Đầu dây bên kia, giọng Tiến sĩ Hoàng Sơn vẫn đều đặn rót vào tai Tú những lời mồi chài ngọt lịm. Tiếng gõ bàn phím lách cách của một văn phòng máy lạnh xa hoa ở tầng mười hai bỗng chốc trở nên chói gắt, xa lạ và trơ trẽn đến cùng cực giữa không gian bảng lảng hoàng hôn của cù lao An Bình.
“Sao hả Tú? Em là đứa thông minh nhất khóa, đừng để cái tôi vặt vãnh làm hỏng cả tiền đồ. Cậu Vũ dẫu sao cũng có quan hệ rộng, em có năng lực chuyên môn, hai đứa kết hợp lại đứng tên chung thì có mất mát gì đâu? Năm trăm triệu tiền mặt đối tác đã ký sẵn séc rồi, chỉ đợi em gật đầu là chuyển khoản liền tay...”
Tú siết chặt chiếc điện thoại trong lòng bàn tay. Gió sông Tiền thốc qua rặng bần ven rạch, mang theo vị mặn chát của đợt triều cường sớm và mùi bùn nồng ngái. Lồng ngực cô phập phồng, từng tế bào như run lên vì giận dữ, nhưng trong sự giận dữ tột cùng ấy, một sự sáng rõ kỳ lạ bỗng nảy nở.
Năm trăm triệu đồng. Chiếc ghế Phó phòng nghiên cứu. Những thứ ấy từng là giấc mơ mà một cô sinh viên nghèo xứ cù lao thức trắng bao đêm trong phòng thí nghiệm để vươn tới. Nhưng cái giá phải trả là sự luồn cúi, là việc cúi đầu nhìn công trình ba năm ròng rã của mình bị một kẻ bất tài cướp đoạt, là quay lưng lại với mảnh vườn cằn cỗi và người cha già đang oằn mình trong cơn bạo bệnh.
“Tiến sĩ Hoàng Sơn,” Tú cất giọng, từng từ rành rọt, lạnh băng như lưỡi dao cắt ngang lời thuyết phục dông dài của ông ta. “Tôi nể ông từng là thầy, nhưng hôm nay tôi nói cho ông biết: công trình vi sinh đó là tâm huyết của tôi, là mồ hôi của những ngày tôi lội bùn, hít khí độc, chứ không phải món hàng để các người mua đi bán lại nhằm chuộc lỗi hay khỏa lấp sự bất tài của Trịnh Vũ.”
Bên kia sự im lặng sững sờ kéo dài trong giây lát, rồi giọng Hoàng Sơn trở nên gay gắt:
“Em điên rồi sao Tú? Không có viện, không có doanh nghiệp chống lưng, một nắm vi sinh của em thì làm được cái tích sự gì? Em định ôm nó về xó quê chôn cùng bùn đất chắc?”
“Đất cù lao này nuôi tôi lớn, và chính mảnh đất này sẽ chứng minh giá trị của công trình đó,” Tú cười khẽ, một nụ cười thanh thản đến lạ kỳ. “Còn chuyện công thức kích hoạt bào tử... các người cứ việc giữ lấy cái vỏ đề tài rỗng tuếch đó mà tự xoay xở đi. Đừng bao giờ gọi cho tôi nữa!”
Không đợi đối phương kịp thốt thêm một lời nhục mạ, Tú dứt khoát ấn nút đỏ ngắt cuộc gọi. Ngón tay cô lướt nhẹ trên màn hình, chặn luôn số máy của người thầy cũ và toàn bộ danh bạ liên quan đến Viện nghiên cứu. Màn hình điện thoại tối sầm lại. Tú hít một hơi thật sâu, cảm nhận buồng phổi tràn ngập hương hoa bưởi thoang thoảng trong gió chiều muộn. Một cảm giác nhẹ nhõm vô bờ lan tỏa khắp cơ thể, tựa như một sợi dây xích vô hình vừa được chặt đứt.
Cô quay gót bước vào nhà. Căn nhà lá ba gian tối om om, chỉ có vệt sáng le lói hắt ra từ ngọn đèn dầu trên bàn thờ má.
Từ trong buồng trong, tiếng ho sù sụ của ông Ba Sang lại rộ lên, nghẹn ứ nơi cuống họng. Sau cơn ho là tiếng r*n r* khe khẽ nén lại vì đau đớn. Tú cắn chặt môi, nhẹ nhàng bước tới bên cánh cửa buồng bằng ván ép đang khép hờ.
“Tía...” Tú khẽ gọi.
Bên trong, bóng lưng còng queo của người cha già nằm co ro trên chiếc phản gỗ gõ đỏ đã lên nước đen bóng. Ông nằm nghiêng, một tay ôm chặt lấy vùng thắt lưng, mái tóc hoa râm bù xù bết dính mồ hôi. Nghe tiếng con gái, thân hình ông khẽ giật mình nhưng tuyệt nhiên không quay mặt lại, giọng ông khàn đặc, vương vẻ giận dỗi lẫn cay đắng:
“Mày vô đây mần chi? Tao biểu mày gom đồ đạc về trển đi cơ mà. Mày ở lại đây ngó tao chết vì nợ nần, ngó cái vườn này biến thành tro bụi mày mới vừa lòng hả?”
Tú không đáp lời. Cô bước chầm chậm đến bên mép phản, rồi bất ngờ quỳ sụp xuống nền đất nện. Hai đầu gối chạm vào nền đất mát lạnh, hai bàn tay cô run rẩy đặt lên mép phản gụ.
“Tía... con lạy tía.” Giọng Tú nghẹn lại, nước mắt vốn kìm nén suốt mấy ngày qua giờ bỗng trào ra ướt đẫm gò má bánh mật. “Con hổng có giấu tía nữa. Con... con bỏ việc trên thành phố thiệt rồi. Nhưng hổng phải vì con hư hỏng hay làm bậy bị người ta đuổi. Người ta cướp đề tài của con, cướp công sức ba năm trời của con... Con không thể cúi đầu ở lại đó để người ta chà đạp được, tía ơi!”
Ông Ba Sang khựng lại. Đôi vai gầy guộc dưới lớp áo bà ba vá chằng vá đụp khẽ run lên. Ông chầm chậm xoay người lại, đưa đôi mắt đùng đục, viền mắt đỏ hoe vì mất ngủ nhìn trân trân vào đứa con gái duy nhất.
“Mày... mày nói cái gì? Ai cướp của mày?”
Tú quệt nước mắt, ngẩng cao đầu nhìn thẳng vào mắt cha. Ánh mắt cô rực lên ngọn lửa kiên định mà thuở nhỏ, mỗi lần quyết tâm học thi hay trèo hái bằng được chùm bưởi đầu mùa, ông Ba Sang vẫn thường thấy ở cô con gái cưng.
“Chuyện ở trần gian này có bất công, nhưng đất thì hổng bao giờ biết gạt người, tía à. Đề tài của con nghiên cứu ra là để cứu những mảnh đất phèn mặn như xứ mình, chứ không phải để cho đám người đó ngồi phòng máy lạnh bán kiếm tiền tỷ. Mảnh vườn này là mồ hôi nước mắt của ông nội, của tía, của má. Con không để thằng Năm Lợi hay cái Tập đoàn Hoàng Thịnh nào cướp mất đâu!”
Tú dập đầu xuống mép phản, giọng nói rành rọt từng chữ:
“Tía cho con một năm. Đúng một năm thôi! Con sẽ tự tay cứu lại từng gốc bưởi trong vườn. Con sẽ dùng chính mớ chữ nghĩa, mớ khoa học mà tía đã chắt bóp từng đồng bán bưởi nuôi con ăn học để trả lại màu xanh cho mảnh đất này. Nếu sau một năm mà cây hổng đơm bông, đất hổng hồi sinh, con sẽ theo ý tía, muốn con làm công hay đi đâu con cũng chịu. Nhưng bây giờ... tía cho con ở lại gánh vác cùng tía, được hôn tía?”
Gian buồng chìm vào một khoảng lặng nghẹt thở. Chỉ có tiếng thạch sùng tặc lưỡi trên xà nhà và tiếng gió thổi xao xác qua mái lá trung quân.
Ông Ba Sang nhìn con gái quỳ mọp dưới chân mình. Bàn tay khẳng khiu đầy những vết đồi mồi của ông run rẩy vươn ra, ngập ngừng giữa không trung rồi chầm chậm đặt l*n đ*nh đầu Tú. Bàn tay người nông dân cả đời quen với cuốc cày thô ráp, cằn cỗi như rễ cây cổ thụ, nhưng cái chạm ấy ấm áp lạ kỳ.
“Con nhỏ này... sao mà cái nết mày giống hệt má mày hồi đó, ngang như cua bò vậy con...” Giọng ông Sang vỡ vụn ra trong một tiếng thở dài thảng thốt. Ông đưa tay lau vội giọt nước mắt lăn trên rãnh nhăn nheo nơi khóe mắt, rồi gắt gỏng một cách vụng về: “Đứng dậy! Nhà này đâu có cái thói quỳ lạy van xin. Muốn mần thì ngày mai vác cuốc ra vườn. Nhưng tao nói trước, đất vườn này bị thằng Lợi nó bỏ bùa bằng phân hóa học, chai cứng như đá tảng rồi, mày xới hổng nổi đâu con ơi!”
“Con xới nổi!” Tú bật cười qua làn nước mắt, nắm chặt lấy bàn tay thô ráp của tía. “Tía cứ ráng tịnh dưỡng cho bớt đau lưng đi. Đất cứng cỡ nào, con cũng xới cho bằng được!”
*
Sáng hôm sau, khi màn sương sớm còn phủ trắng bảng lảng trên mặt rạch và tiếng gà gáy le te đầu xóm vừa dứt, Tú đã thức dậy.
Cô khoác lên mình bộ đồ bà ba màu đen cũ của tía, quấn chiếc khăn rằn sọc xanh quanh cổ, mái tóc dài thắt bím gọn gàng hai bên sau gáy. Trong chiếc giỏ tre nhỏ, cô xếp cẩn thận chiếc cưa gỗ cầm tay, chiếc kìm bấm cành mạ thép đã được Thái mài bén ngót bọc đệm cao su êm ái, cùng chiếc máy đo pH cầm tay nhỏ bằng cây bút. Bên hông, cô vác cây cuốc bàn lưỡi thép bóng loáng của ông Ba Sang.
Bước chân trần của Tú đạp lên lớp cỏ may còn ướt đẫm sương mai mát rượi. Nhưng khi bước qua khỏi cây cầu ván nhỏ dẫn vào líp bưởi chính, cảm giác mát mẻ ấy lập tức biến mất, thay vào đó là sự ngột ngạt, xót xa đến nhói lòng.
Trước mắt cô, mười lăm công bưởi da xanh từng là niềm tự hào của cả cù lao giờ xơ xác như một bãi tha ma của thực vật. Tầng đất mặt khô khốc, nứt nẻ thành những đường nứt chân chim xám xịt. Vô số hạt muối khoáng màu trắng đục kết tinh li ti bám trên mặt đất – dấu tích tàn độc của những đợt phân hóa học kích hoa siêu tốc mà Năm Lợi đã lừa tía cô mua chịu với giá cắt cổ.
Tú hít một hơi sâu, bắt tay vào việc.
Bước đầu tiên trong phác đồ phục hồi mà cô vạch ra trong sổ tay là: Cắt tỉa loại bỏ nguồn bệnh.
Tú cầm chiếc kìm bấm cành. Lưỡi kìm mà Thái gia công ngọt lịm, chỉ cần một lực bóp nhẹ là cành bưởi khô khốc dày bằng ngón chân cái đã đứt lìa với một tiếng “tách” giòn tan. Tú thoăn thoắt di chuyển quanh gốc bưởi cổ thụ đầu tiên. Cô dứt khoát cắt bỏ những cành vượt vô hiệu, những cành bị nấm Phytophthora ăn loét vỏ chảy mủ vàng khè, gom tất cả thành từng đống riêng biệt để chuẩn bị mang đi tiêu hủy cách ly.
Sau hơn hai tiếng đồng hồ leo trèo và cắt tỉa, gốc bưởi già trơ trọi bớt đi những phần u nhọt ung thối, để lộ ra những nhánh khung xương khỏe khoắn hiếm hoi còn sót lại.
“Bây giờ tới phiên đất...” Tú lẩm bẩm, quệt vội mồ hôi đang chảy ròng ròng trên trán.
Cô cầm cây cuốc bàn, đứng d*ng ch*n lấy thế bên ngoài mép tán bưởi. Quy tắc bất di bất dịch của việc chăm bưởi: rễ ăn tới đâu, tán cây vươn tới đó. Muốn cứu cây, phải phá vỡ lớp vỏ chai cứng của đất ở rìa tán để rễ thở, tuyệt đối không được cuốc sâu vào sát gốc làm tổn thương rễ cái.
Tú vung cao lưỡi cuốc, dồn hết sức bình sinh bổ mạnh xuống.
“Keng!”
Một tiếng kim loại va vào đá chát chúa vang lên, dội ngược một lực rung chấn cực mạnh qua cán gỗ bạch đàn truyền thẳng vào hai cánh tay Tú. Cổ tay cô tê dại, khớp vai đau nhói như muốn trật ra ngoài. Lưỡi cuốc bàn chỉ cào xước được một vệt mỏng chưa đầy nửa lóng tay trên mặt đất khô khốc, làm văng lên vài mẩu đất rắn như sành sứ.
Tú cắn chặt môi dưới, không tin vào mắt mình. Đất phù sa trứ danh của cù lao An Bình vốn dĩ màu mỡ, tơi xốp, chỉ cần lấy ngón tay ấn nhẹ cũng lún sâu, vậy mà chỉ sau vài năm lạm dụng phân bón vô cơ và thuốc diệt cỏ gốc glyphosate, nó đã biến chất thành một khối bê tông nén dẽ, ngột ngạt và chết chóc như thế này!
“Không được bỏ cuộc... Nhất định phải xới được!”
Tú tự nhủ trong hơi th* d*c. Cô đổi góc cuốc, nghiêng lưỡi thép chém xéo vào mép nứt nẻ.
“Phập! Keng!”
Từng nhát cuốc nặng trĩu giáng xuống. Mặt trời bắt đầu nhô lên khỏi rặng dừa nước bên kia sông Tiền, rải thứ ánh nắng chói chang, hầm hập của một ngày cuối mùa khô xuống cù lao. Nhiệt độ tăng lên nhanh chóng. Không khí trong vườn bưởi đặc quánh lại, nồng nặc mùi lưu huỳnh và phèn chua bốc lên từ các kẽ đất nứt nẻ.
Chiếc áo bà ba đen của Tú ướt sũng, dính chặt vào lưng. Những giọt mồ hôi mặn chát chảy vào khóe mắt cay xè. Đôi bàn tay vốn chỉ quen lật giở trang sách, cầm pipette và thao tác trên kính hiển vi giờ đây phải gồng mình chịu đựng ma sát khốc liệt của cán cuốc thô nhám.
Ở nhát cuốc thứ năm mươi, Tú cảm thấy lòng bàn tay nhói buốt dữ dội. Cô buông cán cuốc, run rẩy lật ngửa bàn tay ra nhìn.
Bốn bọng nước trắng dã, căng phồng đã mọc lên ở các khớp ngón tay và giữa lòng bàn tay. Trong số đó, hai bọng nước ở ngón trỏ và ngón cái đã bị vỡ toác từ lúc nào, lớp da non trợt ra, rướm máu đỏ tươi hòa lẫn với bụi đất phèn mặn chát, xót đến thấu xương tủy.
Tú quỵ gối xuống mép mương, lồng ngực đập thình thịch như muốn vỡ tung. Cơn mệt mỏi thể xác ập đến đè nặng lên từng thớ thịt. Nhìn lại thành quả sau cả buổi sáng trần lưng: cô mới chỉ xới được một khoanh đất lởm chởm quanh duy nhất một gốc bưởi! Mà cả khu vườn này có tới hơn ba trăm gốc!
Một người... với một cây cuốc cùn và đôi bàn tay trần rướm máu, làm sao có thể đấu lại ba trăm gốc bưởi đang chết khát trên mười lăm công đất cằn cỗi này trước khi mùa hạn mặn ập tới?
Nỗi bất lực bất chợt dâng lên làm sống mũi cô cay cay. Giọt nước mắt chực trào ra thì rơi trúng vào vết thương hở trong lòng bàn tay, xót buốt đến mức cô phải hít một hơi lạnh.
“Tạch... tạch... tạch tạch tạch...”
Bỗng nhiên, từ con đường bờ mương rậm rạp bóng dừa nước phía sau lưng, một chuỗi âm thanh cơ khí kỳ lạ vang lên. Tiếng máy nổ giòn tan, đều đặn, không gắt gỏng như tiếng máy chém cỏ mà lách cách, êm tai như tiếng guồng quay tơ.Tú giật mình quay phắt lại.
Xuyên qua những tán lá bưởi vàng vọt, một dáng người cao ráo, vạm vỡ đang chậm rãi tiến vào vườn. Quốc Thái mặc chiếc áo thun cá sấu màu xám tro đã bạc phếch hai bên vai, chiếc quần kaki ống rộng lấm tấm những vệt dầu luyn đen nhánh. Anh đội chiếc nón lá cũ rách vành, hai tay đang thuần thục điều khiển ghi-đông của một cỗ máy nhỏ nhắn có hình thù vô cùng kỳ lạ.
Cỗ máy chỉ cao ngang hông người lớn, bề ngang chưa đầy nửa thước. Bộ khung sắt được hàn tỉ mỉ, chắc chắn, mang một khối động cơ bốn thì đã được sơn chống gỉ cẩn thận. Phía dưới bụng máy, thay vì những lưỡi xới to bản cuộn đất ầm ầm như máy cày ruộng lúa, Thái đã gắn vào đó một hệ thống trục xoay gồm các răng cào bằng thép xoắn hình lưỡi liềm rất thanh mảnh, kèm theo hai thanh chĩa nhọn phía sau tựa như chiếc mỏ chim ưng.
“Anh Thái?” Tú ngơ ngác đứng bật dậy, vội vàng giấu hai bàn tay rướm máu ra sau vạt áo bà ba.
Thái không trả lời ngay. Anh đẩy nhẹ cần số, tắt máy. Tiếng nổ lạch tạch im bặt, chỉ còn lại tiếng xích sắt kêu lách cách nhẹ rồi dừng hẳn. Thái dựng chân chống cỗ máy ngay bên bờ líp, tháo chiếc nón lá quạt quạt mấy cái, ánh mắt thâm trầm lướt qua gốc bưởi trơ trụi vừa được cắt tỉa gọn gàng, rồi dừng lại trên vạt áo ướt đẫm mồ hôi và gương mặt đỏ gay của Tú.
“Hồi sáng sớm tui ghé quán cô Tám mua gói thuốc rê cho chú Ba, nghe bả kháo ầm lên là con gái ông Sang vác cuốc ra vườn làm khùng làm điên,” Thái cất giọng bình thản, bước tới gần. “Tui biết ngay thế nào em cũng lao đầu ra đây mần một mình.”
Tú gượng cười, toan lên tiếng đáp trả thì Thái đã bất ngờ vươn tay ra:
“Đưa tay đây coi.”
“Hổng... hổng có gì đâu anh, em mần quen rồi...” Tú lùi lại nửa bước, né tránh.
Nhưng Thái không để cô thoái thác. Đôi bàn tay to bản, dày dặn và đầy những vết chai sần của người thợ cơ khí nhẹ nhàng nhưng dứt khoát nắm lấy cổ tay mảnh khảnh của cô, lật ngửa bàn tay cô lên.
Nhìn thấy những bọng nước vỡ toác rỉ máu hòa lẫn bụi đất đen sì, chân mày Thái nhíu chặt lại thành một đường rãnh sâu hoắm. Ánh mắt anh thoáng qua một tia xót xa ray rứt đến nghẹn lòng, nhưng giọng nói phát ra lại cố tình đanh lại:
“Học tới kỹ sư, thủ khoa trên Sài Gòn mà cái đầu tính toán thua đứa con nít lớp một. Đất này bị nén dẽ tầng mặt suốt mấy năm trời, kết cấu hạt đất nó dính chặt như đổ hồ xi măng, em lấy sức người vác cuốc bổ tới mùa quýt năm sau cũng chưa xong một líp!”
Nói đoạn, Thái buông tay Tú ra, quay lại cỗ máy rút từ trong chiếc giỏ đan treo bên sườn xe một cái bi-đông nước bằng nhôm mát lạnh và một cuộn băng gạc y tế cùng chai cồn đỏ. Anh đưa cho cô:
“Uống miếng nước dừa xiêm má tui chặt cho đi. Rửa vết thương rồi băng lại, ngồi gốc dừa kia ngó tui mần.”
“Nhưng mà anh Thái, rễ bưởi đang yếu lắm!” Tú vội vàng nói, ánh mắt nhìn cỗ máy đầy vẻ lo âu. “Cây bưởi da xanh bộ rễ tơ ăn cạn ở tầng đất mười tới mười lăm phân, nếu dùng máy xới cày sâu quá sẽ băm nát hết rễ hút, cây sốc phân ngộ độc là chết đứng liền đó!”
Nghe Tú nói, khóe môi Thái bỗng khẽ cong lên thành một nụ cười hiền lành, ấm áp. Anh vỗ vỗ vào cái khung sắt của cỗ máy, vẻ mặt đầy tự hào:
“Em tưởng tui là tay thợ hàn dốt nát đem máy cày ruộng vô phá nát vườn nhà em hả cô thủ khoa? Lại đây ngó cho kỹ coi.”
Tú ngập ngừng bước lại gần. Thái chỉ tay vào cụm chi tiết cơ khí bên dưới:
“Thấy mấy cái răng cào xoắn này hôn? Tui dùng thép lò xo xe lửa tiện lại đó, độ sâu tối đa tui đã hãm cữ bằng hai cái bánh tì cao su này rồi, sâu đúng bảy phân rưỡi, chỉ vừa đủ bóc lớp váng muối khoáng và phá vỡ tầng đất mặt bị nén dẽ thôi. Còn hai cái mỏ chĩa phía sau này, tui thiết kế góc nghiêng ba mươi độ, có rãnh khí rỗng ruột nối với luồng khí thải áp lực thấp từ ống xả. Máy đi tới đâu, răng cào xới đất tơi tới đó, rồi hai cái mỏ này rạch rãnh đẩy khí nén vô lòng đất để sục oxy xuống tầng dưới mà tuyệt đối hổng cắt đứt một cọng rễ cái nào hết trơn!”
Đôi mắt Tú mở to dần theo từng lời giải thích của Thái. Trong đầu cô, những sơ đồ lý thuyết về canh tác bảo tồn đất, về việc tạo độ xốp vi mô để kích hoạt hệ sinh vật kỵ khí và hiếu khí bỗng chốc khớp nối một cách hoàn hảo với cỗ máy thô mộc trước mắt!
“Trời đất ơi...” Tú thốt lên đầy kinh ngạc, bàn tay khẽ chạm vào khung sắt mát lạnh. “Đây... đây chính là nguyên lý sục khí rãnh nông cải tiến! Ở Viện nghiên cứu tụi em từng nhập một cỗ máy tương tự từ Nhật Bản về giá gần cả trăm triệu đồng, vậy mà anh tự chế được bằng đồ phế liệu sao?”
“Mấy ông kỹ sư Nhật nghĩ ra được thì thằng thợ cù lao này cũng mày mò làm được, miễn là chịu khó dòm ngó mảnh đất của mình,” Thái cười xòa, để lộ hàm răng trắng bóng tương phản với nước da rám nắng. “Tui làm cỗ máy này mất nửa năm trời, ban đầu tính đem xới cỏ cho mấy vườn cam, bữa nay đem sang đây coi như thực nghiệm cho công trình phục hồi đất của em. Giờ thì ngồi yên đằng kia coi tui biểu diễn!”
Thái giật mạnh dây khởi động. Tiếng động cơ bốn thì lại giòn giã vang lên: “Tạch tạch... tạch tạch...”
Anh bước ra sau ghi-đông, nhẹ nhàng vào côn. Cỗ máy nhỏ gọn lướt đi êm ru trên líp bưởi. Những chiếc răng thép lò xo quay đều, nhẹ nhàng gãi vào lớp đất mặt khô khốc, đánh tan từng mảng đất chai cứng thành những hạt đất vụn nhỏ tơi xốp như bột cà phê mà không hề phát ra tiếng va đập chát chúa nào. Phía sau, hai rãnh sục khí rạch sâu vào lòng đất, thổi bùng lên luồng không khí mới, làm bốc lên một mùi hương ngai ngái quen thuộc của đất đai vừa được đánh thức sau một giấc ngủ đông dài đằng đẵng.
Tú ngồi bệt dưới bóng râm của rặng dừa nước, vừa băng lại bàn tay rướm máu, vừa say sưa dõi theo bóng lưng vững chãi của Thái. Động cơ máy xới lướt tới đâu, màu xám xịt chết chóc của mặt đất liền biến mất tới đó, thay thế bằng một dải đất nâu sẫm, tơi xốp, phập phồng sức sống.
Chỉ mất chưa đầy ba mươi phút, toàn bộ khoanh đất xung quanh tán của mười gốc bưởi đầu tiên đã được xới tơi và sục khí hoàn hảo.
Thái tắt máy, quẹt mồ hôi nhễ nhại trên trán, bước lại gần đưa cho Tú chiếc máy đo pH:
“Xong bước một rồi đó. Giờ cô kỹ sư đo thử coi đất nó thở được chưa?”
Tú mỉm cười rạng rỡ, cầm máy đo bước lại mép rãnh vừa được xới. Cô cắm sâu đầu dò kim loại vào lớp đất tơi xốp, ấn nút. Màn hình điện tử nhảy số liên tục rồi dừng lại ở con số 5.2.
“pH tăng từ 4.0 lên 5.2 rồi!” Tú reo lên khe khẽ, mắt sáng ngời như bắt được vàng. “Nhờ sục khí đuổi bớt khí độc H2S với CO2 ứ đọng trong rễ ra đó anh Thái! Nhưng đây mới chỉ là điều kiện cần thôi. Đất xốp rồi thì phải đưa ngay quân đội vi sinh vào tiếp quản, nếu không nắng gắt mấy bữa là đất lại chai cứng trở lại.”
Thái ngồi bệt xuống bờ mương bên cạnh cô, tháo nón lá đặt lên đùi, chăm chú lắng nghe:
“Quân đội vi sinh của em là thứ gì? Nghe lạ tai quá.”
Tú hào hứng ngồi xếp bằng, lấy một nhánh cây khô vẽ nguệch ngoạc lên mặt đất tơi xốp:
“Dạ, dân gian mình hay gọi là men ủ, nhưng theo khoa học tụi em gọi là IMO – tức là vi sinh vật bản địa cải tiến. Mình sẽ không đi mua mấy gói men công nghiệp đắt tiền của nước ngoài đâu, mà vô mấy bụi tre già ven rạch, lấy lớp đất mùn chứa đầy bào tử nấm men, xạ khuẩn và trực khuẩn bản địa ngàn đời nay của xứ mình đem về nhân sinh khối. Em sẽ dùng cám gạo, rỉ mật đường với chuối chín để nuôi tụi nó. Khi hàng tỷ tỷ vi sinh vật đó nhân lên, mình tưới đẫm vào lớp đất anh vừa xới.”
Cô ngước lên nhìn Thái, đôi mắt lấp lánh niềm tin:
“Tụi nó sẽ ăn hết độc chất hóa học mà Năm Lợi rải xuống, phân giải lân bị cố định trong đất thành chất dễ tiêu cho rễ bưởi hút. Chưa hết đâu nghen, em tính liên hệ trại nuôi bò bên cù lao kế bên mua phân bò hoai về thả trùn quế vô nuôi trực tiếp trong các rãnh sục khí của anh. Trùn quế ăn phân bò, thải ra phân trùn giàu humic và tạo ra hàng ngàn đường hầm li ti trong đất. Đất vừa tơi xốp vĩnh viễn, rễ vừa có dinh dưỡng hữu cơ thượng hạng để bung chồi non!”
Thái nhìn chằm chằm vào những hình vẽ nguệch ngoạc trên mặt đất, rồi chuyển ánh mắt sang gương mặt bừng sáng của Tú. Trong khoảnh khắc ấy, anh không còn thấy một cô gái phố thị mang vết thương lòng suy sụp ngày hôm qua nữa, mà là một người con của đất phù sa thực thụ, rực rỡ, kiên cường và tràn đầy nhựa sống.
Trái tim người thợ cơ khí khẽ đập lỗi một nhịp. Anh gật đầu chắc nịch, đầu óc kỹ thuật lập tức vận hành:
“Hay quá! Ý tưởng này quá xuất sắc Tú à. Nhưng nếu muốn nhân sinh khối vi sinh số lượng lớn để tưới cho cả mười lăm công đất này, em hổng thể dùng mấy cái xô nhựa nhỏ xíu được đâu. Tối nay tui về xưởng, tui sẽ lấy mấy cái phuy nhựa hai trăm lít cũ của ghe dầu, tiện thêm trục khuấy gắn motor giảm tốc mười hai vôn chạy bằng bình ắc-quy. Em chỉ cần đổ nguyên liệu vô, bấm nút là nó tự đảo đều ngày đêm, khỏi tốn công khuấy tay cho phồng da rộp ngón nữa!”
Tú nhìn Thái, lòng trào dâng một cảm giác ấm áp và xúc động khôn tả.
Một nhà nông học mang tri thức phục hồi đất mẹ.
Một người thợ cơ khí mang bàn tay tài hoa biến sắt vụn thành công cụ giải phóng sức lao động.
Giữa mảnh vườn cằn cỗi đang chực chờ chết mòn, sự kết hợp giữa tri thức khoa học và sáng tạo bản địa bỗng chốc mở ra một tia hy vọng rực rỡ, vững chãi hơn bất kỳ lời hứa hẹn tiền tài nào nơi phố thị.
Tú đưa bàn tay đã được băng bó cẩn thận ra trước mặt Thái, khóe môi nở nụ cười tươi tắn:
“Vậy là giao kèo rồi nghen anh Thái! Em phụ trách phần hồn vi sinh của đất, anh phụ trách phần xác cơ khí của máy. Mình lập thành liên minh ‘nông học - cơ khí’ cù lao, quyết cứu bằng được mảnh vườn này!”
Thái nhìn bàn tay nhỏ bé của cô, rồi đưa bàn tay thô ráp, đen nhẻm dầu mỡ của mình ra nắm chặt lấy. Cái nắm tay ấm nóng, vững như bàn thạch, truyền cho nhau ngọn lửa tin cậy và quyết tâm sắt đá.
“Chốt giao kèo! Có tui ở đây, không ai ép được gia đình em bán tấc đất nào đâu.” Thái trầm giọng hứa.
Hai người nhìn nhau cười, tiếng cười hòa vào tiếng gió xào xạc trên rặng bưởi, xua tan đi bầu không khí ảm đạm bao trùm suốt mấy tháng qua.
Thế nhưng, niềm vui ngắn chẳng tày gang.
Từ phía đầu bờ rạch dẫn ra bến đò xóm, tiếng bước chân thình thịch bỗng dồn dập vang lên, kèm theo tiếng th* d*c hốt hoảng và tiếng la thất thanh xé toang buổi trưa thanh vắng:
“Anh Thái ơi! Chị Tú ơi! Nguy to rồi... mau ra coi nè anh chị ơi!”
Đực Nhỏ – cậu thanh niên cùng xóm, quần xắn móng lợn, mặt cắt không còn hột máu, vừa chạy vừa vấp té ngã chúi nhũi vào mép rãnh vườn. Cậu ta lồm cồm bò dậy, hai tay chắp lại thở không ra hơi, giọng run lên bần bật:
“Trạm... trạm quan trắc thủy văn dưới vàm sông Tiền... người ta vừa kéo còi báo động khẩn cấp... Nước mặn... nước mặn tràn về rồi! Nồng độ mặn dưới vàm sông đang tăng vọt bất thường, nhảy lên hơn bốn phần ngàn rồi anh chị ơi!”