Xã viên trong đội đều kéo đến xem, vợ Trương Vĩ Dân vốn là người thô kệch, to béo, một tay túm chặt lấy tóc Tuyết Liên, miệng không ngừng chửi bới: “Đồ con đ* lăng loàn, cái mặt trơ tráo kia, mẹ mày đẻ mày ra là để mày đi mồi chài chồng người khác à?”
Tuyết Liên cố gỡ tay cô ta ra: “Chị cũng không nhìn lại xem chồng chị trông như cái giống gì, vừa xấu vừa bẩn, mồm thì thối như phân gà, chỉ có chị mới coi anh ta là báu vật…” Cô chưa kịp nói hết câu thì một cái tát trời giáng của vợ Trương Vĩ Dân đã cắt ngang lời.
Mọi người xung quanh đều cười rộ lên, tay cầm khăn tay phe phẩy quạt mát.
Hai người phụ nữ cứ thế vừa chửi vừa xâu xé nhau. Trương Vĩ Dân đứng bên cạnh đắc ý ra mặt, cảm thấy thật vinh dự, cứ như thể hai người họ đang tranh giành báu vật là anh ta vậy. Cha mẹ chồng Tuyết Liên không có mặt ở đó, cô đơn thương độc mã, chỉ có vài nam thanh niên giả vờ tiến lại khuyên ngăn lấy lệ: “Có gì từ từ nói, đánh nhau thế này không hay đâu.”
Chương Vọng Sinh đứng ngoài đám đông nhìn thấy cảnh này. Tóc chị Tuyết Liên bị người đàn bà kia giật tung, mặt bị cào sưng đỏ mấy vết. Bỗng nghe một tiếng rẹt xé lòng, áo của Tuyết Liên bị xé toạc, để lộ nửa thân hình trắng muốt như tuyết. Đám đông bắt đầu xôn xao.
Chưa ai từng thấy làn da nào trắng đến thế, trắng đến nhức mắt. Những người đàn ông đứng đó nuốt nước miếng ừng ực, còn đám đàn bà thì khinh bỉ, bảo sinh ra cái loại da thịt thế này đúng là cái giống lăng loàn, làm giày rách. Ai nấy đều tin sái cổ: trắng thế này, nhất định là đồ bỏ đi.
Chương Vọng Sinh nhìn cô như vậy, đầu óc cậu ong ong, mắt cay xè, nhưng cậu không biết phải giúp cô thế nào. Thật bẽ bàng quá, cậu cũng chẳng có tư cách gì để đứng ra lúc này.
Tuyết Liên ngẩn người ra một lúc, nhìn quanh quẩn với vẻ ngỡ ngàng. Ai cũng đang nhìn cô, cô chẳng phân biệt được ai với ai, chỉ biết rằng những người đàn ông, đàn bà này đều đang chờ xem cô chịu nhục nhã, chờ cười nhạo cô.
Cô bỗng ngẩng cao đầu, mái tóc rũ rượi, đôi mắt nhìn xoáy vào đám đông. Một luồng tà khí bốc lên, cô dõng dạc nói với đám phụ nữ: “Nhìn đi! Về nhà mà gọi cha, gọi anh em các người ra đây mà nhìn cho thỏa, nhìn cho hết đời để biết phụ nữ đẹp là thế nào!”
Đám phụ nữ ngây người ra, rồi liếc nhìn nhau, đúng là cái loại trơ trẽn không biết xấu hổ.
Tuyết Liên lại cười, nhìn sang đám đàn ông, giọng lanh lảnh: “Các người cũng nhìn cho kỹ đi! Cả đời này các người cũng chẳng chạm nổi vào gấu áo loại phụ nữ như tôi đâu, cả đời chỉ biết ôm con nái sề, con khỉ cái mà đi ngủ thôi! Nhìn thêm vài cái đi để đêm về mà nằm mơ!”
Nói đoạn, cô cười lớn, một tay giật nốt nửa mảnh áo vải thô bị rách xuống. Chiếc áo yếm bên trong cũng chẳng còn nguyên vẹn, để lộ bờ vai tròn lẳn như hạt ngọc trai.
Làn da ấy như một mồi lửa bùng lên, mắt đám đàn ông đỏ sọc, còn đám đàn bà thì vừa mắng chồng vừa chửi Tuyết Liên.
Trong mớ âm thanh hỗn loạn ấy, Chương Vọng Sinh nhìn cô đăm đăm, cậu chẳng còn nghe thấy gì nữa, chỉ cảm thấy một nỗi đau đớn vô bờ bến trào dâng trong lòng. Cậu vừa định bước tới đó thì tay bị kéo chặt lại, Nam Bắc đã nhận ra ý định của anh mình.
Màn kịch hạ màn khi Bí thư và chú sáu Mã chạy tới. Chú sáu Mã quát mọi người giải tán để làm việc, đừng có hùa theo nữa. Bà Lý nhặt chiếc áo Tuyết Liên vứt dưới đất khoác lên người cô, không nói gì, chỉ bảo cô về nhà rửa mặt.
“Nam Bắc.” Mã Lan vẫy tay gọi, Nam Bắc buông tay Chương Vọng Sinh ra, đi về phía đó.
Mã Lan kéo cô bé ra một góc, dặn dò: “Phải bảo anh ba em tránh xa Tuyết Liên ra. Chị ta là góa phụ, lời ra tiếng vào nhiều lắm. Em còn nhờ chị ta may váy đúng không?”
Chuyện Nam Bắc có chiếc váy liền thân mới cả công xã Nguyệt Hòe Thụ đều biết cả rồi.
“Vải là anh ba em mua, ban đầu định thuê thợ may, nhưng dạo trước cha anh Lang Hài nhờ anh ba em lợp lại mái nhà, chị Tuyết Liên thấy nợ ơn nhà em nên mới may váy cho em.” Nam Bắc bình thản đáp: “Anh ba em là người thế nào chị không biết sao?”
Mã Lan nói: “Chị thấy Chương Vọng Sinh cũng không phải người hồ đồ.”
Nam Bắc hỏi ngược lại: “Chị Mã Lan, sao chị lại nhắc nhở em thế? Nguyệt Hòe Thụ này thiếu gì người.”
Mã Lan nghĩ ngợi một hồi, không nói ra những lời đồn thổi ác ý: “Thì chị chỉ nhắc nhở thế thôi.”
Trong lúc đang nói chuyện, Nam Bắc nhận ra Chương Vọng Sinh đã biến mất.
Khi Tuyết Liên rời đi, Chương Vọng Sinh vì không yên tâm nên đã lẳng lặng đi theo. Cậu nghĩ, liệu cô có thắt cổ hay nhảy sông không? Cậu cảm thấy chị Tuyết Liên thật xa lạ, cậu chưa từng thấy cô chửi bới hay nổi loạn như thế. Cậu thấy vô cùng áy náy, lương tâm cắn rứt như thể mình cũng là một kẻ đồng lõa trong đám đông kia.
Mùa hè oi bức, nắng gắt như muốn nướng chín con người. Tuyết Liên đột ngột quay người lại, gương mặt cô đầy nước mắt và mồ hôi, chẳng còn phân biệt được nữa.
Cô cứ thế nhìn Chương Vọng Sinh, không nói lời nào.
Cô thấy mình thật nhếch nhác, cái bộ dạng này lại để cho một chàng trai sạch sẽ như Vọng Sinh nhìn thấy. Cô nhớ đến Phượng Chi, nếu cô chỉ tiếp xúc với hạng người như Phượng Chi thì cả đời này đã chẳng phải như vậy. Nhưng những ngày tháng trước đây đừng mơ tưởng nữa, chúng sẽ không bao giờ trở lại.
Chương Vọng Sinh thấy cô dừng lại thì cũng dừng bước theo, cả hai im lặng.
Tuyết Liên nhìn vào mắt cậu, cậu mới bao nhiêu tuổi đâu, chàng trai mười tám tuổi trong vắt như suối nguồn. Cô bỗng nghĩ đến Quan Âm Bồ Tát, chẳng hiểu sao lúc này tâm trí cô lại hiện lên hình ảnh ấy.
“Vọng Sinh, em về đi, người ta nhìn thấy thì không tốt cho em đâu.” Tuyết Liên quệt mặt.
Chương Vọng Sinh càng thêm áy náy, cậu chỉ biết nói: “Chị Tuyết Liên, chị đừng để tâm đến những lời đó, chị còn có Sửu Sửu mà.”
Nước mắt lại lăn dài trên mặt Tuyết Liên: “Em vì chuyện này mà đi theo chị à?”
Đúng, nhưng cũng không hẳn, chính Chương Vọng Sinh cũng không hiểu sức mạnh nào đang thôi thúc mình.
“Mau về đi, lát nữa Nam Bắc không thấy em lại cuống lên đấy. Yên tâm đi, chị không làm điều gì dại dột đâu.” Tuyết Liên khuyên cậu. Chương Vọng Sinh tiến lại gần, lấy từ túi ra một chiếc khăn tay, cậu có thói quen giống anh hai, lúc nào cũng mang theo khăn tay bên mình.
“Chị Tuyết Liên, chị lau mặt đi, đừng dùng tay dụi mắt, tay làm việc bẩn vi khuẩn vào mắt đấy.”
Nước mắt Tuyết Liên trào ra nhiều hơn, cô thật ước giá như mình cũng mới chỉ mười tám.
Đợi cô đi khuất, Chương Vọng Sinh mới chuẩn bị quay lại sân bãi. Vừa quay đầu lại, Nam Bắc đã đứng dưới gốc cây nguyệt hòe nhìn cậu chằm chằm.
Nam Bắc không vui, Chương Vọng Sinh đã đưa chiếc khăn tay cho Tuyết Liên, chiếc khăn quý giá thế mà anh lại cho đi dễ dàng vậy.
“Anh không sợ người ta nhìn thấy à?” Cô bé cất giọng mỉa mai, ngay cả một tiếng anh ba cũng chẳng thèm gọi.
Chương Vọng Sinh đáp: “Anh lo cho chị Tuyết Liên nên an ủi chị ấy một chút.”
Nam Bắc đáp: “Anh với chị ta có phải người nhà đâu, để người ta thấy thì anh còn mặt mũi nào mà nhìn ai nữa? Chị ta có chuyện gì thì nhà chị ta lo, không đến lượt người ngoài như anh lo.” Những lời này cô bé nói nghe thật lão luyện, chẳng biết học từ ai.
Chương Vọng Sinh hỏi: “Chẳng phải chị Tuyết Liên vẫn đối xử tốt với anh em mình sao? Em nói vậy nghe bạc bẽo quá.”
Nam Bắc bực bội: “Thế sau này anh bị người ta chỉ mặt chửi bới thì anh mới vui lòng hả?” Cô bé nhìn chằm chằm vào mắt cậu: “Có phải anh cũng giống mấy gã kia, thấy chị ta đẹp nên cũng thích chị ta không?”
Mặt Chương Vọng Sinh lại đỏ lên: “Em toàn nói nhăng nói cuội, những người kia không phải thích chị ấy, họ chỉ muốn chiếm chút lợi lộc thôi.”
Nam Bắc bĩu môi: “Ồ, nhưng chị ta cũng để người ta chiếm đấy thôi, Trương Vĩ Dân vỗ mông chị ta mà em thấy chị ta vẫn vui vẻ lắm.”
Lúc này Chương Vọng Sinh mới thực sự tức giận: “Đó mới là nói láo.”
Nam Bắc bỗng gào lên: “Em không nói láo, chính mắt em nhìn thấy! Em đã thấy khó chịu từ lâu rồi, xem đi, vợ Trương Vĩ Dân tìm đến tận nơi rồi đấy!” Cô bé gào lên đầy đắc thắng, trong lòng cô thấy cực kỳ khó chịu, khó chịu vì Chương Vọng Sinh quan tâm Tuyết Liên, cho chị ta khăn tay.
Chương Vọng Sinh không buồn đáp lại cô bé nữa, cậu thấy mệt mỏi. Cậu không hiểu nổi nữa, Nam Bắc rõ ràng là một cô bé đáng yêu, sao giờ lại trở nên thế này.
Mấy ngày liền hai anh em không nói với nhau câu nào. Chương Vọng Sinh bận rộn, tối về còn phải xem giáo trình cấp ba và đọc tiểu thuyết. Nam Bắc đang nghỉ hè, cô bé dồn hết bực tức vào việc kiếm công điểm, sáng sớm đã biến mất hút, trưa về nấu cơm ăn xong là nằm lăn ra chiếu ngủ khì.
Nhưng cô bé vẫn luôn theo dõi xem mọi người trong đội làm gì. Tuyết Liên đi làm lại, chẳng ai thèm nói chuyện với cô, cô cũng chẳng thèm để ý ai, tập trung làm việc của mình. Đám đàn bà hay ngồi lê đôi mách thì bảo cái mặt Tuyết Liên đúng là dày hơn mặt thớt, đại bác bắn không thủng.
Nhưng chẳng mấy chốc, xã viên bắt đầu phải lo lắng tới chuyện khác, chuyện tòm tem hay không chẳng còn quan trọng nữa. Bởi vì kể từ khi ngô nảy mầm, trời mới chỉ mưa được hai trận. Thời điểm này phải ba ngày một trận mưa nhỏ, năm ngày một trận mưa lớn thì hoa màu mới tươi tốt được.
Lá ngô ngoài đồng bắt đầu xoăn lại. Sau đó, đất đai nứt nẻ như bị gió bắc thổi mạnh, mà lúc này còn chưa hết mùa nóng. Xã viên nhớ lại chuyện cũ mười năm trước, người thì đi tha phương cầu thực, người thì thắt cổ vì đói quá, Nguyệt Hòe Thụ bị bóc trụi cả lá lẫn vỏ cây, đứng trơ trọi như xương người chết, trắng xóa cả một vùng.
Cán bộ tổ chức xã viên dẫn nước từ kênh vào tưới ruộng. Dưới sông, dưới ao, chỗ nào có nước đều bị tát cạn. Lòng sông lộ ra toàn bùn đất, lươn trạch lúc này rất dễ bắt. Thực ra xã viên chẳng mấy mặn mà với mấy thứ dưới sông vì nó không phải là món mặn chính quy, nhưng nghĩ đến chuyện lỡ năm nay mất mùa, những ngày sau không biết sống sao nên ai nấy đều đổ xô đi bắt.
Nam Bắc sau một thời gian giận dỗi, thấy Chương Vọng Sinh không còn liên lạc gì với Tuyết Liên nữa thì lại bình thường trở lại. Chương Vọng Sinh vốn chẳng để bụng, mọi chuyện vẫn đâu vào đấy. Hai anh em là người nhà, không có thù oán gì lâu được.
Dưới đầm bùn, mọi người đang chân trần bắt chạch, Nam Bắc cũng ở đó. Một đàn chó chạy nhảy, lăn lộn trong đống bùn, trong đó có con Hắc Tử. Nó cứ nhắm hướng Nam Bắc mà vẫy đuôi điên cuồng, khiến mặt cô bé đầy những vết bùn.
“Hắc Tử, mày điên hả?” Cô bé dùng cánh tay quệt mặt: “Mày đi mà vẫy người khác ấy, cứ nhắm vào tao mà vẫy, bẩn hết cả mắt rồi!”
Nam Bắc cuống quýt vì sợ người ta bắt mất chạch. Cô bé bắt được khoảng chục con, còn có cả ốc và cá mương trắng, đầy nửa giỏ nhỏ. Ốc thì phải thả vào chậu nước cho nhả bớt bùn, Nam Bắc thích nhất là món cá mương trắng, chiên giòn thì thơm nức mũi.
Dường như biết nhà họ Chương hôm nay có món tươi, con Hắc Tử cũng bám theo sau, nằm cạnh Nam Bắc lưỡi thè dài, nước dãi chảy ròng ròng. Nam Bắc đang rửa cá, Chương Vọng Sinh vẫn chưa về.
Chương Vọng Sinh đang ở đội sản xuất, vì đội có đặt báo, đây là nhiệm vụ chính trị, phải học tập. Số báo nào cậu cũng xem kỹ để nắm bắt tình hình chính sách quốc gia. Các chỉ tiêu sản xuất nông nghiệp năm tới đã có, yêu cầu mở rộng diện tích lúa nước, ổn định diện tích ngô. Xem xong báo, Chương Vọng Sinh mới về nhà.
Cậu vừa bước vào cửa, con Hắc Tử đã lắc đầu quẫy đuôi, tỏ vẻ nịnh nọt, tai cụp xuống. Chương Vọng Sinh nhìn mà cười, bảo: “Sao, lại sang chơi à?” Con Hắc Tử ngoan ngoãn nằm xuống, phơi bụng ra, bốn chân chổng lên trời, Chương Vọng Sinh bèn ngồi xuống xoa bụng nó.
Nam Bắc nói: “Anh ba, mọi người đều bảo vụ ngô này chắc hỏng ăn rồi, ai cũng đang lo tích trữ đồ ăn đấy. Ớt nhà mình chín rồi, anh em mình xâu lại đi.”
Chương Vọng Sinh đồng ý. Cậu đang chuẩn bị nấu canh cá chạch thì chú sáu Mã đột ngột ghé qua, bảo có nhiệm vụ, chiều nay có đoàn kiểm tra về nên trưa nay phải dán gấp báo chữ to tuyên truyền. Chương Vọng Sinh không kịp nấu cơm, lại vội vã rời nhà.
Đến đội sản xuất, Lý Đại Thành cũng ở đó. Anh ta hỏi thẳng chú sáu Mã trước mặt mọi người rằng Chương Vọng Sinh có phù hợp để viết báo chữ to không, vì loại người như cậu vốn là đối tượng bị phê bình trong đó. Huyện về kiểm tra tình hình phong trào đấu tranh tư tưởng ở cơ sở, chú sáu Mã gạt đi: “Cả đội này chỉ có kế toán Chương viết chữ đẹp nhất, để cấp trên nhìn vào còn ra dáng, chứ viết như gà bới thì không thấy xấu mặt à?”
Nói rồi, chú lôi ra một xấp giấy: “Đấy, kế toán Chương chưa bao giờ lơ là việc học tập tư tưởng đâu.”
Lý Đại Thành cứng họng.
Kết quả cuộc kiểm tra không mấy khả quan, nói rằng Nguyệt Hòe Thụ buông lỏng đấu tranh tư tưởng, cần phải siết chặt hơn nữa. Không được làm hình thức, phải tìm ra điển hình để phê bình. Mấy cán bộ công xã nghe mà gật đầu lia lịa.
Trời bắt đầu sang thu, hoa màu chết khô một nửa, việc sản xuất ở Nguyệt Hòe Thụ gặp khó khăn lớn, xã viên ai nấy đều nóng ruột như lửa đốt mà không có cách gì. Lý Đại Thành ngồi hóng mát dưới gốc cây tán gẫu với mọi người, bảo nhìn thấy Ngô Hữu Cúc mua gan heo ở cửa hàng thực phẩm. Mọi người sửng sốt, Lý Đại Thành cười lạnh: “Ông ta lấy đâu ra tiền? Lấy đâu ra tem phiếu? Tôi nghi ngờ Ngô Hữu Cúc chắc chắn cấu kết với các thế lực phản động, có người lén lút tiếp tế!”
Mọi người ai cũng lo lắng cho vụ mùa năm nay, cơm chẳng dám ăn no vì sợ mấy tháng tới không biết lấy gì mà sống, vậy mà lão Ngô Hữu Cúc lại được ăn gan heo?! Thật vô lý!
Lời đồn thổi cứ thế lan xa, thậm chí người ta còn bảo đến cả con chó đen nhà Ngô Hữu Cúc cũng được ăn gan heo.
Nam Bắc đã bắt đầu học trung học ở công xã. Mới khai giảng nhưng trường toàn là các tiết lao động: nhổ cỏ dại trong sân, quét dọn lớp học. Tốt nghiệp tiểu học xong, cả khóa của cô bé chỉ có bảy học sinh tiếp tục học lên cấp hai. Đám bạn học bàn tán xôn xao về chuyện con chó nhà Ngô Hữu Cúc ăn gan heo, bảo chắc chắn Ngô Hữu Cúc là phần tử phản động.
Mọi người vừa lao động vừa dán báo chữ to, chuẩn bị phê đấu Ngô Hữu Cúc.
“Nam Bắc, sao cậu không tham gia với bọn mình? Cứ tan học là chạy mất hút.” Một người bạn phàn nàn. Nam Bắc chẳng hứng thú gì với việc phê đấu Ngô Hữu Cúc, cô bé hờ hững giúp một tay rồi nói: “Ngô Hữu Cúc chỉ là người bốc thuốc thôi, cũng chẳng có tài cán gì lớn, mình nghĩ ông ấy không đủ trình độ để cấu kết với ai đâu.”
“Cậu bênh Ngô Hữu Cúc à? Sao lại nói đỡ cho ông ta?” Người bạn kia gặng hỏi đầy vẻ thù hằn.
Nam Bắc thấy thế liền nói khéo: “Bênh gì đâu, ông ấy với mình chẳng họ hàng thân thích, mình chỉ thấy ông ấy không có tài cán gì, cùng lắm là thiếu giáo dục thôi.”
Người bạn kia lên mặt dạy bảo: “Chương Nam Bắc, suy nghĩ của cậu như thế là mất cảnh giác tư tưởng rồi đấy.”
Nam Bắc thầm nghĩ: Các cậu thì hiểu cái quái gì về tư tưởng, chẳng qua các cậu cũng muốn được ăn gan heo mà thôi. Cô bé liền tỏ vẻ khiêm tốn: “Ừ ừ, cậu nói đúng lắm, mình phải học tập cậu thật nhiều.”