minh thấp thoáng giữa làn sương sớm, ánh mắt sáng rực một âm mưu mới. Lục Trạch, Tần Vũ và Tiểu Nguyệt – ba dáng hình nhỏ bé giữa cánh đồng rộng lớn – chẳng ngờ đợt tập kết đầu tiên chỉ là màn dạo đầu cho trận chiến “ruộng vườn” đầy bất ngờ, nơi kẻ thắng không chỉ là người gieo giống tốt, mà còn là người giữ được lòng tin và sự ấm áp giữa vô vàn thử thách đang chờ phía trước...