Bức thư ấy đã bị tiêu hủy ngay ngày hôm sau. Chương Vọng Sinh lại lặn lội đến Bắc Kinh một chuyến, cầm theo giấy giới thiệu, thông qua nhà trường để tìm hiểu hoàn cảnh gia đình Nam Bắc. Anh tìm đến tận nhà vợ chồng Lê Quân Hồng, họ tuy rất ngạc nhiên nhưng vẫn tiếp đãi anh vô cùng nồng hậu.
Chương Vọng Sinh không nói quá nhiều, cũng không đòi hỏi gì quá đáng, anh chỉ hy vọng có thể từ phía họ nhận được chút tin tức rằng cô vẫn bình an là đủ. Vợ chồng Lê Quân Hồng tự nhiên là nhận lời và hứa sẽ gọi điện cho anh. Chương Vọng Sinh để lại địa chỉ cùng số điện thoại rồi không nán lại lâu, anh vội vã trở về để cùng đoàn xuống cơ sở khảo sát các doanh nghiệp hương trấn ở Nguyệt Hòe Thụ.
Một phần đất đai của nông dân đã được chuyển đổi thành đất thương mại, công xã dần tan rã, chính sách quốc gia khuyến khích nông dân tự thân vận động, làm gì cũng được, miễn là làm. Đất đai nằm trong tay nông dân, họ muốn canh tác gì thì làm c** **. Nguyệt Hòe Thụ vẫn là Nguyệt Hòe Thụ, nhưng khắp đông, tây, nam, bắc trong vòng trăm dặm này, các loại nhà xưởng mọc lên san sát. Đất thì không mất tiền, một đại gia đình người thì làm ruộng, kẻ thì vào xưởng làm công, tiền bạc trong tay bỗng chốc rủng rỉnh, ai nấy đều phấn khởi đến mức chẳng biết nên tiêu pha thế nào cho phải.
Công việc này diễn ra vô cùng rầm rộ. Ở nông thôn, người ta chẳng hiểu gì về khái niệm tích lũy tư bản nguyên thủy, nhưng thực tế chính là nó. Họ cũng chẳng biết việc mở xưởng hay lên thành phố mua một cái máy tiện thì gọi là kích cầu nội địa, chẳng ai quan tâm mấy từ ngữ đó dùng để làm gì, chỉ thấy tiền về túi, ngày tháng càng sống càng có hy vọng, thế là chuyện tốt rồi.
Con gái chú sáu Mã vào làm việc ở xưởng may, vừa phát lương xong đã ra ngay chợ mua một tảng thịt heo thật lớn về cho cha. Các chợ phiên từ năm 1978 đã bắt đầu mở cửa trở lại, cái gì cũng cho phép bán, nuôi con gà con vịt muốn bán bao nhiêu tùy ý, chẳng còn ai đến cắt cái đuôi tư bản của bạn nữa. Lúc đầu, mọi người còn do dự quan sát, lén lút dò xét vì sợ lại bị lôi ra sân tập thể mà phê đấu, nhưng sau đó họ hiểu ra rằng không còn chuyện đó nữa, vĩnh viễn không bao giờ còn nữa.
Chú sáu Mã vừa thấy Chương Vọng Sinh là ăn nói vô cùng khách khí. Chú cảm thấy Vọng Sinh giờ đã là người thành phố, đến từ tỉnh lỵ, không thể nào giống như những năm trước ngồi bừa bãi ngoài ruộng rồi muốn nói gì thì nói được nữa.
Người ở Nguyệt Hòe Thụ, hay nói rộng ra là người dân ở các vùng nông thôn phía bắc Trung Quốc luôn có một nỗi kính sợ tự nhiên đối với người thành phố. Mười năm xuống nông thôn tham gia đội sản xuất đã từng phá vỡ nỗi kính sợ ấy, nhưng giờ đây, nó lại trỗi dậy.
Chương Vọng Sinh nói: “Chú Sáu, chú nhìn mà xem, cháu vừa mới đến mà chú đã coi cháu như khách thế này, đừng làm vậy, chú cháu mình lại thành ra xa cách.”
Chú sáu Mã có chút ngại ngùng, nói: “Đôi lúc chú cứ thấy như đang nằm mơ vậy, giờ không còn thịnh cái lối cũ nữa, nói bỏ là bỏ sạch. Nghĩ kỹ lại, cháu bảo hai chú cháu ta mấy năm đó chịu bao nhiêu là tội, rốt cuộc là vì cái gì?”
Chương Vọng Sinh mỉm cười: “Chú Sáu, mọi chuyện đều qua cả rồi.”
Chú sáu Mã ngập ngừng ghé sát lại hỏi nhỏ: “Vọng Sinh, cháu nói thật lòng cho chú biết, cháu thực sự không để bụng sao? Chú nói cháu nghe, thằng Lý Đại Thành dạo này cứ như bị tâm thần ấy, hắn cứ lải nhải bảo cháu sẽ trả thù hắn, sợ đến mất mật. Hắn bảo cháu ở thành phố làm cán bộ lớn, muốn quật ngã hắn thì cũng dễ như b*p ch*t con kiến thôi.”
Chương Vọng Sinh đáp: “Cháu chẳng rảnh rỗi đến thế, cháu cũng không phải cán bộ lớn gì đâu ạ.” Anh còn phải đi thăm Phượng Chi, chị ốm rồi, ốm rất nặng, anh muốn đưa chị lên tỉnh để chữa trị.
Những năm qua, Tuyết Liên chỉ nhờ anh giúp đúng một việc, đất đai nhà cô bị người ta lấn chiếm mất. Chồng của cô là hạng vô dụng, cô có gào rách họng ra tranh cãi cũng chẳng ăn thua, nên chỉ còn cách tìm đến Chương Vọng Sinh, vì cô biết anh đã thành đạt rồi. Lúc gặp lại anh, cô vô cùng lúng túng. Cô đã bị năm tháng mài mòn cho già cỗi đi, dầm mưa dãi nắng khiến da dẻ thô ráp, chảy xệ; còn anh thì khác, anh trông vẫn trẻ trung, phong độ, lại thêm phần trầm ổn, bảo đảm những cô gái hay phụ nữ trẻ thấy anh là tim lại đập loạn nhịp.
Những chuyện cũ rích ngày xưa không ai còn nhắc lại, cô thậm chí còn cảm thấy hổ thẹn không dám hé răng vì sợ anh coi thường mình. Nhưng đất bị chiếm mất rồi, mặt mũi có quan trọng bằng mảnh đất không? Mặt mũi giờ chẳng đáng giá bằng một cây bắp cải. Cô tìm đến anh, ngập ngừng kể lể một hồi chẳng ra đầu ra đũa, Chương Vọng Sinh nói: “Chị Tuyết Liên, em hiểu rồi, chị đừng cuống, để em đi xem cho.” Cô không phải người dưng, cô là chị Tuyết Liên, tuy cô đã bị cuộc đời bào mòn trở nên già nua và mệt mỏi, hoàn toàn trở nên giống như chị dâu hay những người phụ nữ nông thôn khác, nhưng cô vẫn là chị Tuyết Liên của anh. Chương Vọng Sinh đã tìm cách giải quyết êm xuôi việc đó giúp cô.
Khi điện thoại gọi đến văn phòng, Chương Vọng Sinh không có mặt ở đó. Vừa về đến nơi, đồng nghiệp bảo anh rằng có người họ Lê gọi tới tìm, anh không thể chờ đợi thêm mà gọi lại ngay lập tức. Lê Quân Hồng nói với anh rằng Nam Bắc đã gọi điện về, mọi chuyện đều ổn, cả việc học lẫn cuộc sống đều tốt. Lê Quân Hồng cố ý gọi là Nam Bắc, đó là cách ông quan tâm đến cảm xúc của anh.
Anh đặt điện thoại xuống, trái tim đang lo âu thấp thỏm cũng dần bình lặng lại: Cô ấy vẫn ổn, ổn là tốt, ổn là tốt rồi…
Nam Bắc quả thực rất ổn, cô không gặp khó khăn gì về vật chất vì đã có cô ruột ở đó. Vốn dĩ số du học sinh cùng đi không nhiều, mọi người hễ nhớ nhà là lại tụ tập lại với nhau; nhưng cô không nhớ nhà, cũng chẳng thấy không quen với ngôn ngữ hay chuyện ăn uống. Cô thích nghi cực kỳ tốt khiến bạn học phải ghen tị. Cô có thể chơi cùng với người nước ngoài và nhanh chóng có một anh bạn trai người da trắng. Khuynh hướng của cô rất cởi mở, hôn nhau giữa sân trường mà chẳng cần kiêng dè gì.
Anh bạn trai này giúp cô nhanh chóng làm quen với môi trường mới. Nam Bắc thấy nước Mỹ đúng là danh bất hư truyền, quá tuyệt. Lúc thì cô đi chơi cùng bạn trai, lúc thì đi cùng cô ruột, đi khắp nơi, ngắm nhìn mọi thứ, tất thảy đều mới mẻ và phồn vinh. Các bạn học cũng giống như cô, nước Mỹ đã khiến họ mở mang tầm mắt, ai nấy đều cảm thấy giáo dục hồi nhỏ đúng là lừa người, quốc gia tư bản tốt đẹp thế này cơ mà! Cả nhóm cười ầm lên, bảo lúc nhỏ cứ tin sái cổ rằng người dân nước Mỹ đang sống trong cảnh lầm than cơ cực, chờ chúng ta đến cứu giúp.
“Thế sau này các cậu có định quay về không?” Không biết ai bất chợt hỏi một câu khiến cả nhóm im bặt. Biết nói sao nhỉ, trước khi ra nước ngoài, ai nấy đều hừng hực khí thế với chí hướng học thành tài để về cống hiến cho tổ quốc.
“Ngành của mình thì nói thật nhé, ở trong nước không có thiết bị nghiên cứu và nguồn vốn tương ứng để hỗ trợ đâu. Nếu mình quay về, chắc chắn chẳng làm ra kết quả gì. Nhìn phòng thí nghiệm ở Mỹ mà xem, thiết bị hiện đại đến mức trước đây nằm mơ cũng chẳng thấy được!”
“Nếu Viện Công nghệ Massachusetts mời mình làm giáo sư trọn đời, mình sẽ không quay về đâu, thề chết bảo vệ sự tôn nghiêm của lá cờ hoa!”
Họ cùng nhau nói cười, có bao nhiêu phần là thật thì chỉ mình họ rõ. Nhưng mọi người đều nhất trí cho rằng, Lê Dữ Thời chắc chắn sẽ không quay về.
Nam Bắc lúc đó đang trong giai đoạn mặn nồng nên tâm trạng rất tốt, cười hì hì bảo: “Ôi, mình chẳng biết đâu, thôi cứ để sau này tính!” Chính vào quãng thời gian ấy, cô theo anh bạn trai học cách chơi cá cược đua ngựa. Nhà trai rất khá giả, có nghiên cứu am hiểu sâu về ngựa, mà cô lại thông minh như thế nên dù là học hành hay thú vui bên ngoài đều làm đến nơi đến chốn. Bốn trăm đô la Mỹ được tạo ra từ mồ hôi nước mắt từ mười nghìn người nông dân quả thực quá đỗi chua chát, đôi khi nghĩ đến điều này cô lại thẫn thờ. Tiền ở Mỹ kiếm được sao mà dễ dàng đến thế, Trung Quốc đúng là quá nghèo, quá khổ.
Khoảng năm thứ hai, Phùng Trường Canh cũng sang Mỹ. Khi gặp lại Nam Bắc thì cô đã hoàn toàn Mỹ hoá. Mùa hè cô mặc đồ bơi chơi đùa ở công viên nước, thân hình cô rất đẹp mà cô cũng chẳng ngại ngần để người khác ngắm nhìn. Cô còn rất thích khiêu vũ, luôn là tâm điểm trong các buổi dạ tiệc. Cô không ngờ Phùng Trường Canh cũng sang đây, nhưng cũng chẳng quá ngạc nhiên.
Phùng Trường Canh nhìn thấy cô nhảy nhót sát rạt, uốn éo cùng những gã đàn ông khác thì cảm thấy rất chướng mắt. Cậu ta biết nước Mỹ phóng khoáng, nhưng sự phóng khoáng này đối với một du học sinh Trung Quốc mà nói thì quá xa lạ, nó mang lại một cảm giác phức tạp và đầy xung kích.
Nam Bắc nhảy mệt, mồ hôi lấp lánh đầy cổ, chiếc áo hai dây trễ nải ôm lấy đôi g* b*ng đ** dường như vẫn còn đang phập phồng không ngơi. Cô ngồi xuống, trêu chọc anh chàng Phùng Trường Canh đang nghiêm túc quá mức: “Mời tôi một ly rượu chứ?”
Phùng Trường Canh cảm thấy con người cô lúc này quá nóng bỏng, nóng đến mức hễ ai chạm vào là có thể bị thiêu rụi. Cậu ta có chút sợ cô rồi, vì cô quá rực rỡ, tự tin, lại không thiếu tiền, nghe đâu có một vị đại gia từ Hồng Kông hay Đài Loan gì đó đang theo đuổi cô.
Túi tiền của Phùng Trường Canh eo hẹp nhưng không muốn mất mặt, liền hỏi cô muốn uống gì.
Nam Bắc gọi loại rất đắt tiền. Tuy Phùng Trường Canh túng quẫn nhưng đã lỡ mời thì cũng đành thản nhiên mà tiếp tục.
Nam Bắc chẳng khách sáo, uống cạn một hơi rồi đặt ly xuống, mời cậu ta nhảy một bản.
Phùng Trường Canh nói: “Tôi không biết mấy thứ này.”
Nam Bắc đáp: “Không biết mới phải học chứ, để tôi dạy cậu.” Khóe miệng cô nhếch cao, kéo Phùng Trường Canh ra sàn nhảy. Cậu ta đúng là vụng về hết chỗ nói, một gã đàn ông sao có thể cứng nhắc như thế được? Lại còn cứ giẫm vào chân cô mãi. Nam Bắc cười ngặt nghẽo, chẳng yêu cầu gì cao xa ở cậu ta, hơi thở nóng hổi cứ thế phả vào tai Phùng Trường Canh: “Cậu bớt giẫm vào chân tôi vài cái là tôi cảm tạ trời đất lắm rồi!”
Phùng Trường Canh bị ánh đèn sàn nhảy làm cho chóng mặt, mọi thứ quá đỗi ảo diệu. Nghĩ lại những chuyện ở quê nhà, cậu ta cảm thấy thật không tưởng. Cái cảm giác ưu việt trước đây khi đứng trước Chương Vọng Sinh, giờ sang đến Mỹ đã hoàn toàn tan biến. Trên đường phố Mỹ toàn là xe hơi, người da đen nhảy Breakdance, trong phòng gym đàn ông hùng hục luyện cơ bắp, họ còn mua sắm qua màn hình, trong khi ở Trung Quốc lúc này, phần lớn các gia đình còn chẳng biết cái tivi là cái giống gì. Cậu ta vốn tự hào mình là sinh viên đại học ở Bắc Kinh, thuộc tầng lớp ưu tú xuất sắc nhất, nhưng sang đến Mỹ, đừng nói là so với Chương Vọng Sinh, ngay cả bản thân cậu ta cũng thực sự chẳng là gì cả.
Cậu ta gặp Chương Vọng Sinh vào tiết Thanh minh trước khi đi, lúc cậu ta về Nguyệt Hòe Thụ đốt vàng mã cho bà ngoại thì tình cờ chạm mặt. Chương Vọng Sinh mặc một chiếc áo khoác jacket, nhìn thoáng qua thấy toát lên vẻ rất thư sinh, người đàn ông ba mươi tuổi dù trông có trẻ trung đến mấy thì chung quy vẫn khác hẳn so với cậu ta.
Phùng Trường Canh nghe nói Chương Vọng Sinh thường xuyên đi xuống các vùng nông thôn, không chỉ ở Nguyệt Hòe Thụ mà còn đi qua nhiều tỉnh: Giang Tây, An Huy, Cam Túc… Người này xem ra dẫu có làm người thành phố thế nào thì cả đời cũng không thoát khỏi việc giao thiệp với nông thôn. Lúc nhỏ Phùng Trường Canh thấy nhà họ Chương khá đặc biệt, giờ nhìn lại thấy cũng chỉ có đến thế thôi, giỏi giang đến mấy thì cũng chỉ là xuất thân từ gia đình địa chủ, tầng lớp thân sĩ, nói cho cùng vẫn là người nhà quê.
Chương Vọng Sinh thấy cậu ta thì bình thản chào một câu, hỏi có phải cậu ta về để cúng bái không.
Phùng Trường Canh luôn có một nỗi thù địch khó gọi tên đối với anh. Trong một tiết học ở khoa Trung văn, cậu ta từng thấy Chương Vọng Sinh một lần, chỉ có điều cả Nam Bắc và Chương Vọng Sinh đều không biết cậu ta cũng ở đó.
“Chào anh ba Chương.” Phùng Trường Canh đáp lại. Hai người trò chuyện xã giao vài câu, quanh đi quẩn lại cũng chỉ là chuyện về Nguyệt Hòe Thụ, cho đến khi cậu ta nói mình sắp ra nước ngoài, sang Mỹ. Chương Vọng Sinh gửi lời chúc mừng cậu ta.
Trường Canh nói: “Anh ba Chương, anh không thể tiếp tục học đại học, chắc hẳn là một điều hối tiếc nhỉ?”
Chương Vọng Sinh gật đầu. Phùng Trường Canh lại bảo: “Tôi nghe nói Lý Kỳ cuối cùng vẫn rời đi rồi, bỏ lại vợ con để về Thượng Hải.”
Chương Vọng Sinh không muốn bàn tán về chuyện riêng tư của người khác. Chuyện của Lý Kỳ từng một thời khá nổi tiếng ở Nguyệt Hòe Thụ, các xã viên đều mắng đám thanh niên tri thức là đồ không có lương tâm.
Phùng Trường Canh nói: “Người tìm chỗ cao, nước chảy chỗ trũng, Lý Kỳ làm vậy cũng là lẽ thường tình thôi.”
Chương Vọng Sinh không đáp gì.
Trường Canh lại tiếp: “Nam Bắc cũng đi Mỹ rồi, anh ba Chương có biết không?”
“Biết.”
Phùng Trường Canh thao thao bất tuyệt về việc nước Mỹ phát triển ra sao, rồi nhìn ra những xưởng sản xuất ở phía xa, lắc đầu bảo: “Mấy cái xưởng nhỏ tí thế này chẳng làm nên trò trống gì đâu. Nông nghiệp Mỹ là cơ giới hóa, canh tác quy mô lớn, hoàn toàn là hiện đại hóa, cho nên nông dân của họ cũng rất giàu có.”
Cậu ta dường như trở nên rất mồm miệng. Chương Vọng Sinh nhớ hồi nhỏ cậu ta lúc nào cũng có vẻ lầm lì, cứ im lặng đứng trong góc nhìn chằm chằm người khác, chẳng rõ đang nghĩ gì.
Đợi cậu ta nói xong, Vọng Sinh mới hỏi: “Cậu đã từng tới Mỹ chưa?”
Câu hỏi khiến Phùng Trường Canh hơi ngượng nghịu: “Chưa, nhưng sắp rồi. Nước Mỹ thực sự đúng như những gì tôi vừa nói đấy.”
Chương Vọng Sinh nói: “Nước Mỹ tốt hay không thì tôi không rõ, nhưng chúng ta có tình hình và đặc điểm quốc gia của chúng ta, cứ mù quáng bắt chước người khác, bê nguyên xi bộ máy của họ về chắc chắn là không ổn. Những công xưởng này cậu đừng nên coi thường, một là chúng giúp tăng thu nhập cho nông dân, hai là những đồ thủ công mỹ nghệ như mây tre đan hay gốm sứ này có thể xuất khẩu để thu ngoại tệ, giúp quốc gia trả nợ nước ngoài.”
Lòng Phùng Trường Canh tràn ngập sự khinh bỉ. Cậu ta nghĩ Chương Vọng Sinh chỉ có thể nhìn thấy đến thế mà thôi, anh sẽ không bao giờ hiểu được cái hay của nước Mỹ đâu. Chương Vọng Sinh đúng là ếch ngồi đáy giếng, làm sao có thể hy vọng bàn luận về nước Mỹ với một kẻ suốt ngày lặn lội ngoài đồng ruộng?
“Anh ba Chương, nếu có cơ hội, anh không muốn sang Mỹ nhìn ngắm thử một chuyến sao?”
Chương Vọng Sinh đáp: “Có cơ hội đương nhiên là tốt, để học hỏi thêm những kinh nghiệm hay của người ta.”
Phùng Trường Canh cười bảo: “Chỉ sợ anh ba Chương đi rồi là chẳng muốn về nữa.”
Chương Vọng Sinh từ đầu đến cuối vẫn rất bình thản. Trên mặt anh không lộ vẻ khao khát nào, cũng không giống như những người khác hễ bàn chuyện lớn là lại kích động. Anh không để lộ buồn vui ra mặt, trông lúc nào cũng như một người có tính tình cực kỳ tốt.
Phùng Trường Canh thấy trong lời nói của anh chẳng hề thể hiện sự hướng ngoại về nước Mỹ, cũng không có ý ghen tị với mình, cậu ta quy kết điều đó là do sự tầm thường và thiếu hiểu biết của Chương Vọng Sinh.
Chương Vọng Sinh chỉ coi cậu ta như một người bình thường, trò chuyện vài câu cũng chỉ đến thế.
Ánh đèn lại lóe lên loạn xạ, Phùng Trường Canh nheo mắt bảo mình thực sự không nhảy nổi nữa. Nam Bắc liền buông cậu ta ra, mời cậu ta cùng những du học sinh khác về căn hộ của mình ăn cơm.
Phùng Trường Canh cảm thấy Nam Bắc giờ đây nhiệt tình hơn nhiều, thực ra cô vẫn luôn nhiệt tình như vậy, chỉ là trước đây cô hơi khắc nghiệt với cậu ta.
Cả nhóm cùng nhau nấu món ăn quê hương, nguyên liệu không đúng vị, chỉ là tạm bợ cho xong. Họ còn mời hai người bạn Mỹ gốc Hoa thế hệ thứ ba tới cùng, tổ tiên của họ đã định cư ở Mỹ từ lâu. Nam Bắc nhìn mọi người làm chứ cô chẳng buồn động tay, cô chỉ thích uống rượu tây, ăn đồ tây, sinh hoạt theo lối sống Mỹ, chỉ có ngày Tết mới chịu về ăn một bữa sủi cảo. Phùng Trường Canh làm món mì trộn bưng lên, Nam Bắc chẳng thèm nếm lấy một miếng, cô hất tóc đầy vẻ khinh khỉnh: “Mấy thứ này tôi ăn chán chê rồi, hễ ngửi thấy mùi đó là tôi muốn nôn, còn cả cơm độn khoai lang nữa, đời này tôi không bao giờ muốn nhìn thấy nó thêm lần nào nữa.”
Một người bạn hỏi: “Dữ Thời, cậu cũng từng ăn cơm độn khoai lang cơ à?”
Nam Bắc bảo: “Chuyện này các cậu phải hỏi bạn học Phùng Trường Canh đây này, chúng tôi coi như là một nửa đồng hương đấy.”
Phùng Trường Canh chẳng hề muốn nhắc đến Nguyệt Hòe Thụ trước mặt mọi người, cậu ta không ngờ cô lại nói thế, đành tiếp lời: “Hồi nhỏ ăn phát ngán rồi, ăn đến mức trướng cả bụng.”
Sau khi mọi người ăn uống nhốn nháo xong xuôi rồi ngồi tán gẫu, Phùng Trường Canh tiên phong cảm thán một hồi về nước Mỹ, rồi nói trong nước thế này thế nọ. Nam Bắc nghe mà phát ngán nhưng vẫn giữ nụ cười trên môi. Giờ đây cô không dễ nổi nóng, chỉ muốn sống những ngày tháng vui vẻ.
Phùng Trường Canh nói: “Biết bao nhiêu người cả đời không bước chân ra ngoài, chẳng biết thế giới bên ngoài ra sao, nghĩ cũng thấy tội nghiệp.”
Người bạn gốc Hoa hỏi về cuộc vận động trước đây, hỏi xem liệu nó có thực sự đáng sợ như lời đồn không.
Mọi người cũng chẳng kiêng dè gì, dù sao cũng đang ở Mỹ, tự do vô cùng, ở Bắc Kinh chuyện này đã bị nói đến phát chán rồi.
Chỉ có Nam Bắc là im lặng, cô không thích lấy chuyện đó ra làm chuyện phiếm.
Càng nghe cô càng thấy bực dọc, cố kìm nén cảm xúc trong lòng. Cô nghĩ: Các người thì biết cái gì chứ? Chẳng biết thứ gì cả. Nhất là khi thấy người bạn gốc Hoa có ý mỉa mai, hỏi có phải người Trung Quốc cực kỳ ngu muội lạc hậu không, rồi lại hỏi về chuyện chết đói, cô cuối cùng cũng lên tiếng: “Thế tổ tiên các cậu lúc làm phu phen ở San Francisco có phải cũng sống như kiếp chó ngựa không? Có quyền con người không?”
Lời này nghe chẳng lọt tai chút nào, khiến mọi người vô cùng lúng túng. Nam Bắc cười nói: “Nước Mỹ rất phát triển, người ở đây suốt ngày rêu rao dân chủ tự do, đúng là tự do thật. Nhưng cái dân chủ tự do đó được xây dựng trên nỗi đau của kẻ khác. Sao không thử hỏi những thổ dân da đỏ xem, lúc bị cướp đoạt đất đai, họ có cảm thấy dân chủ tự do không? Nhân quyền là dành cho ai?”
Người bạn gốc Hoa không phục: “Thế tại sao cậu lại đến Mỹ, nếu chỗ này không tốt như thế.”
Nam Bắc đáp: “Tôi không bảo chỗ này không tốt, chỗ này tốt cực kỳ. Tôi chỉ đang nói về lịch sử phất lên của nước Mỹ, đó là sự cướp bóc đẫm máu, tích lũy đẫm máu. Đã như vậy thì có tư cách gì mà đi cười nhạo nỗi khổ đau của nhân dân và quốc gia khác? Chỉ vì nước khác không đi cướp bóc, hay vì thế giới đã bị chia chác hết rồi ư? Tôi biết các cậu muốn biểu đạt điều gì. Bất cứ lúc nào, việc giễu cợt quần chúng nhân dân đang chịu khổ đều là chuyện vô vị và nông cạn. Huống hồ, tổ tiên các cậu rõ ràng đã chịu bao đắng cay nhục nhã ở chính nơi này. Tôi nghĩ, những thứ tốt đẹp như dân chủ, tự do hay nhân quyền không phải để dành cho họ đâu.”
Bầu không khí trở nên cực kỳ căng thẳng khiến ai nấy đều bồn chồn không yên. Có người vội nói đỡ: “Thôi chúng ta đừng bàn chuyện này nữa, nào, ăn cơm thôi, ăn cơm thôi.”
Bữa cơm này đương nhiên là ăn không trôi, mà không trôi thì thôi. Nam Bắc cảm thấy chuyện giao tiếp xã hội cũng chỉ đến thế. Khi mọi người đã giải tán hết, Phùng Trường Canh nói: “Sao phải đắc tội với họ chứ? Biết đâu sau này đều là quan hệ cả đấy.”
Nam Bắc quấn mình trong tấm chăn mỏng, cô quay đầu nhìn ra ngoài cửa sổ, thành phố rực rỡ ánh đèn như một thiên đường lộng lẫy. Còn trên mảnh đất Trung Quốc kia, vẫn còn biết bao nhiêu người cho đến nay vẫn chưa từng thấy điện, ngay cả đèn dầu cũng chẳng nỡ thắp.
Phùnh Trường Canh vẫn đang khuyên cô: “Nếu cậu muốn ở lại Mỹ thì nên chú ý đến các mối quan hệ một chút. Có những chuyện giữ trong lòng là được rồi, hà tất phải nói ra?”
Vì cùng ở nơi đất khách, xa rời quê hương, chỉ dựa vào cái danh nghĩa người Trung Quốc thôi cũng đủ để kéo con người ta lại gần nhau hơn về mặt tâm lý. Nam Bắc mỉm cười, cô sẵn lòng ban cho cậu ta một nụ cười, có trời mới biết điều này trước đây hiếm hoi đến nhường nào.
Phùng Trường Canh lại nói tiếp: “Trước khi sang đây tôi có gặp anh ba Chương. Thực ra sức học của anh ta không tồi, không được học lên đại học đúng là đáng tiếc. Giờ gặp anh ta, những gì anh ta có thể bàn luận cũng chỉ quanh quẩn mấy chuyện nông thôn, nào là xưởng phân bón. Con người một khi đã bị hạn hẹp thì không thể nhìn thấy những thứ xa xôi hơn được.”
Cậu ta nói rất nghiêm túc, cũng chẳng có ý mỉa mai gì. Nam Bắc nghe người ta đột ngột nhắc đến Chương Vọng Sinh thì thẫn thờ một lúc. Cô hiểu rằng, Phùng Trường Canh tự cảm thấy mình rất khác biệt, cậu ta thông minh, lại có chí tiến thủ, sau này có lẽ còn rất giỏi luồn lách để sống tốt. Nhưng cho dù là vậy, cậu ta chung quy vẫn chỉ là một người bình thường. Chính cô cũng thế, cũng tham luyến vật chất, tham luyến hưởng lạc, họ đều là những kẻ phàm phu tục tử. Chỉ có những người ở lại với mảnh đất ấy, bám rễ sâu vào đó để mọc ra những tán lá xanh tốt, rồi khi lá rụng xuống lại quay về nuôi dưỡng mảnh đất, đó mới là những bậc thánh nhân. Vì cả hai đều không phải hạng người đó, nên khi Phùng Trường Canh nói ra những lời này, cô có thể tha thứ cho cậu ta, giống như tha thứ cho chính bản thân mình vậy.